Uzasadnienie
7/IV SA 3632/03
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].06.2003r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 1997r. nr [...]dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Z. i M. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z garażem, osadnika ścieków z przyłączem kanalizacyjnym oraz studni kopanej z przyłączem wodociągowym na działce nr ew. [...], położonej w L. gm. R., uznając brak przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Okoliczności podane we wniosku o stwierdzenie nieważności nie mogą być uwzględnione w tym postępowaniu. Brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym może stanowić przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Brak ustalenia zaś ścisłych granic między nieruchomościami nr ew. [...] i [...] nie miało wpływu na decyzję o pozwoleniu na budowę, gdyż odległość od granicy planowanej inwestycji wynosi 8 m i jest znacznie większa od wymaganych 4m.
Odwołanie od tej decyzji wniosły J. M. i M. M..
Zdaniem odwołujących wydanie pozwolenia na budowę wymaga dokładnego określenia stron postępowania. Ograniczenie praw strony, poprzez brak udziału w postępowaniu, jest rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności takiego rozstrzygnięcia. Ponadto naruszone zostały warunki jakie spełniać musiał inwestor ubiegający się o pozwolenie na budowę, z art. 33 ust. 2 i 34 ust. 3 Prawa budowlanego. Projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie obejmującej granice działek sąsiednich. Pozwolenie na budowę nie powinno zostać wydane do czasu prawnego ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...].08.2003r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...].12.1997 roku.
Organ odwoławczy podkreślił, że adresatem decyzji Burmistrza Gminy R. z [...].09.1997r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była wyłącznie Z. S., właścicielka nieruchomości nr [...], jako odrębnej jej własności. Zatem skierowanie decyzji o pozwoleniu na budowę również do jej męża M. S. nie legitymującego się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi naruszenie art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.
Stosownie do art. 34 ust. 3 pkt 3 tej ustawy projekt budowlany powinien zawierać m.in. stosownie do potrzeb, oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych. Wymóg ten wynika również z brzmienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wymogi tej decyzji wiązały organ architektoniczno- budowlany wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Z punktu 4 decyzji Burmistrza Gminy R. z [...].09.1997r. wynika obowiązek uzgodnienia z Rejonem Energetycznym w K. warunków zapotrzebowania w energię elektryczną, z Rejonem Gazowniczym w S. warunków zapotrzebowania na gaz, a z telekomunikacją przyłącza telefonu z istniejącej linii napowietrznej. Z akt sprawy wynika, iż inwestor uzgodnień takich nie dokonał. Stanowi to rażące naruszenie art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Skargę na tą decyzję złożyli Z. i M. S. podnosząc, iż wniosek o pozwolenie na budowę został złożony wraz z oświadczeniem Z. S. aby w pozwoleniu na budowę figurowało nazwisko jej męża.
Skarżący nie zgadzają się z poglądem, iż kwestionowana decyzja z [...].12.1997r. rażąco naruszyła art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Pozwolenie na budowę obejmowało bowiem budowę urządzeń towarzyszących, a więc przyłącza gazowego, elektrycznego i telefonicznego. Brak więc było podstaw aby projekt zawierał oświadczenie o zapewnieniu dostaw gazu, energii czy przyłącza telefonicznego.
Organy administracyjne nie uwzględniły, iż napowietrzne przyłącze elektryczne do tego budynku zostało wykonane na podstawie decyzji z [...].03.2003r. nr [...] -[...], natomiast przyłącze gazowe na podstawie decyzji z [...].07.2003r. nr [...] -[...]. Decyzja organu odwoławczego jest niezgodna z prawem, ponadto podjęta została z naruszeniem art. 156 § 2 kpa, bowiem decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, iż kwestionowana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
O tym, że naruszenie prawa jest "rażące" decydować powinna ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać mianowicie takie naruszenie prawa w wyniku, którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony.
W kontekście powyższego wywodu, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy bez stosownej analizy uznał, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...].12.1997r. rażąco narusza art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.).
Rzeczywiście niezgodnie z powyższym przepisem, jak również z decyzją Burmistrza Gminy R. z [...].09.1997r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji, projekt budowlany nie zawierał oświadczeń i uzgodnień właściwych organów o zapewnieniu energii, gazu oraz warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowej, gazowej i telekomunikacyjnej. Jednakże jak wynika ze skargi, inwestorka zawarła w późniejszym okresie umowy dotyczące dostaw gazu i elektryczności. Fakt zawarcia umów wskazuje, iż organy te zaakceptowały również warunki przyłączenia obiektu do ich sieci. W kontekście takich dowodów należy rozważyć, czy zbyt daleko idący nie jest wniosek o rażącym naruszeniu art. 34 ust. 3 pkt 3 – kwestionowaną decyzją z [...].12.1997 roku.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego miał jednak słuszność uznając, iż decyzja o pozwoleniu na budowę udzielona Z. i M. S. została błędnie skierowana do M. S., na rzecz którego nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 cytowanej ustawy, może być wydane jedynie osobie legitymującej się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Przyjmując jednak zaistnienie przesłanki "nieważnościowej" w decyzji w błędnym uznaniu adresata – inwestora w osobie M. S., organ administracyjny winien rozważyć również okoliczność, że zarzut ten nie dotyczy osoby drugiego inwestora Z. S..
W takiej zaś sytuacji istnieje możliwość stwierdzenia nieważności decyzji tylko w części dotkniętej wadą. Niejednokrotnie wypowiadał się na ten temat Naczelny Sąd Administracyjny i Sąd Najwyższy – patrz wyrok NSA z 20.04.2001r. IV SA 449/99, Sąd Najwyższy wyrok z 23.01.2003r. III RN 3/02.
Stwierdzenie nieważności części decyzji może dotyczyć także sytuacji, gdy jest ona nieważna w odniesieniu do niektórych tylko stron, a stwierdzenie nieważności całości decyzji naruszałoby prawa tych stron, co do których rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem (wyrok NSA z 16.03.2001r. sygn. akt IV SA 151/99).
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz. 1270)uchylił zaskarżoną decyzję.