Uzasadnienie
Burmistrz Gminy W. decyzją nr [...] z dnia [...].06.2002 r. udzielił firmie E. S.A. pozwolenia na użytkowanie etapu A4 Osiedla zabudowy mieszkaniowej i wielorodzinnej z usługami, z wyłączeniem części basenowej, na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], położonej w rejonie ulic [...] i [...] w W..
Odwołanie od tej decyzji wniosło Stowarzyszenie P. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2002r. na podstawie art. 134 kpa – stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania.
Organ administracyjny uznał brak interesu społecznego Stowarzyszenia P. do występowania jako podmiotu na prawach strony, w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie.
Stowarzyszenie P. brało udział w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie m.in. tej organizacji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zezwalającą na budowę osiedla. W sprawach sygn. akt IV SA 1628/00, IV SA 1627/00 i IV SA 1626/00 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi na decyzje o pozwoleniu na budowę. Rozstrzygnięcia Wojewody [...] i Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądziły o zgodnym z planem usytuowaniu inwestycji oraz jej zgodności z przepisami prawa budowlanego. Tym samym działalność Stowarzyszenia P. w interesie społecznym została już zrealizowana i wyczerpana. Etap pozwolenia na użytkowanie w sytuacji, gdy organ II instancji i Sąd stwierdził poprawność wydanych pozwoleń na budowę, pozostaje poza zasięgiem działalności Stowarzyszenia P. w interesie społecznym.
Skargę na to postanowienie wniosło Stowarzyszenie P. w W. uznając, iż interes prawny Stowarzyszenia wynika z faktu, że osiedle zostało zaprojektowane niezgodnie z zasadami ochrony klina nawietrzającego i systemu przyrodniczego miasta. Osiedle ingeruje bezpośrednio w klin nawietrzający i system przyrodniczy miasta.
Ponadto Stowarzyszenie wystąpiło na prawach strony w postępowaniu o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenia na budowę dla tej inwestycji. Podobnie jest w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie. Podnoszona przez Wojewodę poprawność pozwolenia na budowę nie oznacza wcale wykonania inwestycji zgodnie z tym pozwoleniem. Te same przesłanki przemawiają za uczestnictwem Stowarzyszenia na prawach strony w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jak w postępowaniu o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stowarzyszenie uznało, iż zgodnie ze swoją działalnością statutową oraz prowadzonymi postępowaniami dotyczącymi budowy osiedla przy ulicach [...]. i [...] w W., ma ono umotywowane żądanie do udziału w postępowaniu obejmującym etap pozwolenia na użytkowanie tej inwestycji, na prawach strony. Przemawia za tym statutowy cel stowarzyszenia oraz względy interesu społecznego.
Nie przesądzając kwestii czy Stowarzyszenie winno występować na prawach strony w postępowaniu administracyjnym o pozwoleniu na użytkowanie etapu A4 osiedla zabudowy mieszkaniowej, wielorodzinnej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w W., należy uznać, iż forma prawna orzeczenia wydanego przez organ odwoławczy w tej kwestii nie jest prawidłowa.
Przesłanką stwierdzenia niedopuszczalności odwołania Stowarzyszenia P. od decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...].06.2002 r. było uznanie, iż odwołujące Stowarzyszenie nie ma interesu społecznego by występować w tej sprawie na prawach strony.
W nauce prawa administracyjnego, jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, utrwalony został pogląd, iż "stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05.07.1999 r., sygn. akt OPS 16/98).
Pogląd ten, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, ma zastosowanie w stosunku do organizacji społecznej mającej działać na prawach strony.
Odwołanie Stowarzyszenia P. oparte zostało na przekonaniu, iż tej organizacji służy prawo strony w całym cyklu postępowania inwestycyjnego. Zdaniem skarżącego przemawia za tym fakt aktywnego uczestnictwa Stowarzyszenia na etapach postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i pozwolenia na budowę tej inwestycji. Nie ulega więc wątpliwości, iż legitymację procesową Stowarzyszenie P. należało oceniać na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego również w zakresie ustalenia interesu społecznego odwołującego się. Tym bardziej gdy z decyzji wydanej przez Burmistrza Gminy W.z dnia [...].06.2002 r. wynika, iż organ ten uznał Stowarzyszenie P. za stronę postępowania doręczając jej (do wiadomości) podobnie jak inwestorowi swoją decyzję.
W aktach sprawy Sąd administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia Stowarzyszenia z żądaniem o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie obiektów. Brak jest również postanowienia o jakim mowa w art. 31 § 2 kpa. Zgodnie jednak z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak formalnego postanowienia z art. 31 § 2 kpa nie uniemożliwia działania organizacji społecznej na prawach strony, skoro organ administracyjny doręczył jej odpis decyzji z pouczeniem o możliwościach złożenia odwołania. Co więcej organ I instancji przesyłając odwołanie pismem z dnia 30.07.2002 r. nie kwestionował również uprawnień Stowarzyszenia P. do wniesienia odwołania.
W takiej sytuacji subiektywne przekonanie odwołującego powinno być zweryfikowane w postępowaniu odwoławczym, a w przypadku nie podzielenia tego przekonania winno znaleźć swoje stanowisko w decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Nie ma natomiast podstaw by w istniejącej sytuacji uznać brak interesu społecznego organizacji społecznej jako faktu oczywistego, który może być jedynie załatwiony w toku formalnego badania odwołania.
W świetle powyższego należało uznać, iż organ odwoławczy wydając postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z tego powodu, iż odwołujący nie ma legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia, naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec, jak w sentencji wyroku.