Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 11 grudnia 2002 r., IV SA 385/01

Sprawa

sprawy ze skargi Andrzeja B. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia 11 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wystąpienia o odszkodowanie - oddala skargę.

Teza

Przewidziany w art. 160 par. 5 Kpa trzyletni termin przedawnienia roszczeń o odszkodowanie jest terminem należącym do prawa cywilnego jako przepisów prawa materialnego, nie zaś do prawa procesowego /formalnego/. W razie uchybienia tego terminu nie ma zastosowania przepis art. 58 Kpa.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem orzeczono o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku określonego w art. 160 par. 6 Kpa do wystąpienia z roszczeniem o przyznanie odszkodowania w związku ze stwierdzeniem nieważności orzeczenia o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. Młyn Wodno-Turbinowy, Kazimierz B. w G. Organ orzekający stwierdził w uzasadnieniu postanowienia, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu, ze względu na nie spełnienie warunków określonych, w art. 56 par. 1 i par. 2 Kpa.

W skardze na powyższe postanowienie zarzuca się wydanie tego postanowienia z naruszeniem prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Podstawowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma to, jaki jest charakter terminu określonego w przepisie art. 160 par. 6 Kpa.

Zgodnie z tym przepisem, roszczenie o odszkodowanie, które służy stronie w skutek wydania decyzji administracyjnej w warunkach określonych w art. 156 par. 1 Kpa, "przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 par. 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 par. 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 par. 1".

Roszczenie o odszkodowanie, o którym mowa w art. 160 Kpa jest roszczeniem majątkowym, należącym do kategorii roszczeń cywilnoprawnych. Wprowadzona prawem cywilnym /materialnym/ instytucja przedawnienia roszczeń, ma na celu stabilizację stosunków cywilnoprawnych.

Z powyższego należy wnosić, iż przewidziany w art. 160 par. 6 Kpa trzyletni termin przedawnienia roszczeń o odszkodowanie, jest terminem należącym do prawa cywilnego, jako przepisów prawa materialnego, nie zaś do prawa procesowego /formalnego/. Nie może więc w razie uchybienia tego terminu mieć zastosowania przepis proceduralny przewidujący przywrócenie uchybionego terminu na wniosek zainteresowanego, w określonych warunkach /art. 58 Kpa/.

Kwestię, czy ma miejsce przedawnienie roszczenia o odszkodowanie, jako przeszkoda do zaspokojenia tego roszczenia, ocenia się w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony o przyznanie tego odszkodowania. W pierwszej kolejności oceny tej dokonuje orzekający w sprawie organ administracji publicznej właściwy stosownie do art. 160 par. 4 Kpa, a w razie uznania przez ten organ, że przedawnienie nastąpiło, w sytuacji, gdy ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie uchyla się od zaspokojenia roszczenia z uwagi na upływ terminu przedawnienia /art. 117 Kc/, strona niezadowolona z rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, może na podstawie przepisu par. 5 art. 160 Kpa wnieść powództwo do sądu powszechnego.

Jak to wskazano wyżej, co do zasady organ administracji publicznej nie powinien odrębnym postanowieniem orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu określonego w art. 160 par. 6 Kpa. Z uwagi jednak na to, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięto o odmowie przywrócenia tego terminu, wprawdzie z uzasadnieniem, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 58 Kpa, to jednak można przyjąć, że takie uchybienie nie narusza prawa w taki sposób, iż konieczne jest uchylenie przez Sąd zaskarżonego postanowienia, skoro istotą orzeczenia organu jest nie uwzględnienie wniosku o przywrócenie przedmiotowego terminu.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.