Uzasadnienie
7/IVSA 3872/03
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] czerwca 2003r wydana na postawie art 48 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r. nakazał R. Z. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego znajdującego się na terenie działki przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i powtórnie przeprowadzonej wizji lokalnej ustalono iż R. Z. w latach 1999-2000 dokonała przebudowy istniejącego od 1960r. budynku gospodarczo – garażowego.
Roboty budowlane polegały na rozbiórce części ścian i wymurowaniu ich od nowa. Podniesiono także wysokość ściany budynku znajdującej się w granicy z sąsiednią nieruchomością, wykonano strop nad częścią gospodarczą budynku, zmieniono dach na jednospadowy, wykonano także obróbki blacharskie.
W ocenie organu wykonane roboty budowlane należy zakwalifikować jako budowę-odbudowę budynku gospodarczego, w rozumieniu art. 3 pkt.6 Prawa budowlanego, a do ich rozpoczęcia niezbędne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorka nie posiada pozwolenia na budowę w związku z czym orzeczono nakaz rozbiórki.
Odwołanie od tej decyzji wniosła R. Z. wnosząc o wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r., wydana na podstawie art. 138 §1 pkt 2 Kpa, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż z uwagi na nowelizację ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane sprawę należy rozpoznać na nowo.
Zdaniem organu odwoławczego ponieważ sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną należy stosować nowe przepisy w związku z czym organ I instancji powinien ustalić czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego pozwalające na legalizację obiektu. W związku z tym postępowanie przed organem I instancji należało umorzyć z uwagi na to, iż w zmienionym stanie prawnym nie można było zbadać sprawy w oparciu o wskazaną podstawę prawną w decyzji PINB.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła W. P. W obszernej skardze wskazała m.in. iż inwestorka zrealizowała całkiem nowy obiekt. Nie był to remont istniejącego budynku gospodarczo – garażowego, gdyż tak w ogóle nie istniał. Na działce w granicy z jej nieruchomością były trzy komórki, które zostały rozebrane a na ich miejscu wybudowano nowy obiekt na nowych fundamentach. R. Z. nie jest właścicielką nieruchomości, która należała do jej zmarłej teściowej także R. Z. W odniesieniu do skarżonej decyzji wskazała, iż organ powinien nakazać rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Stosownie do treści przepisu art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz 1270 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że to Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które strona podniosła w skardze.
Organ odwoławczy po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji umorzył postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa – podnosząc wejście w życie nowej regulacji prawnej art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie to jest wadliwe, bowiem przepis art. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 poz. 718 ze zmianami), nakazuje rozpoznanie sprawy według nowych przepisów.
Umorzenie postępowania sugeruje zaś zaistnienie bezprzedmiotowości postępowania, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.
Nowa regulacja art. 48 Prawa budowlanego przewiduje konieczność przeprowadzenia szerokiego postępowania w celu ustalenia czy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej.
Jakkolwiek organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy na nowo w myśl art. 138 kpa – to rozpoznanie jej w zakresie nakazanym znowelizowanym art. 48 Prawa budowlanego pozbawiłoby stronę jednej instancji, a zatem nastąpiłoby z naruszeniem art. 136 kpa i art. 15 kpa. Zachodziła więc konieczność uchylenia decyzji pierwszej instancji i przekazania sprawy od ponownego rozpoznania przez ten organ z uwzględnieniem znowelizowanego przepisu art. 48 Prawa budowlanego.
Zważywszy na powyższe uchybienie Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 ust 1 pkt 1c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Orzeczenie w pkt. II sentencji znajduje swoje umocowanie w art. 152 cytowanej ustawy.