Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W.decyzją z dnia [...]czerwca 2003 r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał W. M.rozbiórkę ściany z bloczków szklanych (luksferów) o długości 3 m i wysokości 2,5 m, murowanej ściany z otworem drzwiowym o długości 2,4 i wysokości 2,5 m, wymurowanego kominka grillowego z kominem murowanym, zadaszenia konstrukcji stalowej z pokryciem z płyt onduline o długości 6 m i szerokości 3 m - wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ew. [...] przy A. w M. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2003 r. przeprowadzono oględziny i stwierdzono, że W.M. w 2003 r. dobudował do istniejących budynków wiatę o ścianach murowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wiata powstała przez domurowanie dwóch ścian do istniejącej wnęki i przykrycie dachem. Wiatę wykonano przy granicy działki sąsiedniej należącej do małżonków S. a w jej wnętrzu wymurowano kominek grillowy z kominem murowanym.
Organ uznał, że lokalizacja tego obiektu jest niezgodna z przepisami § 12 ust 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). W myśl tych przepisów budynki usytuowane równolegle w stosunku do granicy działki powinny znajdować się w odległości 4 m, gdy posiadają okna lub drzwi bądź 3 m, gdy nie posiadają otworów.
Odwołanie od tej decyzji w dniu [...] lipca 2003 r. złożył W. M. Podniósł w nim, że przedmiotowy obiekt to grill ogrodowy czyli obiekt małej architektury, który zwolniony jest od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem inwestora wykonał on ogrodzenie i zadaszenia przestrzeni pomiędzy istniejącymi ścianami budynków. Twierdził, że ogrodzenie nie jest ścianą budynku a przestrzeń między trzema ścianami istniejących budynków nie może być uznana za budowlę ani budynek. Podniósł nadto, że budowa ogrodzeń od strony działek sąsiednich nie wymaga zgłoszenia
Po rozpatrzeniu odwołania [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że po wejściu w życie w dniu [...] lipca 2003 r. znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego (ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw -. Dz. U. Nr 80, poz. 718) istnieją możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Organ odwoławczy orzekając po tej dacie musiał uwzględnić zmieniony stan prawny. Dlatego uznał, że wobec zmiany prawa organ I instancji będzie musiał zbadać sprawę w zakresie tego czy przedmiotowy stan faktyczny wypełnia przesłanki wynikające z przepisów art. 48 ust. 2 i następnych Prawa budowlanego a zatem czy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej.
Organ wyraził pogląd, że znowelizowane przepisy pozwalają zakwalifikować przedmiotowy kominek grillowy jako obiekt architektury ogrodowej (art. 3 pkt 4 b) a tym samym jako obiekt małej architektury na wykonanie którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli sąsiedzi inwestora I i M. małżonkowie S.. W skardze podnieśli, że wybudowanego budynku nie można zakwalifikować jako obiektu architektury ogrodowej. Wykonany został w zwartej zabudowie, gdzie nie ma drzew ani ogrodu. Przewód kominowy wybudowany jest w ścianie która stoi w granicy nieruchomości. Lokalizacja taka zdaniem skarżącego jest niezgodna z przepisami.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko z którego wynikało, że wobec zmiany art. 48 Prawa budowlanego koniecznym jest ponowne rozpatrzenie sprawy a nadto wybudowany kominek można zakwalifikować jako obiekt małej architektury na którego wzniesienie nie jest wymagane pozwolenie ani zgłoszenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem oceny Sądu była decyzja organu odwoławczego uchylająca do ponownego rozpatrzenia decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę.
Taki przedmiot zaskarżenia obligował Sąd do kontroli decyzji w zakresie jej zgodności z przepisem art. 138 § 2 kpa, który stanowił podstawę jej wydania. W tym kontekście należy zauważyć, że zasadniczym podwodem dla którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżone rozstrzygniecie była nowelizacja Prawa budowlanego wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Ten powód rozstrzygnięcia organ wskazał także w odpowiedzi na skargę.
Odnosząc się do tej podstawy należy stwierdzić, że aktualnie obowiązujący art. 48 Prawa budowlanego przewiduje możliwość legalizacji popełnionej samowoli budowlanej, także wówczas gdy dokonana została przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów jeśli postępowanie prowadzone w tej sprawie nie zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej. Regulacja ta wynika z art. 7 ust 2 wyżej wymienionej ustawy zmieniającej.
Dlatego należało zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego co do tego, że organ I instancji powinien sprawę rozpoznać raz jeszcze w aspekcie możliwości (bądź jej braku) legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej. Nakazanie rozbiórki w trybie art. 48 znowelizowanego Prawa budowlanego musi być bowiem poprzedzone wykluczeniem możliwości jej legalizacji. Była to w ocenie Sądu wystarczająca i jedyna podstawa do wydania na podstawie art. 138 § 2 kpa zaskarżonej decyzji.
Nie można jednak uznać za prawidłowy pogląd wyrażony w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej jakoby organ I instancji wadliwie ocenił stan faktyczny sprawy a w szczególności aby przedmiotowy kominek grillowy należało zakwalifikować jako obiekt architektury ogrodowej. Ten wadliwy pogląd skutkował ostatecznie oddzielnym rozpatrzeniem sprawy kominka (w dalszym toku postępowania) i umorzeniem postępowania nadzorczego w tym przedmiocie.
W ocenie Sądu przedmiotowego kominka grillowego nie można w żaden sposób rozpatrywać jako odrębnego obiektu budowlanego i kwalifikować zgodnie z art. 3 pkt 4 b Prawa budowlanego. Konsekwencją takiej kwalifikacji było stwierdzenie, że stosownie do art. 29 ust 1 pkt 22 znowelizowanej ustawy nie wymaga on pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (art. 30 ust 1 pkt 4).
Tymczasem w stanie faktycznym sprawy przedmiotowy kominek stanowi jeden z elementów obiektu budowlanego jaki samowolnie wybudował W. M. Zasadny jest wywód skargi, że dobudowanie dwóch ścian do istniejącej wnęki i przykrycie jej konstrukcją dachową było w istocie rozbudową istniejącego budynku. Natomiast wybudowanie we wnętrzu tego pomieszczenia kominka grillowego było tylko jednym z elementów rozbudowy stanowiącym o funkcji pomieszczenia.
Wadliwie organ odwoławczy uznał, że skoro ustawodawca dopuścił budowę obiektów małej architektury do której należy zaliczyć także obiekt architektury ogrodowej (mogący być kominkiem grillowym) to wybudowanie takiego obiektu jest w tym przypadku zgodne z przepisami. Jak zasadnie podnoszą skarżący inwestor nie budował obiektu architektury ogrodowej a rozbudowywał budynek wyposażając go w element o funkcji kominka grillowego. Ten element jako część składowa rozbudowy dzieli los prawny całego obiektu będącego samowolą budowlaną. Błędem było wyłączenie go w zakresie kwalifikacji prawnej z całości zagadnienia albowiem nie stanowił w sensie faktycznym wyodrębnionego obiektu budowlanego.
Organ I instancji zasadnie prowadził jedno postępowanie do wszystkich elementów rozbudowy stanowiącej całość funkcjonalną i zasadnie wydał jedno rozstrzygnięcie wskazując tę samą podstawę prawną. Powyższa ocena Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy pozwoli organowi wydać zgodną z prawem decyzję.
Mimo wadliwego poglądu prawnego wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jej treść odpowiada prawu i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.