Uzasadnienie
J. i J. L. składając zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego pomiędzy ul. [...], ul. [...] i jej projektowanym przedłużeniem w kierunku zachodnim oraz ul. [...] w P. stwierdzili, że nie odpowiadają za błędy Urzędu Miasta w planowaniu przestrzennym jako właściciele działki, zezwolenie na budowę wydane przez Urząd Miasta z dnia [...] maja 1963 r. jest przez ten Urząd zerwane, podnieśli, że po zapoznaniu się z ostatnim planem nie rozpoczęliby budowy domu mieszkalnego, który na wartości i nie będzie odpowiadał na inną działalność.
Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. Rada Miasta P. odrzucając zarzut w uzasadnieniu podniosła, co następuje:
Poszerzenie ul. [...] w liniach rozgraniczających, które zostało zakwestionowane w treści zarzutu, było już przewidywane w obowiązującym dla tej części miasta miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedli [...] i [...]. Według jego ustaleń ul. [...] stanowiła przedłużenie ul. [...] jako ulica główna klasy G o szerokości 35m w liniach rozgraniczających.
W opracowywanym projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zawartych pomiędzy ulicami [...], ul. [...] i jej projektowanym przedłużeniem w kierunku zachodnim oraz ul. [...], wprowadzono istotne zmiany w stosunku do poprzednich ustaleń. Klasa tej ulicy, oznaczona na rysunku planu symbolem [...] zostaje obniżona do parametrów ulicy zbiorczej Z, zaś szerokość jej w liniach rozgraniczających do 20m z tym, że na odcinku pomiędzy wlotami ulic [...] i [...] szerokość ta została ustalona na 18 m w liniach rozgraniczających ze względu na istniejące zainwestowanie.
Ulica ta nie będzie przystosowana do prowadzenia ciężkiego ruchu tranzytowego, gdyż nie ma takiej potrzeby ani warunków, z uwagi na jej przebieg przez tereny osiedlowe. Głównym celem jej przebudowy do parametrów ulicy zbiorczej jest usprawnienie obsługi komunikacyjnej Osiedla [...] i jego powiązań z centralną i zachodnią częścią miasta, jak również z obszarami zamiejskimi. Konieczność poszerzenia pasa ulicznego w stosunku do stanu istniejącego wynika z uwarunkowań normatywnych określonych przepisami, a ponadto dla umożliwienia przebudowy nawierzchni ulicy, tj. wykonania jezdni szerokości 7m dla ruchu normalnego, w tym pojazdów służb komunalnych, straży pożarnej, pogotowia ratunkowego, wykonania chodników dla ruchu pieszego i zieleni ulicznej oraz realizacji kolejnych urządzeń uzbrojenia terenu i przebudowy niektórych istniejących urządzeń wykonanych w poprzednich latach a kolidujących z nowymi realizacjami.
Ponadto Rada Miasta P. podniosła, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym jest jedną z ustaw, które ograniczają właściciela w korzystaniu z jego prawa własności. Zgodnie z art. 33 tej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zatem plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony w trybie powołanej ustawy, będąc jednocześnie przepisem gminnym, może ingerować w sferę prawa własności, ograniczając właściciela w korzystaniu z tego prawa w zakresie wynikającym z tego planu. Niemniej, jeżeli uchwalenie planu będzie skutkowało niemożnością korzystania przez właściciela z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, wówczas przysługują mu roszczenia przewidziane w art. 36 wymienionej ustawy.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę złożyli J. i J. L., zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, nakazującego uwzględnienie w zagospodarowaniu przestrzennym w niezbędnym zakresie ochronę własności i wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały. Pełnomocnik skarżących wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały.
W uzasadnieniu skarżący zarzucili, że projektowane poszerzenie ulicy [...] spowoduje pomniejszenie ich działki nr ew. [...], na której wybudowali dom mieszkalny, w którym zamieszkują. Istniejąca szerokość ulicy [...] jako ulicy przebiegającej przez tereny osiedlowe jest w ich ocenie wystarczająca, tym bardziej, że jak podano w uzasadnieniu uchwały ulica ta nie będzie przystosowana do prowadzenia ciężkiego ruchu tranzytowego. Podnieśli, że argumenty Rady Miasta P. co do konieczności poszerzenia ulicy są ogólnikowe i nie przekonywujące. Usprawnienie obsługi komunikacyjnej osiedla [...] może nastąpić poprzez wybudowanie trwałej nawierzchni jezdni na istniejącej szerokości ulicy, która obecnie jest tymczasowo utwardzona płytami żelbetowymi. Zarzucili, że w uzasadnieniu uchwały powołano się na uwarunkowania normatywne określone przepisami bez ich przytoczenia, w zw. z czym nie wiadomo, jakie przepisy prawa nakazują dokonanie poszerzenia ulicy.
Ponadto skarżący zarzucili, że skoro Rada Miasta P. ze względu na istniejące zainwestowanie postanowiła zmienić klasę ulicy [...] (z klasy G o szerokości 35 m w liniach rozgraniczających na ulicę zbiorczą Z o szerokości 20 m w liniach rozgraniczających), powinna wziąć pod uwagę, że obecnie proponowane rozwiązanie pozbawia ich znacznej części działki. Uznali uzasadnienie uchwały za zbyt ogólnikowe, z którego nie wynika, jakie urządzenia uzbrojenia terenu mają być realizowane.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta P. wniosła o jej oddalenie, podtrzymała argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Nadto dodała, że przeznaczenie działki pod tereny komunikacji (poszerzenie ulicy [...]) podyktowane jest uwarunkowaniami normatywnymi wynikającymi z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.III. 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), które w § 7 ust. 1 określa szerokość w liniach rozgraniczających - dla klasy Z nie mniej niż 20m. Szerokość drogi w liniach rozgraniczających powinna zapewniać możliwość umieszczenia elementów drogi i urządzeń z nią związanych wynikających z ustalonych docelowych transportowych i innych funkcji drogi oraz uwarunkowań terenowych (§6 rozporządzenia). Poszerzenie ulicy [...] i przebudowa jej nawierzchni jest konieczna do wykonania m.in. infrastruktury technicznej (kolektorów kanalizacji sanitarnej, deszczowej i wodociągu), jak również przebudowy istniejącej infrastruktury ze względu na kolizje z nowo projektowaną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 27 ust. 1 mającej zastosowanie w sprawie, a nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. 0 zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) zakres sądowej kontroli uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ograniczony jest do badania jej zgodności z prawem; celowość 1 trafność przyjętych rozwiązań nie należy do zakresu badania sądu administracyjnego.
Oceniając legalność zaskarżonej uchwały o odrzuceniu zarzutu skarżących przede wszystkim należy stwierdzić, że Rada Miasta P. przy opracowywaniu projektu omawianego planu dochowała obowiązujących postanowień zawartych w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, które określają szczegółowo procedurę sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czego skarżący nie kwestionowali.
Uchwałą Nr [...] z dnia [...].X.2000 r. Rada Miasta P. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego pomiędzy ul. [...], ul. [...] i jej projektowanym przedłużeniem w kierunku zachodnim oraz ul. [...] w P. Jako granice terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego określono: wschodnią linię rozgraniczającą ul. [...], płd. linię rozgraniczającą ul. [...], zachodnią linię rozgraniczającą ul. [...], z którego wyłączono obszar części działek oznaczonych Nr ew. [...] i [...] położonych na ul. [...] i oznaczonych w miejscowym szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedli [...] i [...] w P. symb. [...]. Jako przedmiot planu określono m.in. zasady obsługi komunikacyjnej terenów. W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono m.in., że ważność obowiązywania dotychczasowego planu upłynie z końcem 2001 r oraz że w zw. z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.III.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430) niezbędnym jest dokonanie stosownych zmian w przedmiotowym planie, polegających na ustaleniu szerokości linii rozgraniczających ulic, linii zabudowy itp.
Rada przystąpiła do prac nad kwestionowanym planem w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, a zatem w zgodzie z obowiązującym prawem. Nie można jej więc skutecznie zarzucić, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżących dokonało się z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego), a dopiero takie naruszenie uprawnienia skarżących skutkowałoby nieważnością uchwały o odrzuceniu zarzutu.
Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonego do publicznego wglądu, co staje się przesłanką do jego merytorycznej oceny.
Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem sądowym "obowiązek uwzględnienia zarzutu powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Rada gminy nie ma takiego obowiązku wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienia wnoszącego, ale dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach określonych przepisem art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy" (Z. Niewiadomski Prawo zagospodarowania przestrzennego, Wspólnota 1998r., Nr 37). Uprawnienia te przesądzają o samodzielności planistycznej.
Skarżący nie mogą zatem oczekiwać, że Rada Miasta nie będzie korzystała z przyznanych jej uprawnień i będzie związana żądaniami właścicieli działek z obrębu objętego projektem planu. Mogą natomiast oczekiwać, że Rada wykonując ustawowe uprawnienia w przedmiotowym zakresie będzie działała w zgodzie z obowiązującym prawem i nie będzie nadużywała przysługującego jej uprawnienia. Wówczas, mimo że naruszony zostaje prawem chroniony interes wnoszącego zarzut, w szczególności wynikający z uprawnień właścicielskich, nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu i w ślad za tym radzie nie można skutecznie zarzucić, iż zgłoszony zarzut odrzuciła. Rada działa w takiej sytuacji w granicach przysługującego jej uznania i o ile go nie nadużywa, odrzucenie zgłoszonego zarzutu nie może później powodować stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nieważności stosownej uchwały rady gminy.
Ma rację Rada Miasta P. stwierdzając, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym jest jedną z ustaw, które ograniczają właściciela w korzystaniu z jego prawa własności, chronionego przepisem rangi konstytucyjnej. Zgodnie z art. 33 tej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
W świetle materiałów sprawy bezsporne jest, że zakwestionowane przez skarżących ustalenie projektu planu narusza ich interes prawny, skoro skarżący są właścicielami nieruchomości w części znajdującej się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Fakt ten jednak nie oznaczał konieczności uwzględnienia zgłoszonego zarzutu, a jedynie stwarzał legitymację do jego wniesienia przez skarżących.
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu Rada Miasta P., odrzucając zgłoszony zarzut postępowała w ramach obowiązującego porządku prawnego i nie nadużyła przyznanego jej władztwa planistycznego. Jest oczywiste, że tworząc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uprawniony organ gminy nie może kierować się wyłącznie interesem jednostki, ale winien działać zgodnie z potrzebami całej społeczności lokalnej. Skarżący składając zarzut do projektu planu oraz skargę nie przedstawili konkretnych propozycji, ograniczając się do stwierdzenia, że projekt narusza ich prawo własności, że nie wskazano w uchwale konkretnych przepisów prawa. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jednak nie narusza stosunków własnościowych czy też posiadania. Określa jedynie przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu. Nie powołanie natomiast w uchwale przepisów nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ parametry drogi podane w projekcie planu odpowiadają obowiązującym przepisom (rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.III.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430).
Zważyć należy, że przedmiotowa droga (ul. [...]) dotyczy terenu już zainwestowanego na ten sam cel. Klasa tej ulicy ([...]) została obniżona do parametrów ulicy zbiorczej Z, a jej szerokość w liniach rozgraniczających, zmniejszono do 20 m w stosunku do przewidzianej w dotychczasowym planie, z tym że na odcinku pomiędzy wlotami ulic [...] i [...] (przy działce skarżących) szerokość ta została ustalona na 18 m w liniach rozgraniczających ze względu na istniejące zainwestowanie. Kwestia nadania drodze (ul. [...]) charakteru drogi zbiorczej o odpowiedniej szerokości w liniach rozgraniczających została przez Radę Miasta P. uzasadniona wyczerpująco, z uwzględnieniem interesu ogółu mieszkańców gminy, względami celowościowymi i racjonalnymi, mieszczącymi się w granicach przysługującego jej uznania. Ustalenia faktyczne w nim zawarte co do konieczności wprowadzenia w planie projektowanych zmian nie zawierają cech dowolności.
Przyjętych rozwiązań planu w tym zakresie nie można poczytać jako naruszające prawo. Skarżący nie godzą się z przyjętym przez Radę rozwiązaniem komunikacyjnym na terenie osiedla [...], ale to w myśl wcześniejszego wywodu nie jest równoznaczne z naruszeniem prawa. Skutki uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidział ustawodawca w art. 36 cyt. ustawy.
Podnieść należy, że w projekcie przedmiotowego planu określono linie rozgraniczające ul. [...], natomiast dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę określi dokładnie jej położenie, szerokość, odległości od budynków zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.III.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430).
Niektóre z zarzutów, jakie skarżący upatrują w naruszeniu wykonywania przez niech prawa własności nieruchomości położonej na terenie objętym projektem planu w istocie nie stanowi naruszenia prawa materialnego, lecz wiąże się wyłącznie z interesem faktycznym strony. Możliwość obniżenia wartości działki i domu w ocenie Sądu nie wiąże się z interesem prawnym podmiotu kwestionującego projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez Radę Miasta P., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę oddalił.