Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] stycznia 1998 r., którą odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1992 r.
W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r. kontrolowana była przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 13 maja 1993 r., sygn. akt IV SA 1489/92 oddalił skargę R. i R. S. na tą decyzję uznając tym samym, że jest ona zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, który wydał zaskarżoną decyzję. W związku z tym nie może być ona ponownie badana przez organ administracji państwowej ani przez Sąd.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła R. S. podnosząc, iż decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992r. zostały oparte na fałszywych przesłankach, a fakt ten nie był znany Sądowi w dacie wydawania wyroku.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzygając daną sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Oznacza to, że może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień, niż te, które podniosła strona skarżąca, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiająca wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądami wyrażonymi w literaturze prawniczej, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa, może nastąpić wyłącznie z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Decyzja, wydana w tym trybie, jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, a więc ustalenia, że nie jest to podmiot będący stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, bądź wykazania, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie.
W kontrolowanej sprawie, uzasadnienie skarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zawiera żadnych ustaleń, co do tego, że skarżąca nie ma interesu prawnego do występowania w sprawie. A zatem, o ile nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, a wniosek pochodzi od strony, to zgodnie z art. 157 § 2 kpa, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności i zbadać zasadność wniosku, a gdy jest on bezpodstawny, odmówić stwierdzenia nieważności decyzji.
Brak przesłanek nieważnościowych nie może być bowiem podstawą odmowy wszczęcia postępowania. Wykazanie braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 kpa może bowiem nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a więc w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej po rozpatrzeniu sprawy
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 i 3 wyroku znajduje swoje umocowanie w art. 200 i art. 152 w/w ustawy.