Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 1986 r. ([...]) podpisaną przez Architekta Dzielnicy [...] na wniosek D. i A. B. wydano pozwolenie na: budowę domu mieszkalnego, jednorodzinnego, jako wymiana istniejącej substancji mieszkaniowej według projektu typowego [...], na działce nr [...] położonej w K. przy ul. K. Aktem notarialnym umowy sprzedaży z dnia [...].05.1987 r. A. i D. B. w/w nieruchomość sprzedali J. C. Decyzją z dnia [...] stycznia 1993 r. ([...]), na podstawie art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., Prezydent Miasta [...] wyraził zgodę na kontynuowanie budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obecnie [...] obręb [...], położonej w K. przy ul. O. (dawna K.), przez J.C. w oparciu o powyższe pozwolenie na budowę z dnia [...] czerwca 1986 r., z zachowaniem zawartych w nim warunków.
Pismem z dnia 08.03.1999 r. I. i E. S. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., która ich zdaniem została wydana z naruszeniem szeregu przepisów. Wnioskodawcy, jako właściciele sąsiedniej działki, nie brali udziału w postępowaniu, w którym wydano kwestionowaną decyzję. A. i D. B., nie rozpoczęli budowy domu w oparciu o decyzję z dnia [...] czerwcav1986 r., nie można wiec było mówić o kontynuacji budowy w decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., a stary budynek o wym. 8,20 x 4,20m wybudowali w 1985 r. Skoro budowa nie została rozpoczęta to decyzja z 1986 r. po dwóch latach od daty jej wydania wygasła. Budynek nr [...] przy ul. O., zdaniem wnioskodawców, jest samowolą budowlaną rozpoczętą w 1994 r. a decyzja z dnia [...] stycznia 1993 r. została wydana z datą wsteczną. Budynek ten został zlokalizowany w granicy działki skarżących, bez ich zgody, nie posiada też dostępu do drogi publicznej.
W Wydziale Geodezji Urzędu Miasta [...] bez żadnych podstaw, przesunięto też przebieg granicy wspólnej między działkami nr [...] i [...]. W związku z powyższymi faktami, wnioskodawcy proszą o przeprowadzenie kontroli i wydanie stosownych decyzji w tej sprawie.
Pismem z dnia 11.03.2002 r. [...] Urząd Wojewódzki w [...] zawiadomił o wszczęciu, na wniosek I. i E. S., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. ([...]) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. W uzasadnieniu decyzji między innymi organ stwierdził, iż w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, brak jest podstaw do uznania, że kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 kpa.
I. i E. S. w odwołaniu złożonym od powyższej decyzji, wnoszą o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucają, że organ nie przeprowadził w wystarczającym zakresie postępowania dowodowego, zgodnie z ich wnioskami, nie uwzględnił też wszystkich istniejących dokumentów w tym oświadczeń A. B. Zdaniem składających odwołanie, decyzja z dnia [...] stycznia 1993 r. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, jak również została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2002 r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, brak oryginałów decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r. i [...] stycznia 1993 r., spowodował umorzenie postępowania przez Prokuratora Rejonowego w [...], co utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 r. Sąd Rejonowy dla [...]. Również zdaniem organu odwoławczego, brak dokumentacji w przedmiotowej sprawie powoduje, iż niemożliwym jest ustalenie czy przy wydawaniu decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., zaistniała przyczyna powodująca nieważność tej decyzji, a tym samym za bezprzedmiotowe uznać należy dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, I. i E. S. wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Wojewody [...]. Skarżący zarzucają naruszenie art. 7, 77, 105 § 1, 136, 139 i 157 § 3 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymuje swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga jest uzasadniona.
Należy zgodzić się z poglądem skarżących, że braki w materiale dowodowym nie mogą być przesłanką do umorzenia postępowania w sprawie. Do obowiązków organów prowadzących sprawę, należy usunięcie takich braków, a nie wykorzystywanie tego do formalnego, a nie merytorycznego zakończenia postępowania. Brak dokumentów w sprawie, w tym przypadku decyzji, można zastąpić poprzez ich odtworzenie w oparciu o inne pośrednie środki dowodowe np. zeznania świadków. Poza tym w tym przypadku, jako powód nie załatwienia sprawy podano brak oryginałów decyzji, nie wskazując dlaczego zachowane kopie tych decyzji, nie mogą posłużyć w sprawie jako materiał dowodowy. Nie wiadomo, jakie zarzuty są formułowane przeciw zachowanym kopiom decyzji, poza ogólnikowymi stwierdzeniami – przypuszczeniami, że zostały sfałszowane. Tymczasem w oparciu o posiadany materiał dowodowy organy, nie wykorzystały wszystkich istniejących możliwości dowodowych, nie uwzględniając wniosków skarżących i ni podejmując wątków sprawy wskazywanych przez nich.
Same ze swej strony, organy również nie rozważyły, czy w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., nie zachodziły przesłanki z art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. tzn., czy pozwolenie na budowę z dnia [...] czerwca 1986 r. nie utraciło już ważności, co wydaje się wysoce prawdopodobne w świetle przedstawionych materiałów.
Należy ponadto zwrócić uwagę, że pismo skarżących z dnia 08.03.1999 r., oprócz wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., wskazywało również na okoliczności mogące stanowić podstawę do wznowienia postępowania bądź wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej przez organy nadzoru budowlanego. Nie wykluczone, że wyjaśnienie tej sprawy jest nie tylko możliwe w drodze postępowania nieważnościowego. W końcu ewentualne stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji, byłoby tylko środkiem do celu, a nie celem postępowania samym w sobie, co można wywnioskować z pism skarżących. Gdyby nawet przyjąć, że materiał dowodowy w sprawie jest taki, jaki jest i nie ma fizycznych możliwości go poszerzyć, to daje to podstawę do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji i w takiej sytuacji organ drugiej instancji powinien utrzymać w mocy decyzję pierwszej instancji, a nie ją uchylać i umarzać postępowanie pierwszej instancji.
W omawianej sprawie, organy zbyt szybko i bez wiarygodnych dowodów na to przyjęły tezę, że decyzje z dnia [...] czerwca 1986 r. i [...] stycznia 1993 r., zostały sfałszowane a istniejące ich kopie, nie są wiarygodne aby się oprzeć na ich treści. Przecież przypuszczenia i domysły skarżących w tym zakresie, nie wiążą organu ale podlegają jego ocenie, która powinna być oparta na zgromadzonym materiale dowodowym.
Należy również podzielić pogląd, że uzasadnienia decyzji pierwszej i drugiej instancji nie odpowiadają wymogom z art. 107 § 3 kpa, a w szczególności w zakresie wniosków i okoliczności podawanych przez skarżących, dlaczego nie wzięto ich pod uwagę i nie starano się wyjaśnić.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja został wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 75, 77 § 1, 105 § 1, 107 § 3 oraz 138 § 1 pkt 2 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające, powołanej na wstępie.