Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 8 marca 2001 r., IV SA 44/99

Sprawa

sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 18 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych - oddala skargę.

Teza

W sprawie, w której przedmiotem postępowania było wyłącznie ustalenie opłaty za szczególne korzystanie z wód, przepisem prawnomaterialnym do wydania decyzji administracyjnej w tej kwestii był art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./, zaś adresatem tej decyzji i jednocześnie stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, mógł być wyłącznie podmiot korzystający z wód i tym samym obowiązany do poniesienia stosownej opłaty.

Natomiast kwestia rozdysponowania ustalonych tą decyzją opłat, o czym stanowi art. 36 ust. 2 Prawa wodnego, wykraczała poza przedmiot tego postępowania, co oznacza, że gmina w tym postępowaniu legitymowała się wyłącznie interesem faktycznym a nie prawnym.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny,

Uzasadnienie

Wojewoda K. decyzją z dnia 14 maja 1998 r. opartą na art. 56 ust. 1 Prawa wodnego oraz par. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych /Dz.U. nr 133 poz. 637 ze zm./, ustalił dla Elektrowni "Ł." S.A. opłatę za pobór wody i wprowadzanie ścieków do wód w okresie od 1 lipca 1997 r. do dnia 31 grudnia 1997 r. w wysokości 473.625,77 zł.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Gmina W. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z dnia 18 grudnia 1998 r. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu stwierdził, że Gmina W. nie jest stroną w niniejszym postępowaniu administracyjnym, które było prowadzone w stosunku do Elektrowni "Ł.". Fakt, że Gmina W. partycypuje w dochodach funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, pochodzącego m.in. z opłat za szczególne korzystanie z wód, nie oznacza, że ma ona interes prawny w zakresie wymierzenia tych opłat.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję Gmina W. domagała się jej uchylenia zarzucając, że zaskarżona decyzja została wydana z obrazą przepisów postępowania, co miało wpływ na treść orzeczenia, a to z obrazą art. 28 Kpa poprzez przyjęcie, że Gmina W. nie jest stroną niniejszego postępowania. Zdaniem strony skarżącej jej przymiot strony w postępowaniu wynika z art. 36 ust. 1 Prawa wodnego, z którego wynika, że opłaty m.in. za szczególne korzystanie z wód stanowią dochód gminnych funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Funduszem tym gospodaruje wyłącznie gmina.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest nieuzasadniona. Jak to wielokrotnie podnoszone było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z treści art. 28 Kpa wynika, iż pojęcie strony wiąże się wyraźnie z interesem prawnym lub obowiązkiem wprowadzonym z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania uprawnienia lub obowiązku danego podmiotu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu.

Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Otóż w sprawie niniejszej przedmiotem postępowania było wyłącznie ustalenie opłaty za szczególne korzystanie z wód, przepisem prawnomaterialnym do wydania decyzji administracyjnej w tej kwestii był zatem art. 56 ust. 1 Prawa wodnego, zaś adresatem tej decyzji i jednocześnie stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, mógł być wyłącznie podmiot korzystający z wód i tym samym obowiązany do poniesienia stosownej opłaty. Natomiast kwestia rozdysponowania ustalonych decyzją opłat, o czym stanowi art. 36 ust. 2 Prawa wodnego, wykraczała poza przedmiot niniejszego postępowania, co oznacza, że Gmina w tym postępowaniu legitymowała się wyłącznie interesem faktycznym a nie prawnym.

Z tych przyczyn oraz z mocy art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.