Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...]Wojewoda [...] na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż inwestor Dyrekcja Budowy Wodociągu [...] i Oczyszczalni Ścieków w [...] oraz jego następca prawny Zakład Budowy Wodociągu [...] – [...]w [...]. nie dysponowali prawem do terenu na cele budowlane a taki wymóg stawia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm. /. Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji umowy dzierżawy między innymi działek nr nr [...] i [...] stanowiące własność A. P. zostały zawarte dopiero we wrześniu 1997 r. a decyzje zatwierdzające podział tych działek i przejęciu na własność przez gminę [...] działek o nr nr [...] i [...] zostały wydane w dniu [...] marca 2002 r. Powyższe oznacza, iż decyzja z dnia [...] grudnia 1996 r. została wydana inwestorowi, który nie dysponował żadnym dokumentem uprawniającym do realizacji przedmiotowej inwestycji, co stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji podano, że prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie podmiotowi, posiadającemu, zgodnie z art. 28 k.p.a. status strony postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że organ administracji rządowej czy samorządowej może być stroną postępowania, jednakże poza sprawami, w których ten organ wydał decyzję. Dla uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnym konieczne jest uczestniczenie w danej sprawie w charakterze administrowanego, a więc podmiotu, o którego uprawnieniach lub obowiązkach prawnych, na mocy regulacji prawa materialnego ma rozstrzygać decyzją administracyjna. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż odwołujący się uczestniczył w postępowaniu jako podmiot administrujący, a nie administrowany, bowiem z upoważnienia Wójta Gminy [...] została wydana decyzja z dnia [...] grudnia 1996 r. Brak, więc legitymacji do wniesienia odwołania daje organowi odwoławczemu podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W uzasadnieniu powołano także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt IV S.A. 1872/97 z którego wynika, iż organ administracji nie może być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności swojej własnej decyzji.
Skargę do sądu administracyjnego na w/w decyzję wniosła Gmina [...] zarzucając naruszenie art. art. 28 i 138 k.p.a., wydanie rozstrzygnięcia na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji gmina [...] stała się właścicielem obiektu budowlanego – kanału [...], którą to kanalizację przekazał skarżącej na własność Samorząd Województwa [...] umową z dnia [...] września 2002 r., postępowanie, więc dotyczy sfery uprawnień właścicielskich Gminy, w tym sfery praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego dotyczących inwestora w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Gmina [...]weszła w prawa inwestora stając się właścicielem obiektu budowlanego po wydaniu decyzji przez Wójta Gminy [...] o pozwoleniu na budowę wobec powyższego skarżąca ma interes prawny do występowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodził się z argumentami skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego fakt wstąpienia w prawa inwestora i przejęcie na własność obiektu budowlanego daję skarżącej legitymację procesową do wniesienia odwołania, gdyż rozstrzygnięcie organu I instancji dotyczy sfery interesu prawnego Gminy [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /.
Skarga jest zasadna.
Na podstawie określonych kompetencji, gmina realizuje władztwo administracyjne i działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie. Natomiast jako osoba prawna jest władna do wykonywania przysługujących jej praw i obowiązków i wtedy może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. W przedmiotowym postępowaniu na przestrzeni kilku lat nastąpiła zmiana właściciela obiektu budowlanego, który powstał na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Wójta Gminy [...]. Aktualnie właśnie Gmina [...]na podstawie umowy z dnia [...] września 2002 r. z Samorządem Województwa [...] stała się właścicielem przedmiotowego obiektu budowlanego, trudno, zatem uznać, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej obiektu budowlanego będącego własnością Gminy nie dotyczy sfery jej uprawnień właścicielskich.
Aktualnie Gmina [...] jako osoba prawna w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji będzie realizowała przysługujące jej prawa inwestora a nie działała jako organ administracji publicznej. Powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy sytuacji, kiedy Gmina występowałaby w dalszym ciągu jako organ administracji publicznej i wtedy faktycznie nie mogłaby skorzystać z uprawnień strony.
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.