Uzasadnienie
Pismem z dnia [...], L. W., T. D., K. M. i G. M. wystąpili do Wojewody [...] o wznowienie:
- a. postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Starostę Powiatowego w [...] w sprawie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2000 roku, Nr[...] utrzymanego w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2001 roku, Nr [...], które to postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem Nr [...]
- b. postępowania w sprawie zgłoszenia przez J. M. w dniu [...] września 2001 roku budowy ogrodzenia zakończonego informacją Starosty Powiatowego w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2001 roku o braku sprzeciwu co do budowy ogrodzenia.
Pismem z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] Wojewoda [...] poinformował pełnomocnika L. W., T. D., K. M. i G. M., że wniosek dotyczący wznowienia postępowania egzekucyjnego przekazany został organowi właściwemu do jego rozpoznania tj. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...].
Odnośnie pozostałej części wniosku Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie z treścią art.l45§l kpa postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Nie jest więc możliwe wznowienie postępowania w sprawie zgłoszenia budowy ogrodzenia zakończonego jak to określono we wniosku informacją Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] września 2001 roku jak również nie jest możliwe uchylenie tej "informacji".
Stanowisko to zostało podtrzymane w piśmie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 roku, Nr [...]. Nadto Wojewoda [...] stwierdził, że jeśli jego pismo traktowane jest jako odmowa wznowienia postępowania to organem wyższego stopnia jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2003 roku L. W., T. D., K. M. i G. M. uznając pismo Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] za decyzję złożyli od niego odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W odwołaniu podnieśli zarzut, że Wojewoda [...] zajął stanowisko w sprawie nie wydając decyzji do czego był zobowiązany na podstawie art.l49§3 kpa. Nadto podnieśli, że stanowisko Wojewody wyklucza uczestnictwo strony nie zawiadomionej przez organ administracji w postępowaniach, w których nie jest wydawana decyzja administracyjna.
Postanowieniem z dnia [...] września 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.134 kpa w zw. z art.144 kpa stwierdził, że odwołanie L. W., T. D., K. M. i G. M. jest niedopuszczalne.
W uzasadnieniu swojego postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie jest niedopuszczalne gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi czynność materialno techniczną. Pismo z dnia [...] sierpnia 2003 roku o Nr [...] nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art.104 kpa. Nie rozstrzyga o istocie sprawy, a jedynie zawiera pouczenie co do sposobu postępowania w sprawie.
Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Administracyjnego złożyli L. W., T. D., K. M. i G. M..
W skardze wnieśli o stwierdzenie nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 roku na podstawie art.l56§l pkt.2 kpa w związku z naruszeniem art.6 kpa, art.7 kpa, art.138 kpa i art.149 kpa, stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 roku i [...] sierpnia 2003 roku, stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] września 2001 roku, wznowienie na podstawie art.l45§l pkt.l i 4 kpa postępowania w przedmiocie zgłoszenia przez J. M. w dniu [...] września 2001 roku budowy ogrodzenia.
W dalszej części skargi skarżący opisali dotychczasowy przebieg postępowania oraz przedstawili własną interpretację przepisów kpa dotyczących wznowienia postępowania oraz prawidłowości nie wyrażenia przez Starostę Powiatu [...] sprzeciwu co do zgłoszenia przez J. M. budowy ogrodzenia.
Nadto podnieśli, że uzasadnienie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie odnosi się w ogóle do argumentów zawartych w ich odwołaniu. Odmowa wszczęcia postępowania wznowieniowego winna nastąpić w formie decyzji. Pisma Wojewody [...] jakkolwiek posiadają elementy decyzji to jednak naruszają przepis art.6 kpa i art.149 kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżących. Zaskarżone postanowienie zdaniem Sądu zapadło z naruszeniem art.37 kpa.
Na wstępie stwierdzić należy, iż pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż od pisma Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 roku nie przysługuje odwołanie jest co do zasady słuszny. Zgodzić należy się, iż w wypadku wniesienia odwołania od pisemnej informacji organ odwoławczy winien stwierdzić niedopuszczalność odwołania.
W niniejszej sprawie jednak treść pisma L. W., T. D., K. M. i G. M. nie pozwala na stwierdzenie, iż jest to niedopuszczalne odwołanie od pisma informacyjnego Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 roku. Zdaniem Sądu pismo to należy oceniać całościowo i brać pod uwagę nie tylko jego osnowę lecz także treść zawartą w jego uzasadnieniu. W uzasadnieniu pisma znajdują się bowiem stwierdzenia wskazujące na to, iż ich zdaniem Wojewoda [...] winien rozpoznać merytorycznie ich wniosek o wznowienie postępowania i zając stanowisko w formie przewidzianej w kpa. Stanowisku temu zdaniem Sądu nie sposób odmówić słuszności. Jeżeli do organu administracji publicznej wpływa wniosek o wznowienie postępowania to sposób rozpoznania takiego wniosku jest ściśle określony przez przepisy kpa. Jeśli organ administracji uważa, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania to zgodnie z treścią art.l49§3 kpa wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania.
Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić z przyczyn podmiotowych np. gdy wniosek składa podmiot, któremu nie przysługuje status strony jak również z przyczyn przedmiotowych np. gdy nie istnieje decyzja, której strona domaga się uchylenia w postępowaniu wznowieniowym. Niedopuszczalnym jest załatwienie wniosku strony poprzez przesłanie jej pisma informującego o niedopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego. Pozbawiałoby to bowiem stronę możliwości weryfikacji stanowiska zajętego przez organ administracji. Od decyzji o odmowie wznowienia postępowania przysługuje odwołanie, a na rozstrzygniecie organu II instancji skarga do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu pismo L. W., T. D., K. M. i G. M. z dnia [...] sierpnia 2003 roku winno być potraktowane jako zażalenie na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania określone w art. 37 kpa.
Odnosząc się do pozostałych wniosków zawartych w skardze tj. stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 roku i [...]sierpnia 2003 roku, stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] września 2001 roku, wznowienie na podstawie art.l45§l pkt.l i 4 kpa postępowania w przedmiocie zgłoszenia przez J. M. w dniu [...] września 2001 roku budowy ogrodzenia stwierdzić należy, iż żądania te nie mają umocowania o w obowiązujących przepisach prawnych. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była wyłącznie ocena prawidłowości rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...] września 2003 roku. Pisma Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 roku i [...] sierpnia 2003 roku nie są decyzjami w rozumieniu kpa i Sąd nie ma możliwości ich uchylenia nawet w ramach przepisu art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270), który to przepis pozwala Sądowi na stosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Odnośnie wniosku o wznowienie postępowania to wymieniona wyżej ustawa nie daje Sądowi uprawnień do wznawiania postępowań w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Do wznawiania postępowań administracyjnych uprawnione są wyłącznie organy administracji publicznej wymienione w przepisach kpa. Sąd może kontrolować jedynie czy rozstrzygnięcia tych organów w przedmiocie wznowienia są zgodne z prawem.
Z powyższych względów na podstawie art.l45§l pkt.lc i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270)w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.