Uzasadnienie
7/IV S.A. 4490/03
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] z urzędu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Referatu Urzędu Dzielnicowego [...], którą udzielono J. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z art. 107 § i kna decyzja administracyjna powinna zawierać między innymi: "podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji". Przedmiotowa decyzja zawiera podpis "Kierownik Referatu mgr inż J.S.". Z informacji uzyskanej z Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno - Budowlanej Delegatury [...] z dnia 30 maja 2003 r. wynika, iż w dokumentacji osobowej Referatu brak jest upoważnienia J. S. do wydawania w imieniu Prezydenta Miasta [...] decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach.
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, iż decyzja z dnia [...] grudnia 1990 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. co powoduje wyeliminowanie jej z obiegu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, iż ustalenia organu I instancji co do braku upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Prezydenta Miasta [...] przez J. S. są prawidłowe Dowodem potwierdzającym powyższe ustalenia jest pismo Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno - Budowlanej z dnia [...] maja 2003 r Ponieważ decyzja z dnia [...] grudnia 1990 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. skutkuje to stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzje złożył inwestor J. G. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego a mianowicie art. art. 77 § 1, 75 § 1, 89 § l j 2, 156 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego należało przeprowadzić rozprawę administracyjną i przesłuchać na niej J. S. na okoliczności posiadanego upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych w okresie pełnienia funkcji Kierownika Referatu Urzędu Dzielnicowego [...] oraz wyjaśnić przyczyny braku w dokumentacji osobowej Referatu ewentualnie w aktach osobowych J. S. upoważnienia do wydawania decyzji w imieniu Prezydenta miasta [...]. Trudno, bowiem założyć, iż przez wiele miesięcy pracownik urzędu administracji podejmuje i podpisuje decyzje nie mając do tego upoważnienia. Brak wzmianki o działaniu "z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]" nie pociąga za sobą automatycznie nieważności takiej decyzji.
Podniesiono w skardze również błędną podstawę prawną stwierdzenia nieważności decyzji a mianowicie ewentualnie powinien to być art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /.
Skarga jest zasadna.
Z rażącym naruszeniem prawa mamy doczynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Natomiast z naruszeniem przepisów o właściwości / art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. / mamy, do czynienia kiedy brak jest wyraźnego upoważnienia kierownika urzędu dla osoby, której podpis widnieje pod decyzją administracyjną.
W przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności było zbadanie czy J. S. pełniący funkcję Kierownika Referatu Urzędu Dzielnicowego [...] miał upoważnienie do wydawania indywidualnych decyzji administracyjnych z "upoważnienia Prezydenta Miasta [...]" a tym samym czy był organem właściwym do wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r. Należy zauważyć, iż przedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji trwa od 16 grudnia 1996 r., było już dwukrotnie kontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny / wyroki z dnia 9 września 1998 r. i z dnia 27 listopada 2002 r. / i w dalszym ciągu organy administracji w sposób prawidłowy poprzez wnikliwą analizę i ocenę akt postępowania w trakcie, którego wydano badaną decyzję nie potrafią ustalić czy zaistniały przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. czy też nie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdza, iż podstawowym dowodem na rażące naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. jest pisemna informacja z dnia 30 maja 2003 r. o braku w dokumentacji osobowej Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno - Budowlanej Delegatury [...] upoważnienia dla J. S. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach w imieniu Prezydenta Miasta [...].
Do treści tej informacji organ podszedł bardzo wybiórczo, przyjmując jedynie do wiadomości część treści informacji, stanowi to naruszenie art. 77 k.p.a. Analizując całą treść przedmiotowego pisma należy poddać w wątpliwość tezę przyjętą przez organy administracji o braku przedmiotowego upoważnienia dla J. S. Organ I instancji powinien rozważyć kwestie przedmiotowego upoważnienia w świetle wskazanych w informacji dokumentów i aktów prawnych a w szczególności zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1990 r. w sprawie funkcjonowania Urzędu Miasta [...] i urzędów dzielnicowych w okresie wdrażania reformy samorządu terytorialnego.
Należy przeprowadzić ocenę i analizę legalności powyższego aktu prawnego mając na uwadze przepisy na podstawie, których został wydany. Natomiast kwestia przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i przesłuchania na niej świadka J. S., mogłaby wchodzić w rachubę, gdy zajdzie konieczność dalszego wyjaśnienia sprawy po przeprowadzonej wnikliwej analizie dokumentów i aktów prawnych, o których wspomniano wyżej.
Organy administracji powinny również w sposób wyczerpujący odnieść się do wyjaśnienia podstawy prawnej stwierdzenia nieważności, dotychczasowe lakoniczne sformułowania w tym zakresie naruszają art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym należy również rozważyć i zająć stanowisko, co do przedstawionego w skardze zarzutu, iż w przypadku braku upoważnienia dla Kierownika Referatu stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r. powinno być rozważane w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. gdyż w takim przypadku zachodzi naruszenie przepisów o właściwości. Zdaniem składu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzekającego w niniejszej sprawie rozważając tę kwestię należy mieć na uwadze stanowisko przedstawione w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996 r. III RN 8/96 / OSP 1997 z. 10, poz. 190/ oraz z dnia 28 czerwca 2000 r. III RN 189/99 / OSNP 2001/8/248 /, które skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w zupełności podziela.
Dlatego też Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie, art. art. 145 § lc, 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. art. 200 i 209 w/w ustawy.