Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. ([...]) Minister Infrastruktury odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dn. [...].12.2002 r. (znak [...]) w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dn. [...].02.1968 r. Nr [...], wydanego w przedmiocie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej własność "B." Towarzystwo Akcyjne w P. Minister stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z [...].12.2002 r. w części dotyczącej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], położonej w P. przy ul. [...]. Jak wynika z KW nr [...], nieruchomość oznaczona nr [...] w dacie wydawania decyzji tj. [...].12.2002 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, zaś Komenda Wojewódzka w [...] użytkowała ten teren bez tytułu prawnego.
Zdaniem zatem Ministra podmiot ten nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, a fakt, iż został potraktowany jako strona w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dn. [...].02.1968 r. nie czyni "automatycznie" z niego strony w tym postępowaniu. O tym bowiem, czy dana osoba jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa nie decyduje dopuszczenie jej przez organ do udziału w sprawie, ale czy istnieje przepis prawa materialnego, pozwalający zakwalifikować interes tej osoby jako interes prawny.
Wskutek wniesionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2003 r. utrzymał w mocy wydaną uprzednio decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].12.2002 r.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżący dysponuje działką nr [...] o pow. 3237 m², uregulowaną w Księdze Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, bez tytułu prawnego. Fakt, iż Komenda poczyniła nakłady na tę nieruchomość w postaci wybudowania obiektów oraz przystosowania już istniejących dla potrzeb Policji, nie czyni jej stroną postępowania i jest jedynie zdarzeniem faktycznym, nie zaś prawnym. Również fakt wieloletniego władania dający podstawę do zasiedzenia nie ma żadnego znaczenia dla uznania Komendy jako strony postępowania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, [...] Komendant Wojewódzkiej Policji w [...] wniósł o uchylenie obydwu decyzji Ministra Infrastruktury zarzucając naruszenie art. 28, 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa, art. 156 § 2 kpa oraz art. 67 § 1 kc.
Zdaniem skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z [...].02.1968 r. w przedmiocie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] złożyła osoba nieuprawniona. Osobą tą był kurator "B." S.A. w P., zaś zakres uprawnień tej osoby został określony w zaświadczeniu sądu z dn. [...].04.2003 r. Obejmował on jedynie podjęcie czynności zmierzających do powołania organów spółki, w razie potrzeby do podjęcia czynności w zakresie jej rozwiązania lub likwidacji. Takie określenie zakresu czynności, zdaniem skarżącego, czyni niemożliwym występowanie kuratora z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia o przejściu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wszczęcie i prowadzenie postępowania z wniosku osoby nieuprawnionej stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Również skierowanie decyzji z dn. [...].12.2002 r. do kuratora spółki powoduje, że została ona skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 kpa).
Skarżący władając działką nr [...] od 1968 r. poniósł nakłady finansowe i nie jest możliwe przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego. Skarżący celem uzyskania tytułu prawnego do działki wystąpił z wnioskiem w dn. 5.04.2000 r. o ustanowienie trwałego zarządu, jednakże wskutek wydania przez Ministra Infrastruktury decyzji z dn. [...].12.2002 r., postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone.
W uzupełnieniu skargi pismem z dn. 19.01.2004 r. skarżący podniósł, iż jest posiadaczem w dobrej wierze przedmiotowej nieruchomości od 1983 r. i jako posiadacz korzysta z ochrony posiadania na podstawie art. 344 kc. Z tego tytułu jest stroną postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, aczkolwiek podstawę jej uwzględnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Otóż należy podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniach obydwu decyzji, iż w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dn. [...].02.1968 r. w przedmiocie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie miał przymiotu strony.
Nie można bowiem uznać, iż istniał przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby konkretne prawa i obowiązki skarżącego, pozostające w związku z rozstrzygnięciem. Komenda bowiem władała działką nr [...] bez żadnego tytułu prawnego, a złożony wniosek o ustanowienie trwałego zarządu w trybie ustawy z dn. 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie został merytorycznie rozpoznany, bowiem organ umorzył postępowanie. Tym samym nie jest możliwe przyjęcie, iż Komendantowi przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...].02.1968 r.
Ponieważ jednak decyzja Ministra Infrastruktury z [...].12.2002 r. została doręczona Komendzie Wojewódzkiej Policji, procesowo zastała ona uznana za podmiot zainteresowany w sprawie i z tego powodu Komendant złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra z [...].12.2002 r. w części działki [...].
We wniosku tym zostały podniesione okoliczności takie jak:
- - przekroczenie uprawnień przez kuratora "B." S.A., albowiem zgodnie z zawiadomieniem Sądu z dnia 16 kwietnia 2003 r. osoba ta mogła wyłącznie podejmować czynności zmierzające do powołania organów spółki, a w razie potrzeby do podjęcia działań mających na celu rozwiązanie spółki i jej likwidację,
- - decyzja została skierowana do kuratora, nie zaś do spółki.
Zarzuty te zatem miały tak ważkie znaczenie dla bytu decyzji, której dotyczyły, iż Minister winien rozważyć możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności z urzędu. Stosownie bowiem do art. 157 § 2 kpa postępowanie takie może być wszczęte również z urzędu, jeżeli organ poweźmie informację odnośnie istnienia ewentualnych podstaw do stwierdzenia nieważności. We wniosku zaś o stwierdzenie nieważności, złożonym przez skarżącego, wskazano konkretne zarzuty, które powinny być rozważone przez Ministra Infrastruktury, jako ewentualna podstawa do wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu i wydania decyzji, rozstrzygającej w sprawie stwierdzenia nieważności, w oparciu o art. 158 § 1 kpa.
Minister natomiast, wbrew normie art. 157 § 2 kpa, rozważył jedynie zdolność skarżącego jako strony do wystąpienia z takim wnioskiem, naruszając tym przede wszystkim zasadę wymienioną w art. 7 kpa i 77 § 1 kpa. Obowiązkiem zaś organu jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wobec podniesionych zatem zarzutów, które mogłyby mieć istotny wpływ na byt decyzji, Minister winien wszcząć postępowanie nieważnościowe z urzędu i po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie nieważności.
To uchybienie przepisom postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy spowodowały uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dn. [...].07.2003 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. oraz art. 135 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która ma zastosowanie w sprawie z mocy art. 97 § 1 ustawy z dni. 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uwzględniając charakter zaskarżonej decyzji, która kończy postępowanie jedynie procesowo, Sąd zaniechał wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 ww. ustawy.