Wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2005 r., IV SA 4544/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 21 lutego 2005 r.

Sprawa

sprawy ze skarg E., R. i M. U. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Skład

Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia WSA Izabela Ostrowska przewodniczący
Sędzia WSA Leszek Kamiński przewodniczący
Katarzyna Bednarska protokolant

Uzasadnienie

IV S.A. 4543 i 4644/03

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r znak: [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lipca 2003r znak: [...] udzielającej E., R. i M. U. oraz B. M. i M. Z. pozwolenia na użytkowanie wolnostojącego garażu na działce nr ew [...] przy ul. K. [...] w O. W uzasadnieniu podał, iż przedmiotowy garaż został samowolnie wybudowany w latach 70-tych i w oparciu o przepis art. 49 prawa budowlanego z 7 lipca 1994r Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] lipca 2001r udzielił na wniosek właścicieli obiektu pozwolenia na jego użytkowanie.

W sprawie udzielonego pozwolenia na użytkowanie toczyło się postępowanie wznowieniowe na wniosek strony nie biorącej bez własnej winy udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W wyniku tego Dostępowania ostatecznie odmówiono zmiany decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu.

Wojewoda [...] rozpatrując we wznowieniowym postępowaniu sprawę udzielonego pozwolenia na użytkowanie obiektu uznał, iż argumenty strony odwołującej się dotyczą kwestii niezgodności lokalizacji garażu z warunkami technicznymi i należy je zakwalifikować w kategorii przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu.

W związku z powyższym, zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lipca 200lr udzielającej pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu.

W toku powyższego postępowania Wojewoda [...] ustalił, iż garaż został wybudowany w odległości 3,86 - 3,84 m od budynku mieszkalnego.

Z dokumentacji załączonej do akt sprawy wynika ponadto, iż powyżej 1,1 Om obiekt został wykonany w konstrukcji drewnianej, a od strony budynku mieszkalnego wykonano w nim otwór okienny. Zatem obiekt ten nie posiada ściany oddzielenia pożarowego wymaganej przepisem § 270 ust 2 i § 233 warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r).

Ponadto, w budynku mieszkalnym położonym przy ul. K. [...] lokal nr [...] posiada tylko jedno okno usytuowane naprzeciwko przedmiotowego garażu, który niedopuszczalnie zacienia powyższy lokal mieszkalny, co pozostaje w sprzeczności z warunkami określonymi w § 13 warunków technicznych.

Zdaniem Wojewody [...] z uwagi na rażące naruszenie warunków technicznych obowiązujących w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie garażu należało stwierdzić jej nieważność w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. i R. U., decyzją z dnia [...] czerwca 2003r znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego niewystarczające było w świetle art. 107 § 3 k.p.a. samo stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, iż obiekt nie posiada ściany oddzielenia pożarowego i powoduje niedopuszczalne zacienienie przez co rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 kpt 2 k.p.a..

Organ odwoławczy uznał, iż niezbędne jest wyjaśnienie na czym to rażące naruszenie prawa polega

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003r znak: [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lipca 2001r znak: [...] udzielającej E., R. i M. U. oraz B. M. i M. Z.pozwolenia na użytkowanie wolnostojącego garażu na działce nr [...] przy ul. K [...] w O. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2003 znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania E., R. i M. U. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, iż zaskarżona decyzje.. należy utrzymać w mocy. jednak z innych przyczyn, niż te które przyjął organ wojewódzki jako podstawę swojego rozstrzygnięcia".

Z wypisu z rejestru gruntów, wykazu właścicieli nieruchomości oraz umowy najmu przedmiotowego garażu wynika, że właścicielem działki nr [...] położonej w O. przy ul. K. [...] (jedn.rej. [...], Księga Wieczysta [...]) jest Skarb Państwa.

Natomiast, jak wynika z aneksu do w/w umowy najmu nr [...] z dnia [...] lipca 1997r zawartego w dniu [...] września 2000r, najemcą przedmiotowej nieruchomości nr [...] została pani E. U. Jednocześnie niniejsza umowa nie przyznawała najemcy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego " należy uznać, iż decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lipca 200lr udzielająca na podstawie art. 49 ust 1 i art. 55 ust 2 pkt 1 prawa budowlanego pozwolenia na użytkowanie garażu została wydana z rażącym naruszeniem powyższych przepisów, przez co dotknięta jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.".

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli E., R. i M. U. Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie przepisów art. 49 ust 1 w zw z art. 55 ust 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przez przyjęcie, że nie mieli legitymacji czynnej do wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie ponieważ właścicielem działki jest Skarb Państwa oraz rażące naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż jako inwestorzy nie mogli być stroną postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego przez nich garażu.

Skarżący podnoszą, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. są stroną postępowania bowiem wykazali swój interes prawny polegający na chęci uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowego garażu wybudowanego bez pozwolenia na budowę.

Zdaniem skarżących, zgodnie z art. 55 ust 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie został nałożony zarówno na właściciela jak i inwestora.

Skarżący powołują się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 1999r w sprawie IV S.A. 90/97 i podnoszą, iż w przedmiotowej sprawie brak jest zasadnych przesłanek aby stwierdzić, że pozwolenie na użytkowanie garażu zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów art. 49 ust 1 i art. 55 ust 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez co dotknięte jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a

W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podkreślając, iż " Prezydent Miasta O. rażąco naruszył prawo, wydając pozwolenie pomimo braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 127 0).

Skarga jest uzasadniona

Nie można podzielić stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż doszło do rażącego naruszenia art. 49 ust 1 i art. 55 ust 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r, bowiem skarżący nie byli właścicielami działki nr [...] i nie mieli prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z ustaleń dokonanych przez Wojewodę [...] wynika, że skarżący są spadkobiercami J. U., który ze środków własnych wybudował w 1968r garaż zlokalizowany na działce nr [...] przy ul. K. [...] w O. Właścicielem działki na której został pobudowany garaż jest Skarb Państwa.

Pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez Kierownika Oddziału Geodezji, Gospodarki Gruntami, Rolnictwa i Ochrony Środowiska, a J. U. została w dniu [...] lipca 1997r zawarta umowa najmu na podstawie której, J. U. otrzymał w najem zabudowaną garażem nieruchomość Skarbu Państwa.

Po śmierci J. U. aneksem wprowadzono zmianę do powyższej umowy najmu w ten sposób, że w miejsce inwestora wstąpiła jego żona E. U. Z powyższych ustaleń wynika, iż J. U. przedmiotowy garaż pobudował na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa.

Okoliczność ta nie może jednak negatywnie przesądzać o dopuszczeniu budynku do użytkowania.

Kwestia własności nieruchomości ma istotne znaczenie przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma natomiast prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania, a więc wtedy gdy obiekt jest już wzniesiony i do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia możliwości jego użytkowania.

Wykorzystanie dla celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, które mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi.

Należy zwrócić również uwagę, iż przedmiotowy garaż został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995r, pod rządami przepisów Prawa budowlanego z 1974r, które dopuszczały w określonych przypadkach legalizację samowoli budowlanej.

Te przepisy, a także przepisy Prawa budowlanego z 1974r, dotyczące rozbiórki obiektów budowlanych mają zastosowanie w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy winien więc rozpatrzyć sprawę na tle przepisów Prawa budowlanego z 1974r.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 w/w ustawy.