Uzasadnienie
10 czerwca 2002 r. H. W. wnosiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. "odwołanie" przekazane następnie Wojewodzie [...] jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę budynku jednorodzinnego z garażem oraz przyłączem wody i kanalizacji na działkach nr: [...], [...], [...], [...] przy ulicy P.w S.,którego inwestorem byli małżonkowie L. i J. J.. Twierdziła, że przy jej wydaniu naruszone zostały przepisy prawa tj. art. 7,8,9.
10. 11,28,61 kpa; art. 30, 33 prawa budowlanego; art. 41,46 a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto twierdziła, że powinna być stroną tego postępowania gdyż działka nr [...] będąca jej własnością graniczy bezpośrednio z podzielonymi działkami inwestorów małżonków J.. Podnosiła, że konieczność przeprowadzenia mediów do tych budynków może zagrozić jej nieruchomości tak samo jak planowana w przyszłości budowa osiedla domków jednorodzinnych.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 157 § 3 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2001 r. udzielającej małżonkom J. pozwolenia na budowę.
Z uzasadnienia tej decyzji wynikało, że H. W. nie została uznana za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę gdyż teren inwestycji oddzielony jest od działki nr [...] (współwłasność skarżącej) działkami nr [...] i [...] należącymi do inwestorów. Przyłącze wodociągowe do budynku zaprojektowano od studzienki w działce nr [...] do studzienki w granicach działki inwestorów. Ścieki sanitarne odprowadzane mają być po południowej stronie projektowanego budynku do sieci miejskiej w ulicy Południowej.
Sam budynek usytuowany jest w odległości 4 m od granicy działki nr [...] oddzielającej teren inwestycji od nieruchomości H. W. (działka [...]). Budynek będzie miał 8,9 m wysokości co przy szerokości ok. 9 m działki rozdzielającej dowodzi, że obiekt mieszkalny nie wpływa w żaden sposób na nieruchomość skarżącej oddaloną o co najmniej 13 m. Reasumując organ stwierdził, że H. W. nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu.
W odwołaniu od tej decyzji skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca podniosła, że we wniosku wskazała na naruszenie szeregu przepisów prawa a Wojewoda rozpatrując wniosek nie ustosunkował się do nich. Ponowiła twierdzenie, że jej działka sąsiaduje z terenem inwestycji. Oddziela ją od niego tylko 30 cm miedza, dlatego powinna brać udział w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę zwłaszcza, że decyzja ta doręczona została innym dalszym sąsiadom a jej nie.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynikało z uzasadnienia decyzji organ odwoławczy podzielił argument, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony. Organ wskazał, że wypis z rejestru gruntów dowodzi, że zamierzenie inwestycyjne oddzielone jest od nieruchomości skarżącej działkami [...] i [...]. W związku z tym skarżąca nie ma interesu prawnego a odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego jest zasadna.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję H. W. podniosła, że we wniosku wskazała na naruszenie przez kwestionowaną decyzję szeregu przepisów prawa tj. art. 7,8,9 10. 11,28, 61 kpa; art. 30, 33 prawa budowlanego; art. 41, 46 a ustaw}' o zagospodarowaniu przestrzennym. Organy nie analizowały tych naruszeń tylko stwierdziły że nie posiada ona przymiotu strony. Dodała, że jej działka [...] na całej długości graniczy z podzieloną działką [...] małżonków S. i działkami [...], [...], [...], [...] małżonków J. Poprzednio wskutek jej odwołania wzruszona była przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzja lokalizacyjna z dnia [...].09.2000 r. na tę inwestycję. Podniosła sporność granicy między jej działką [...] a działką inwestorów J. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzje organów obu instancji zapadły w kontekście ustalenia. że wnosząca o stwierdzenie nieważności pozwolenia budowlanego nie posiada interesu prawnego a co za tym idzie przymiotu strony i legitymacji do złożenia takiego wniosku. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie Sąd poddał jednocześnie ocenie poczynione przez organy ustalenia faktyczne.
H. W. nie była uznawana za stronę już w postępowaniu zakończonym decyzją o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę. Oczywiści okoliczność ta nie przesądza o tym, że nie przysługuje jej interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności tej decyzji. Jednak należy zauważyć, że przesłanki które w ocenie skarżącej decydują o tym, że powinna być stroną w postępowaniu zwykłym są takie same w przedmiotowym - nadzwyczajnym postępowaniu.
H. W. swój interes prawny wywodzi z twierdzenia, że bezpośrednio sąsiaduje z terenem inwestycji, działkami objętymi pozwoleniem na budowę. Tymczasem organy dokonały niewadliwych ustaleń, że działka H. W. nr ew. [...]oddzielona jest od terenu inwestycji działkami nr [...] i [...] należącymi do małżonków J. i S. Działki te wydzielone zostały ewidencyjnie co wynika z wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu z mapy zasadniczej z 7 lutego i 24 maja 2001 r. dołączonych do akt administracyjnych.
Stosownie do postanowień zawartych w art. 157 § 3 kpa wszczęcie postępowania nieważnościowego wymagało uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie tego przepisu organ orzeka o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Przesłanką negatywną o charakterze podmiotowym jest złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności przez osobę, która nie ma legitymacji strony w tym postępowaniu.
Odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego w tej sprawie nastąpiła z powodu uznania, że żądanie jego wszczęcia pochodzące od H. W. zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniano, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę.
Skoro ustalono, że działka skarżącej nie sąsiaduje z terenem inwestycji a nadto nie ma innych okoliczności z których byłoby można wywieść interes prawny skarżącej w kwestionowaniu decyzji pozwalającej na budowę to rozstrzygnięcie oparte o przepis art. 157 § 3 kpa należy uznać za prawidłowe.
Podnoszone przez skarżącą zarzuty co do naruszeń wskazanych przez nią przepisów prawa przy wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę należy ocenić jako gołosłowne, nie poparte żadnymi argumentami natury faktycznej czy prawnej. W istocie zarzuty te sprowadzają się do twierdzenia, że organ architektoniczno budowlany niesłusznie pozbawił skarżącą prawa strony w tym postępowaniu. Trzeba jednak zauważyć, że okoliczność ta nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji a do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
W tym stanie rzeczy, wobec nie stwierdzenia, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę -jako nieuzasadnioną- oddalił.