Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 czerwca 1997 r. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa orzekając z urzędu i powołując jako podstawę prawną art. 156 par. 1 pkt 4 oraz art. 157 par. 1 i 2 Kpa, stwierdził nieważność decyzji Wojewody P. z dnia 5 kwietnia 1996 r. wymierzającej Jednostce Wojskowej JW 2452 /Osiedle Mieszkaniowe "G."/ opłatę za wprowadzenie do powietrza substancji zanieczyszczających w II połowie 1995 r.
Organ nadzoru, powołując się na art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./ uznał, że z chwilą objęcia we władanie przedmiotowego osiedla przez Wojskową Agencję Mieszkaniową /tj. z dniem 1 kwietnia 1996 r./, przejęła ona też prawa i obowiązki związane z przejętym mieniem Wobec tego zakwestionowana decyzja Wojewody P. skierowana została do podmiotu nie będącego już stroną w sprawie.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy w B. podnosiła możliwość odpowiadania przez nią jedynie za skutki zdarzeń powstałych po dniu 1 kwietnia 1996 r.
Decyzją z dnia 22 stycznia 1998 r. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa utrzymał w mocy opisane na wstępie rozstrzygnięcie, powtarzając zaprezentowaną już argumentację.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojskowa w Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy w B. podnosiła sprzeczność stanowiska Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z par. 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej /Dz.U. nr 50 poz. 215/.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna, poza przytoczeniem dotychczas podawanych motywów, podważała cel składania skargi na decyzję organu nadzoru w sytuacji braku kwestionowania w postępowaniu odwoławczym nowej decyzji Wojewody P. wydanej w postępowaniu zwykłym /z dnia 27 czerwca 1997 r./, obciążającej przedmiotowymi opłatami Wojskową, Agencję Mieszkaniową w B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przede wszystkim podkreślić należy, iż kwestionowane decyzje Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa zapadły, jak wynika wyraźnie z ich treści, w postępowaniu nadzorczym /o stwierdzenie nieważności decyzji/. Stanowi ono samodzielne postępowanie administracyjne, którego istotą jest jedynie stwierdzenie czy dana decyzja została dotknięta wadami kwalifikowanymi wymienionymi w art. 156 par. 1 Kpa /por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1987 r. IV 1062/86 - ONSA 1987 nr 1 poz. 35/. Jest to więc postępowanie odrębne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Błędem jest zatem utożsamianie roli organu nadzoru z zadaniami organu odwoławczego. Kognicja Sądu w niniejszej sprawie nie obejmowała kontroli postępowania zwykłego.
W ocenie Sądu Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa orzekając z urzędu jako organ nadzoru prawidłowo dopatrzył się w decyzji Wojewody P. z dnia 5 kwietnia 1996 r. wady kwalifikowanej, określonej w art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa a polegającej na skierowaniu wymienionego rozstrzygnięcia do osoby nie będącej stroną w sprawie.
W sprawie niesporne jest, że strona skarżąca przejęła przedmiotowe osiedle mieszkaniowe z dniem 1 kwietnia 1996 r. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./ Wojskowa Agencja Mieszkaniowa obejmując we władanie mienie tego rodzaju jak występujące w niniejszym postępowaniu wstępuje w prawa i obowiązki z nim związane w stosunku do Skarbu Państwa oraz osób trzecich.
Jest to więc przepis o charakterze generalnym, który umożliwia także określenie strony postępowania administracyjnego. Strona postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Na skutek przejęcia Osiedla Mieszkaniowego "G.", to Wojskowa Agencja Mieszkaniowa stała się podmiotem wszelkich praw ale i obowiązków z nim związanych. Nie ma podstaw do tego aby /jak to czyni strona skarżąca/ wywodzić, iż wstąpienie w prawa i obowiązki ogranicza się jedynie do powstałych po dacie sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego.
Nieporozumieniem jest też powoływanie się przez stronę na sprzeczności decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z par. 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
Tego rodzaju argumentacja nie dostrzega hierarchii źródeł prawa. Niemożliwe jest przecież stawianie wyżej przepisów rozporządzenia, które jest tylko aktem wykonawczym do ustawy i wywodzenie z niego wniosków sprzecznych z ustawą.
Strona skarżąca przeocza też, iż treść delegacji ustawowej, /odzwierciedlonej zresztą w tytule rozporządzenia/ wyraźnie wyznaczyła dopuszczalny zakres rozporządzenia.
Z całą pewnością zatem, interpretacja treści powołanego w skardze przepisu zamykać się winna w ramach wewnętrznych zagadnień prowadzenia gospodarki finansowej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
W żaden sposób nie może natomiast być podstawą wnioskowania w jej stosunkach ze Skarbem Państwa i osobami trzecimi. W stosunkach zewnętrznych wyraźnie podmiot praw i obowiązków wyznacza bowiem cytowana ustawa w jej art. 15 ust. 1.
Tego zaś rodzaju relacje zachodzą przy wymierzeniu zapłaty za zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego.
Z podanych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.