Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. uzgodnił decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej budowy Drogowej Trasy [...] wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną – odcinek od węzła z drogą krajową nr [...] do ul. [...] w G.. W uzasadnieniu postanowienia podano, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego teren inwestycji objęty jest strefą "B" ochrony konserwatorskiej. Przewidziane w przedstawionej decyzji rozwiązania nie stoją w sprzeczności z zasadami ochrony konserwatorskiej i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Minister Kultury po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia G. na ww. postanowienie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu postanowienia podano, że organizacja społeczna ma prawo strony w przypadku, gdy została dopuszczona do udziału w postępowaniu przed organem I instancji, na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. i wówczas może wnieść odwołanie lub zażalenie. Natomiast jeżeli organizacja nie brała udziału w postępowaniu organu I instancji, to nie ma ona legitymacji do złożenia odwołania lub zażalenia. Z akt sprawy wynika, że stowarzyszenie G. nie zostało umieszczone w wykazie stron postępowania a zostało uznane za stronę dopiero w dniu 9 kwietnia 2003 r. gdy już zostało zakończone postępowanie przed organem I instancji /[...] kwietnia 2003 r./.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie "G." wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ustalenia faktyczne organu II instancji są chybione, gdyż Urząd Miejski w G. postanowienie organu I instancji otrzymał 10 kwietnia 2003 r. a więc już po uznaniu skarżącego za stronę i miał obowiązek zawiadomić stowarzyszenie o umorzeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Podano ponadto, że w wykazie przedstawionym [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w sprawie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie ujęto skarżącego jako strony a Urząd Miejski w G. przyjął do wiadomości zgłoszenie udziału skarżącego na prawach strony w dniu 9 kwietnia 2003 r. a więc już po decyzji organu I instancji, która zapadła w dniu [...] kwietnia 2003 r. Dlatego też skarżący nie miał uprawnień do wniesienia zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Skarga jest zasadna.
Utrwalone jest w doktrynie i orzecznictwie stanowisko, że w sytuacji, gdy odwołanie wnosi podmiot utrzymujący, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego czy obowiązku, organ odwoławczy winien odwołanie rozpoznać i w toku tego postępowania ocenić legitymację wnoszącego odwołanie, i jeśli w toku postępowania odwoławczego stwierdzi brak po stronie wnoszącego odwołanie interesu prawnego czy obowiązku, to winien umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W przedmiotowym postępowaniu nie ulega wątpliwości, że w momencie wydawania postanowienia przez organ II instancji skarżący miał przymiot strony /pismo z dnia 9 kwietnia 2003 r. / O tym czy podmiot jest stroną postępowania nie decyduje fakt umieszczenia podmiotu w wykazie stron zamieszczonym przy decyzji lub postanowieniu a przesłanki określone w art. 28 i art. 31 k.p.a. Skarżący do złożonego zażalenia załączył wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia, którym w ogóle organ II instancji się nie zajmował, a zgodnie z treścią art. 59 § 1 k.p.a. na odmowę przywrócenia terminu służy zażalenie. Przyjęcie zatem a priori, że skarżący z uwagi na przystąpienie do postępowania administracyjnego po wydaniu postanowienia przez organ I instancji nie jest stroną pomimo, iż było ono nie ostatecznie, jest nieprawidłowe. Dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony (art. 31 § 1 k.p.a.) przesądza co do zasady o przysługujących jej formalnych uprawnieniach procesowych.
Skarżący wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie złożył w dniu 13 marca 2003 r. a więc przed wydaniem decyzji organu I instancji, nie był kwestionowany interes prawny skarżącego niniejszym postępowaniu gdyż jak wynika z akt sprawy bierze on udział w następnych stadiach postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien ustalić czy postanowienie wydane w pierwszej instancji nie stało się ostateczne przed wniesieniem zażalenia.
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Na podstawie art. 153 ww. ustawy przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.