Wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2004 r., IV SA 4871/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 9 kwietnia 2004 r. na rozprawie

Sprawa

sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 10 zł (dziesięć) na rzecz skarżącego J. S. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA E. Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA H. Kuśmirek, As. WSA M. Kowalska (spr.)
Tomasz Szpojankowski protokolant

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] października 2003r. Nr [...] Wojewoda [...], ponownie rozpoznając sprawę, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] lutego 1990r. Nr [...] Znak [...] udzielającej "A." w O. pozwolenia na budowę zabudowy szeregowej mieszkaniowej 11 segmentowej z garażami przy ulicy [...] (obecnie [...]) w O. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nie może stwierdzić nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w O. ponieważ brak dokumentacji w sprawie powoduje, iż nie jest możliwe wyprowadzenie oczywistego wniosku że decyzja z roku 1990 udzielająca pozwolenia na budowę szeregowca została wydana z naruszeniem prawa.

W odwołaniu od decyzji Pan J. S. podniósł, iż w sprawie zostały wydane dwie sprzeczne ze sobą decyzje dotyczące pozwolenia na budowę. Pierwsza decyzja została wydana w 1977r. na obiekt bliźniaczy jednopiętrowy, druga decyzja na rzecz Spółdzielni A. z dnia [...] lutego 1990r. na zabudowę szeregową. Obie decyzje dotyczyły tego samego terenu.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wyjaśnił, iż w związku z tym, iż nie można odtworzyć akt sprawy, nie jest również możliwe zastosowanie art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenie nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym i ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy rażąco został naruszony przepis prawa. Aby organ mógł stwierdzić rażące naruszenie prawa, niezbędne jest ustalenie naruszonego przepisu prawa w odniesieniu do okoliczności i faktów wynikających z posiadanych przez organ dokumentów. Brak dokumentów oraz niemożność ich odtworzenia pozbawia organ prawa do unieważnienia decyzji administracyjnej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. podniósł, iż organy pominęły naruszenie warunków technicznych. Ponadto posiadane przez organy administracji rysunki z dokumentacji technicznej obiektu są niezatwierdzone dlatego też nie mogą stanowić żadnego dowodu w sprawie.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie brak jest istotnych dla rozstrzygnięcia dokumentów i pomimo podjęcia czynności przez organy, brak jest możliwości odtworzenia zaginionych akt archiwalnych. Nie można zatem w sposób jednoznaczny stwierdzić czy inkryminowana decyzja Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] lutego 1990r. dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę budynku mieszkalnego szeregowego.

Podstawowym zatem, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zagadnieniem jest czy kontrolowane w trybie nadzoru orzeczenie Kierownika Wydziału Urzędu Miejskiego w O. wydane zostało z naruszeniem prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, którego istotą jest ustalenie czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych wart. 156 § 1 kpa. Badając zatem, w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o stwierdzenie nieważności -zaistnienie przesłanek wyszczególnionych w ww. przepisie, organy administracji winny dokonać wnikliwej oceny decyzji, o której wzruszenie wystąpiono.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należy uznać za uzasadnioną.

W ocenie Sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 11 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Jako dowolne należy traktować zatem -ustalenia faktyczne dokonane przez organ na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Zarzut dowolności mógłby zostać wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), a więc po podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego przy wydawaniu zgodnej z prawem decyzji.

W niniejszej sprawie z powodu zaginięcia z archiwum Urzędu Miasta O., zatwierdzonej dokumentacji projektowej, postępowanie dowodowe prowadzone przez organy I i II instancji niewątpliwie było utrudnione. Nie zwalniało to jednakże organu od podjęcia wszelkich czynności zmierzających do odtworzenia brakującej dokumentacji, bądź dokonania ustaleń w oparciu o inne możliwe do uzyskania dowody. Organy, z uwagi na brak dokumentów, zaniechały natomiast w ogóle dokonania oceny zgodności decyzji z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa budowlanego. Poza ogólnikowym stwierdzeniem, iż decyzja jest zgodna z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta O. oraz zatwierdzonym planem realizacyjnym z dnia [...] lutego 1990r. organy nie dokonały analizy treści obu aktów prawnych, co byłoby istotne zwłaszcza w przypadku braku innych dowodów w sprawie. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w posiadaniu organu są pojedyncze dokumenty z projektu budowlanego. Z treści protokołu z wizji lokalnej dokonanej w dniu 28 marca 1996r. na terenie budowy segmentu przy ulicy [...] w O. z udziałem pracowników wojewódzkiego nadzoru budowlanego wynikało, iż jednakowe rozwiązanie konstrukcyjne, jak w przypadku tej budowy, zostało zastosowane przy budowie "szeregowca" przy ulicy [...]. Organy nie sprawdziły czy możliwe jest dokonanie porównania tam wprowadzonych rozwiązań konstrukcyjnych z dokumentami znajdującymi się w posiadaniu organu. Ustalenia dokonane na tej podstawie przy udziale autora obu projektów być może pozwolą na wyprowadzenie wniosku co do zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z obowiązującymi wówczas przepisami technicznymi a tym samym pozwolą ocenić zgodność decyzji zezwalającej na budowę z prawem.

Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art, 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 200 ww. ustawy.