Uzasadnienie
7/IV S A 4892/02
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 48 prawa budowlanego nakazał G. i J. małżonkom S. dokonanie rozbiórki wybudowanego bez pozwolenia budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej i wymiarach 4,35 m x 2,67 m posadowionego na działce nr [...] w W. przy ulicy [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczęte zostało na wniosek właściciela sąsiedniej nieruchomości I. W. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2002 r. ustalono, że na posesji inwestor dobudował do istniejącego budynku mieszkalnego budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej, obłożony sidingiem, z dachem jednospadowym odprowadzającym wodę na sąsiednią działkę. Stosownie do oświadczenia J. S. budynek ten został zrealizowany w 2001 r. w związku z czym organ zastosował przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Ustalono ponadto,że wybudowanie takiego obiektu wymagało wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę.
Od decyzji tej odwołali się małżonkowie S. W odwołaniu podnieśli, że przedmiotowy budynek "architektury ogrodowej" przylegający do budynku mieszkalnego od strony zachodniej istniał już w momencie zakupu całej nieruchomości od poprzedniego właściciela w listopadzie 1996 r.. Natomiast w roku 2001 r. dokonali tylko jego remontu w ten sposób że obłożyli go sidingiem i zamontowali drzwi. Nadto do swojego odwołania dołączyli oświadczenia małżonków B. małżonków, S. i W. D. - mieszkańców W., którzy potwierdzili istnienie przedmiotowego budynku w momencie zakupu nieruchomości w roku 1996.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1pkt 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił nakazania rozbiórki w trybie art. 48 prawa budowlanego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał za udowodnioną okoliczność iż przedmiotowy budynek istniał w roku 1996 to jest w chwili nabycia nieruchomości przez małżonków S. Oparł się w tym na oświadczeniach właścicieli oraz sąsiadów dołączonych do odwołania. Ponadto organ uznał,że obłożenie tego budynku sidingiem to jest jego modernizacja mająca miejsce w roku 2001 nie wymagało pozwolenia na remont ani zgłoszenia. W tych okolicznościach nakazanie rozbiórki organ uznał za wadliwe.
Skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył I. W. i domagał się jej uchylenia. W skardze podniósł,że organ II instancji oparł się bezpodstawnie na oświadczeniu J. S. i jego sąsiadów dołączonych do odwołania co do daty wybudowania budynku. Twierdził bowiem, że budynek zrealizowany został w roku 2001, na dowód czego dołączył oświadczenia J. G., T. K., K. B. i E. K. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył,co następuje:
Skarga jest zasadna. Podstawowym problemem w sprawie było prawidłowe ustalenie daty realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego i zakresu prac wykonanych w roku 2001.
Ustalenia organów obu instancji są w tym przedmiocie całkowicie rozbieżne. Organ I instancji ustalił bowiem, że budynek zrealizowany został w całości w roku 2001. Oparł się przy tym na oświadczeniu właściciela nieruchomości J. S. zawartym w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2002 r. Stwierdzić jednak należy, że protokół ten dotyczył głównie ogrodzenia. Co do budynku to zawarto w nim opis, że "na posesji w roku 2001 został postawiony drewniany budynek gospodarczy postawiony na legarach na gruncie. Budynek pokryty sidingiem i dach blachodachówką". Zapis protokołu jest w istocie bardzo skąpy i jedynie domyślać się można, że data powstania obiektu została wskazana przez właściciela. Poczynione w oparciu o taki protokół ustalenia okazały się łatwe do wzruszenia.
Wzruszył je organ odwoławczy odmawiając nakazania rozbiórki. Przy czym nowych ustaleń, całkowicie odmiennych dokonał z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i 77 kpa. Oparł się bowiem o dołączone do odwołania trzy oświadczenia mieszkańców W. oraz zmienione oświadczenie samego właściciela co do daty powstania budynku. Nie poddał ich jednak jakiejkolwiek weryfikacji, ocenie czy konfrontacji z dowodami przeciwnymi.
Ponadto w świetle brzmienia art. 67 § 2 kpa powyższe oświadczenia nie mają żadnej mocy dowodowej. Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - a do takich należy ustalenie daty realizacji obiektu - w tym m.in. zeznania świadków, mają wartość dowodową tylko wówczas, gdy zostały przez organ utrwalone w formie protokołu zgodnie z art. 67 i następnymi kpa.
Powyższe okoliczności nie mogły zatem zostać uznane za udowodnione. Zostały bowiem przedstawione w postaci zwykłych oświadczeń dołączonych do odwołania. Organ II instancji nadał im jednak moc dowodową i orzekł w sposób merytoryczny, nie przeprowadzając w istocie żadnego postępowania dowodowego i nie dysponując w rzeczywistości innym materiałem dowodowym jak ten zgromadzony przez organ I instancji.
W tej sytuacji koniecznym będzie rozważenie czy organ odwoławczy będzie w stanie samodzielnie przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, zapewniający poszanowanie reguł wyznaczonych przepisami art. 7 i art. 77 kpa, czy też niezbędne będzie rozstrzygnięcie kasacyjne na podstawie art. 138 § 2 kpa.
Ujawnione naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Ponadto na podstawie art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. II i III wyroku.