Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. o nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] na podstawie art. 149 w związku z art. 150 § 1 kpa wznowił na żądanie M.S. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] marca 1998r. znak [...] Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1998r. w przedmiocie nakazania M. S. dokonania rozbiórki budynku gospodarczego położonego we wsi L. Gm. [...]
Decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] marca 1998r. znak [...] Wojewody [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa.
W uzasadnieniu organ podał, iż nie znalazł przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa umożliwiających wzruszenie ww. decyzji ostatecznej Wojewody [...]. Jak wykazała analiza akt sprawy, zarzuty podniesione we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] kwietnia 2002r. oraz z dnia [...] czerwca 2002r. nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonych aktach sprawy. Fakty podane przez wnioskodawczynię, które jej zdaniem miały stanowić podstawę do uchylenia decyzji w przedmiocie wznowienia były znane organom wydającym decyzję rozbiórkową.
W odwołaniu od decyzji M. S. zarzuciła organowi, iż w wyroku NSA, jak i w decyzji ostatecznej za dzień zgłoszenia budowy przyjęto datę [...] grudnia 1997r., a nie [...] sierpnia 1997r., a data ta miała wpływ na stwierdzenie samowoli budowlanej, ponadto nowa okolicznością nie znana organowi był fakt, iż budowa budynku zgłoszona w dniu [...] grudnia 1997r. rozpoczęta była późną wiosną 1998r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie wystąpiła okoliczność określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wskazywana przez wnioskodawcę we wniosku o wznowienie postępowania.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. S..
Zarzuciła organowi iż nie rozpoznał sprawy, ponadto wzmiankowany budynek powstał przez zadaszenie dwóch istniejących szop i budynku zgodnego z dokumentacją, zaś zmiana lokalizacji budynku została wymuszona przez sąsiada.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa zarówno materialnego jak i postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu była dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998r. Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 kpa. Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznaczona jest zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Takie granice postępowania w sprawie wznowienia postępowania wynikają z art. 145 § 1 kpa, w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie. Według art. 16 § 1 kpa decyzjami ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie w toku instancji.
Skarżąca jako podstawę wznowienia w tej sprawie wskazała przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który stanowi, iż wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Z kolei przepis art. 148 § 1 kpa normuje kwestie trybu i terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania, stanowiąc, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z powyższego uregulowania wynika, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz, 2 wydanie, Warszawa 2000r., s. 597). Organ administracji obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa).
W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...] kwietnia 2002r. Wniosek ten uzupełniła pismem z dnia [...] sierpnia 2002r. / data wpływu do organu administracji/. Obowiązkiem organu było w tej sytuacji przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania zbadanie czy został zachowany termin określony w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Niedopuszczalnym byłoby bez szczegółowego zbadania przesłanek określonych w art. 148 kpa ponowne badanie tej samej sprawy, zwłaszcza w sytuacji gdy w tej sprawie zapadł prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2001r. sygn.akt II SA/Łd 767/98, w którym Sąd oddalił skargę M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998r. Nr [...]. Wprawdzie ugruntowane jest zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym stanowisko, że dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny skargę oddalił, jednakże jedynie w sytuacji jeżeli po wydaniu wyroku ujawnią się okoliczności przewidziane w art. 145 § 1 kpa uzasadniające wznowienie.
Brak jest natomiast podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny i jako podstawę wznowienia podano okoliczności, które temu sądowi były znane. [Tak: wyrok NSA z dnia 4 grudnia 1998r., sygn.akt - LEX nr 45703]. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż fakty podane przez skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania były znane organom już w dniu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Były zatem również znane Sądowi administracyjnemu. Ustalenia te powinien był organ poczynić na etapie wstępnym przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, dopiero bowiem ustalenie, iż podanie o wznowienie wpłynęło w terminie określonym w art. 148 § 1 kpa otwierało organom możliwość badania przesłanek określonych w art. 145 kpa.
Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).