Uzasadnienie
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2002 r. sygn. akt IV SA 79/01 uchylono decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę budynku jednorodzinnego na działce nr ew. [...] położonej w [...]. Powodem takiego rozstrzygnięcia Sądu było to, że organy administracji orzekły merytorycznie o odmowie wznowienia postępowania, nie przeprowadzając wymaganego prawem badania formalnego sprawy w formie postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Sąd w uzasadnieniu nakazał organom przede wszystkim zbadanie "czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie, określonym w art. 148 kpa. Uchybienie terminu stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie wznowienia bez dokonywania oceny przyczyny wznowienia. Natomiast złożenie podania w terminie daje podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie do badania podstaw wymienionych w art. 145 § l kpa."
W takim stanie sprawy, Starosta [...] po wydaniu, na wniosek R. K. i W. P., w dniu [...] czerwca 2003 r. postanowienia o wszczęciu postępowania "co do przesłanek wznowienia", decyzją z dnia [...] września 2003 r., znak [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r., znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. i I. K. oraz Z. i K. K. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku jednorodzinnego na działce nr ew. [...] położonej w [...].
Od decyzji odmawiającej uchylenia pozwolenia budowlanego we wznowionym postępowaniu odwołał się R. K., a po utrzymaniu tej decyzji w mocy, decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. zaskarżył ją do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc argumenty natury merytorycznej przemawiające, jego zdaniem, za uchyleniem pozwolenia budowlanego.
Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż w niej podane.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Organy administracji nie wykonały dyspozycji zawartej w cytowanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd, w wyroku tym, wyłożył organom drogę i kolejność zachowań i czynności, których należało w sprawie dokonać po jej powrocie do stadium postępowania administracyjnego. Pierwszą czynnością, jaką należało (i należy obecnie wykonać) jest ustalenie i ocena czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. tj. w terminie miesiąca od daty, o której wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Złożenie przez stronę wniosku po upływie tego terminu jest podstawą do wydania decyzji na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. o odmowie wznowienia postępowania. Uzasadnieniem zaś takiej decyzji winno być tylko i wyłącznie uchybienie terminu jako przyczyna odmowy wznowienia postępowania, a nie jakiekolwiek inne okoliczności o charakterze merytorycznym. Takie też wytyczne w istocie zawierała decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. uchylająca (po omówionym wyroku NSA) sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Tymczasem organ ten, nie wykonując wyrażonej w wyroku dyspozycji, wydał w dniu [...] czerwca 2003 r. postanowienie na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. wszczynające postępowanie "co do przesłanek wznowienia" postępowania. W następstwie tego postanowienia zapadły, po analizie merytorycznej, omówione na wstępie decyzje Starosty [...] i Wojewody [...] odmawiające uchylenia pozwolenia Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. znak [...].
Zarówno te decyzje jak i postanowienie z dnia [...] czerwca 2003 r. podlegają uchyleniu przez Sąd, gdyż naruszają prawo w stopniu istotnym dla ostatecznego rozpoznania sprawy. Starosta [...] nie przeprowadził nakazanego przez Sąd badania co do daty, o której wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, a w postanowieniu o wznowieniu postępowania nie odniesiono się w ogóle do tej okoliczności. Stanowi zaś ona punkt wyjścia określający późniejsze kompetencje organów do badania merytorycznego, które przeprowadzono bezpodstawnie. Decyzje te nie podlegają zatem merytorycznym ocenom Sądu w tej sprawie, dopóki organy nie wykonają prawidłowo nakazanych wcześniejszym i obecnym wyrokiem czynności podstawowych dla rozpoznania sprawy.
Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, ale przede wszystkim postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż w nim tkwi podstawowa wada skutkująca dalszymi zbędnymi działaniami organów. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno postanowienie, decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.