Uzasadnienie
7/IV SA 5048 / 03
Uzasadnienie
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) października 2002 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu zażalenia S R na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie (...) z dnia (...) maja 2002 r. noszące znamiona postanowienia o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) października 1995 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki części piętra budynku przy ulicy (...) w (...) – uchylił zaskarżone postanowienie i wydał decyzję merytoryczną.
Na podstawie art. 113 § 2 kpa organ odwoławczy wyjaśnił wątpliwości zobowiązanego co do treści decyzji nakazującej rozbiórkę określając zakres rozbiórki części piętra tego obiektu i ustalając, że poddać rozbiórce należy wszystko co jest wykonane na wysokości piętra niezgodnie z zatwierdzonym dnia (...) stycznia 1994 r. projektem budowlanym. Wskazał, że należy rozebrać część pierwszego piętra do wysokości nadproży okiennych oraz dwie wieże wybudowane w miejscu zaprojektowanego na pierwszym piętrze tarasu do stropu nad parterem (bez dobudowanej luki na klatkę schodowa, która nie była objęta tym postępowaniem).
W uzasadnieniu organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z (...) maja 2002 r. udzielił T i S R wyjaśnień co do treści decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z (...) października 1995 r. a dotyczących faktycznego zakresu nakazanych czynności rozbiórkowych. W piśmie tym organ dokonał porównania projektu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z (...) stycznia 1994 r. z wykonanym stanem faktycznym oraz w oparciu o protokół z kontroli sporządzony w dniu (...) września 1995 r. opisujący różnice jakie istnieją w rzeczywistości i w zatwierdzonym projekcie.
W odpowiedzi na to pismo inwestor wniósł zażalenie i wskazał,że decyzja nakazująca rozbiórkę ograniczyła się jedynie do części piętra od strony zachodniej i nie dotyczyła piwnic i klatki schodowej. Zarzucił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozszerzył zakres rozbiórki części piętra o stronę południową co jest niezgodne z samą decyzja, która dotyczyła piętra od strony zachodniej. Nadto wskazał, że decyzja rozbiórkowa nie dotyczyła również dwóch wież i zadaszenia nad balkonem od strony południowej.
W postępowaniu odwoławczym organ uznał, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było wadliwe.
Nałożony decyzją rozbiórkową obowiązek dotyczył jedynie wykonania rozbiórki części piętra obiektu do stanu zgodnego z projektem. Na dzień wstrzymania robót budowlanych tj. (...) sierpnia 1995 r. nie uznano za wykonane z istotnymi odstępstwami robót budowlanych dotyczących parteru obiektu. Ustalono, że rozbiórce nie podlega obiekt do wysokości co najmniej nadproży nad otworami pierwszego piętra. Organ stwierdził, że kontynuowanie budowy piętra po wstrzymaniu robót w dniu (...) sierpnia 1995 r. było ryzykiem inwestora i nie miało wpływu na zmianę zakresu orzeczonej rozbiórki jako czynności doprowadzającej obiekt do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę.
S R wnioskiem z dnia (...) lutego 2003 r. skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2002 r. uznając, że rozszerza ono zakres nakazanej mu rozbiórki.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) października 2003 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2002 r.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że zasadnie zostało uchylone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2002 r. bowiem decyzja nakazywała rozbiórkę tylko części piętra przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z projektem. Organ odwoławczy orzekając merytorycznie prawidłowo określił zakres rozbiórki części piętra.
W postanowieniu ustalił, że rozbiórce podlega wszystko to co jest częścią pierwszego piętra – do wysokości nadproży i jest wybudowane niezgodnie z projektem. W szczególności wskazał, że jest to część pierwszego piętra do wysokości nadproży okiennych oraz dwie wieże wybudowane w miejscu zaprojektowanego na pierwszym piętrze tarasu do stropu nad parterem. Wyłączył z rozbiórki lukę nad klatką schodowa gdyż nie była uwzględniona w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z (...) października 1995 r.
S R wniósł do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o ponowne rozpatrzenie sprawy i w uzasadnieniu wniosku podniósł, że nakaz rozbiórki dotyczył jedynie ściany zachodniej. Nakaz ten wykonał w (...) 2000 r. co potwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego protokołem z dnia (...) czerwca 2000 r. gdzie organ stwierdził, że sporna część piętra została rozebrana i doprowadzona do stanu zgodnego z projektem. Nadto stwierdził, że spór z sąsiadem W S dotyczył ściany na piętrze od strony zachodniej. Pozostałe odstępstwa zostały przez organ zalegalizowane.
Z tych okoliczności wywodzi że, zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa oraz dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną.
Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) listopada 2003 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia (...) października 2003 r. odmawiające stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia.
Organ ponownie uznał, że nie ma podstaw z art. 156 § 1 kpa które skutkowałyby stwierdzeniem nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) października 2002 r.
W szczególności organ odwoławczy stwierdził, że nie ma tożsamości sprawy rozstrzygniętej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) października 1995 r. a kwestionowanym postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2002 r.
Pierwsze z rozstrzygnięć dotyczy bowiem konieczności wykonania określonych czynności polegających na wykonaniu rozbiórki części piętra do stanu zgodnego z projektem. Drugie natomiast dotyczy wyjaśnienia w trybie art. 113 § 2 kpa wątpliwości skarżącego co do treści decyzji wyżej wymienionej - nakazującej rozbiórkę.
Skargę na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył S R. W skardze podniósł, że zarówno decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z (...) października 1995 r. jak i postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z (...) października 2002 r. dotyczą tego samego przedmiotu i tych samych podmiotów.
W całej sprawie inwestorowi chodzi o możliwość kontynuowania budowy przedmiotowego obiektu. Nadto zarzucił, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2002 r. jest niewykonalne ponieważ część piętra od strony zachodniej została rozebrana, część środkowa piętra po uwzględnieniu piwnic i punktu zerowego jest zgodna z projektem, gdyż wysokość nie przekracza (...) m, a w części piętra od strony wschodniej ściana północna została wymurowana do wysokości nadproży okiennych natomiast pozostała cześć piętra ma ścisły związek z klatką schodową, która nie podlega rozbiórce.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało oddalić. Na wstępie należy podkreślić, że skarżący zainicjował swoim wnioskiem o stwierdzenie nieważności postępowanie nadzwyczajne. Jako podstawę prawną do wzruszenia kwestionowanego przez siebie postanowienia wskazał rażące naruszenie prawa. Obrany przez skarżącego S R sposób dochodzenia swoich praw spowodował, że zarówno Sąd jak i organy administracyjne oceniając zarzuty stawiane postanowieniu były związane przesłankami wskazanymi w art. 156 § 1 kpa.
W tym kontekście należy podkreślić, że kwalifikowane naruszenie prawa to oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu. W piśmiennictwie wskazano, że " naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części " (komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego B. Adamiak /J. Borkowski, Wydawnictwo C. H. Beck - wydanie 6, s. 730).
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem postępowania nieważnościowego było postanowienie organu wydane na podstawie art. 113 § 2 kpa. Organ I instancji w związku z pismami skarżącego wyjaśnił jego wątpliwości co do treści decyzji nakazującej rozbiórkę aby ułatwić ustalenie rzeczywistego - z niej wynikającego zakresu rozbiórki do której zobowiązany został skarżący.
Nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie takie nie może prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia, jak też nie może pozostawać w sprzeczności z treścią decyzji. Wprawdzie organ w tej sprawie działał wskutek podnoszonych przez skarżącego wątpliwości to trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 20 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) organ egzekucyjny powinien z urzędu rozstrzygnąć wątpliwości w drodze zaskarżalnego postanowienia – jeśli takowe się pojawią.
Z tej właśnie przyczyny nie jest w żadnym razie zasadny zarzut co do tego, że postanowienie wydane przez organ na podstawie art. 113 § 2 kpa dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Z istoty tego postanowienia wynika, że dotyczy decyzji podstawowej tj. wyjaśnianej a zakres jaki normuje to postanowienie można nazwać wykładnią podstawowego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu organ nie wyszedł poza wykładnię decyzji rozbiórkowej i nie nadał jej szerszego znaczenia a wręcz przeciwnie uchylił postanowienie organu I instancji, które nadało decyzji rozbiórkowej szerszy zakres niźli wynikało to z jej wykładanej treści.
Organ odwoławczy rozstrzygając sprawę merytorycznie prawidłowo ustalił, że rozbiórce podlega część pierwszego piętra do wysokości nadproży okiennych oraz dwie wieże wybudowane w miejscu zaprojektowanego na pierwszym piętrze tarasu do stropu nad parterem. Zasadnie wyłączył z rozbiórki lukę nad klatką schodowa gdyż nie była ona uwzględniona w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z (...) października 1995 r. będącej przedmiotem wykładni.
Skoro niezasadne były zarzuty S R kierowane do kwestionowanego postanowienia, że rozszerza ono zakres nakazanej decyzją z dnia (...) października 1995 r. rozbiórki jak i ten że dotyczy sprawy uprzednio już rozstrzygniętej to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.