Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].06.2002r. działając w oparciu o art. 158 par 1, art. 156 par. 1 pkt 2, pkt 7 i pkt 3 kpa, po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego- stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gminy z dnia [...].07.199 lr. zatwierdzającej pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny oraz udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego bliźniaczego i garażu na działce przy ul. [...] w G., z uwagi na fakt, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, a także w części dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wadliwość kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji, związana jest z niedopełnieniem wymogu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo budowlane, mówiącego, iż podstawą do ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej oraz rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych w planie realizacyjnym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Działka przy ul. [...] w G. zlokalizowana jest na terenie przeznaczonym w miejscowym planie po zieleń urządzoną wchodzącą w skład terenu oznaczonego w planie symbolem [...], który został zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...].02.1988r. opublikowanym w Dz.Urz.W. [...]. Nr [...], poz. [...] z 1988r, zmieniony Uchwałą Rady Miasta G. z [...].11.1994r. Nr [...] (Dz.Urz. W. [...]. Nr [...], poz. [...] z 1994r.).
Jednocześnie wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku bliźniaczego i garażu na działce przy ul. [...] było sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu oraz art. 3 ustawy z 24.10.1974r. prawo budowlane.
Dopuszczenie lokalizacji na terenie przeznaczonym pod zieleń urządzoną, rodzi z mocy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21.01. 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. nr 49 z 1994r., poz.196) skutek nieważności takiej decyzji administracyjnej. Skutek ten znajduje także potwierdzenie w art. 46 ustawy o planowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1989r. Nr 17, poz.99 z póź.zm.)
Nadto organ wyjaśnił, iż decyzją Nr [...] z dnia [...].02.1990r. został zatwierdzony plan realizacyjny zagospodarowania terenu zespołu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej przy ul. [...] (dawnej [...]) w G., a następnie decyzją Nr [...] z dnia [...].06.199lr. zatwierdzono plan realizacyjny zamienny dotyczący lokalizacji garaży. Z tego względu zdaniem organu, zaskarżona decyzja zatwierdzająca dla planowanej inwestycji ponownie plan realizacyjny w części orzeka o sprawie już uprzednio rozstrzygniętej innymi decyzjami ostatecznymi, co stanowi przesłankę z art. 156 par. 1 pkt 3 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09.200lr. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania K. i K. K. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...], podzielając jego argumentacje, za wyjątkiem interpretacji art. 46 ustawy o planowaniu przestrzennym, który zdaniem naczelnego organu nadzoru odnosi się do decyzji ustalających lokalizację inwestycji określonych w art. 36 cytowanej ustawy nie zaś decyzji zatwierdzających plany realizacyjne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].06.2002r, na podstawie art. 178 par. 1 kpa i art. 156 par. 1 pkt 2 i 7 kpa stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...].01.1995r. zmieniającej za zgodą stron decyzje z dnia [...].07.1991r. udzielającej pozwolenia na budowę na działce przy ul. [...] w G. - z uwagi na fakt, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Organ wyjaśnił, iż wadliwość decyzji prezydenta Miasta G. wynika z faktu, że zmieniała ona w trybie art. 155 kpa decyzję, która w odrębnym postępowaniu została uznana za nieważną, gdyż została wydana w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo organ wskazuje, iż zaskarżona decyzja narusza procedurę trybu art. 155 kpa ze względu na brak zgody wszystkich stron postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję, skazując jednak, iż przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].01.1995r. jest rażące naruszenie art. 21 ustawy prawo budowlane z 24.10.1974r., bowiem i ta decyzja nie pozostawała w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego(zatwierdzonego Uchwałą Miejskiej Rady narodowej Nr [...] z dnia [...].02.1988r.) przewidującej strefę [...] jako "teren projektowanej wielofunkcyjnej zieleni urządzonej". Nie podzielił natomiast argumentacji Wojewody, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przesądza o nieważności decyzji ją zmieniającej.
Skargę na obie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli K. i K. K. wnosząc o ich uchylenie. Skarga zarzuca:
- - nie rozpoznanie i nie wyjaśnienie stanu prawnego i faktycznego sprawy; -nie dokonanie oceny skutków społeczno-gospodarczych wywołanych kontrolowaną decyzją;
- - nie oddalenie zarzutów, które na podstawie art. 156 par. 2 kpa przedawniły się z mocy prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga na obie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest uzasadniona. Trafne są wywody skargi zawarte we wszystkich trzech jej głównych zarzutach.
Organy obu instancji z obrazą art. 7 i 77 kpa nie wyjaśniły kwestii w sprawie niniejszej najistotniejszej jaką są założenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej nieruchomości obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia [...].07.199lr. zatwierdzającej pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny oraz udzielającej pozwolenia na budowę.
Okolicznością nie budzącą wątpliwości jest, iż w dniu [...].02.1988r. Miejska Rada Narodowa zatwierdziła Uchwałą Nr [...], opublikowaną w Dz.Urz.W. [...]. Nr [...], poz. [...], miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z brzmieniem art. 31 ust.l ustawy z dnia 10.05.1990r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz.191 z póź.zm.), rady gmin winny uchwalić i ogłosić w terminie do [...].12.1990r. wykazy aktów prawa miejscowego wydanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ([...].05.1990r.) i nadal obowiązujących na obszarze gmin. W art. 31 ust. 4 ustawy ustawodawca przesądził, że akty prawa miejscowego nie zamieszczone w wykazach, o których mowa w ust. 1 tracą moc z dniem ogłoszenia wykazów.
Rada Miejska w G. w dniu [...].12.1990r. podjęła Uchwałę Nr [...] w sprawie wykazu aktów prawa miejscowego, w którym nie znalazła się Uchwała Nr [...] z dnia [...].02.1988r.
Dopiero Uchwałą Nr [...] z dnia [...].04.1991r. opublikowaną w Dz.Urz.W. [...]. Nr [...], poz. [...], uchylono Uchwałę Nr [...] z dnia [...].12.1990r. i ustalono nowy wykaz aktów prawa miejscowego obejmujący uchwałę z dnia [...].02.1988r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organy obu instancji do powyższych okoliczności faktycznych nie ustosunkowały się, zaś brak oceny mocy wiążącej, a co za tym idzie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania w dacie wydania decyzji z dnia [...].07.199lr., czyni nieuprawnionym, na tym etapie postępowania zarzut sprzeczności inwestycji z zapisami tego planu jak również naruszenia przepisów ustawy z dnia 21.01.1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1989r. Nr 17, poz.99 z póź.zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w tej kwestii organy winny mieć na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 19.05.1993r. syg. akt S.A./KA 623/93, ONSA 1994/4/127 oraz treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Nie można podzielić jako prawidłowego stanowiska wyrażonego w decyzji organów w przedmiocie zaistnienia przesłanki z art. 156 par. 1 pkt 3 kpa. Uwadze organów umknęło bowiem, iż zgodnie z brzmieniem art. 156 par. 2 kpa, przyczyna określona w pkt 3 par.l cytowanego przepisu, nie może stanowić podstawy dla stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło lat 10, co w sprawie niniejszej miało miejsce.
Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa przez Prezydenta Miasta G. przy wydawaniu decyzji z dnia [...].01.1995r. zmieniającej decyzję z dnia [...].07.199lr. w trybie art. 155 kpa, należy podnieść,iż zarzut nie zachowania procedury wymaganej przez cytowany przepis nie został należycie wyjaśniony i uzasadniony. Wojewoda [...] nie zbadał czy i czyjej ewentualnie zgody nie uzyskano w toku postępowania.
Wydając decyzję z dnia [...].01.1995r. organ wyraźnie stwierdził, iż w wyniku wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia dokumentacji zamiennej strony nie wniosły zastrzeżeń i uwag, a zmiana decyzji pierwotnej nastąpiła za zgodą stron. Decyzja ta stała się ostateczną, a żadna ze stron jej nie kwestionowała w toku instancji, ani w postępowaniach nadzwyczajnych.
Obowiązkiem organów rozpoznających sprawę było ustosunkowanie się do tego czy konkretne przepisy prawa zostały zachowane, czy też nie, a o ile nastąpiło odstępstwo, to należało wyjaśnić ich charakter. Należy przy tym zauważyć,iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy określona decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (por. uwagi do art. 156 kpa w wyd. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. J.Borkowski, J.Jendrośka, R.Orzechowski, A.Zieliński. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985 r., str. 235).
Rzeczą organu jest także dokonanie oceny charakteru naruszonych przepisów oraz wywołanych wadliwą decyzją skutków w sferze społeczno-gospodarczej.
Ponownie rozpoznając sprawę organy winne mieć na względzie uwagi wyżej przedstawione.
Ujawnione wady polegające na naruszeniu przepisów postępowania- art. 7 kpa, 77 kpa oraz art. 156 par.l pkt 2, pkt 7 i pkt 3 kpa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, spowodowało uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2002r. na mocy art. 145 par. 1 pkt c ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. -przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271). Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt.II wyroku. Rozstrzygniecie o kosztach Sąd oparł na treści art. 200 cytowanej ustawy.