Uzasadnienie
F. T. wniosła w dniu 16.07.2002 r. odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia [...].05.2002 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie osiedla domów jednorodzinnych przewidzianej do realizacji na działkach położonych we wsi J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...].10.2002 r. na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzja Burmistrza Gminy P. została doręczona F. T. w dniu [...].06.2002 r. zgodnie z trybem określonym w art. 43 kpa. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji dopiero w dniu [...].07.2002 r. to jest po upływie 14-sto dniowego terminu od dnia doręczenia, określonego w art. 129§ 2 kpa. Wraz z odwołaniem nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu.
Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu powoduje, że nie podlega ono merytorycznemu rozpatrzeniu a organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania stosownie do treści art. 134 kpa. Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła F.T..
W skardze zarzuca, że decyzja Burmistrza Gminy P. nie została jej doręczona (nie odebrała osobiście). Doręczyciel wydał decyzję osobie trzeciej, która nie powiadomiła jej o nadejściu przesyłki poleconej. Na rozprawie przed sądem wyjaśniła, że dom przy ul. [...] wynajmuje firma i osoba, która pokwitowała odbiór decyzji jest prawdopodobnie pracownikiem firmy. Decyzję znalazła przypadkowo w domu, który odwiedza raz w miesiącu. Wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym ustala, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu i braku wniosku o jego przywrócenie organ wydaje postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie a gdy decyzja została ogłoszona - od dnia jej ogłoszenia. Przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39-40 kpa. W doktrynie wyróżnia się ze względów podmiotowych dwa rodzaje doręczenia właściwe oraz zastępcze. Doręczenie w trybie określonym w art. 42 kpa (decyzję odbiera adresat osobiście) jest doręczeniem właściwym. Doręczenie zastępcze (innej osobie niż adresat) może być dokonane tylko z zachowaniem przesłanek wymienionych w art. 43 kpa.
W przedmiotowej sprawie organ gołosłownie stwierdził, że decyzja została doręczona skarżącej w dniu 26.06.2002 r. zgodnie z trybem określonym w art. 43 kpa. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w dniu 26.06. 2002 r. pokwitował odbiór decyzji P.P.. Według zapisu doręczyciela pocztowego - kuzyn adresatki.
Zgodnie z art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
Organ uznając, że doręczenie decyzji nastąpiło zgodnie z trybem określonym w art. 43 kpa nie wykazał, że odbiór pokwitowała osoba wymieniona w tym przepisie. Organ nie wziął też pod uwagę, że nie każda osoba dorosła zamieszkująca w tym samym co adresat mieszkaniu lub domu jest domownikiem w rozumieniu art. 43 kpa. Domownikiem zgodnie z poglądem S.N. wyrażonym w postanowieniu z dnia [...].11.1996 r. (III RN 27/96 OSN 1997 Nr llpoz.187) są jedynie krewni i powinowaci adresata. Taka zawężająca interpretacja służy ochronie interesów adresata pism. Doręczenie zaś pisma sąsiadowi lub dozorcy wymaga by doręczyciel pisma przesłanego pocztą pozostawił zawiadomienie o doręczeniu zastępczym w skrzynce na korespondencję a wyjątkowo w drzwiach mieszkania. Z wyjaśnień skarżącej wynika a brak jest dowodów przeciwnych, że nie zna kwitującego odbiór i że jest to najprawdopodobniej pracownik najemcy domu a więc osoba nie wymieniona w art. 43 kpa.
Skoro nie zostało ustalone kto pokwitował odbiór decyzji(określenie kuzyn niczego nie wyjaśnia) to w tych okolicznościach nie można podzielić stanowiska organu, że doręczenie decyzji nastąpiło w sposób określony w art. 43 kpa i że jest skuteczne. Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem prawa i z tych powodów należało je uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
- 02. 153. 1270).