Uzasadnienie
7/IV SA 5199/03
Postanowieniem z dnia [...] września 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące rozpatrzenia odwołania H. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] w [...] z dnia [...] lipca 2003r, nakazującej L. A., inwestorowi budynku handlowo-usługowego na działce nr geodezyjny [...] przy ul. [...] w [...], przedłożenie w terminie do dnia [...] września 2003r. - 3 egzemplarzy dokumentacji inwentaryzacyjnej powykonawczej wraz z projektem zagospodarowania działki i oświadczenie osoby uprawnionej o wykonaniu robót budowlanych zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami w celu doprowadzenia istniejącego stanu do zgodności z przepisami prawa do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w [...] kwestii ewentualnego sfałszowania klauzuli prawomocności zamieszczonej na decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1996r. o pozwoleniu na budowę budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...].
Postanowieniem z dnia [...] października 2003r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu zażalenia H. B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu stwierdził, że rozstrzygnięcie wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego jest słuszne i nie zachodzą przesłanki do jego uchylenia. Art. 97 § 1 pkt 4 kpa obliguje organ administracyjny do zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd lub inny organ zagadnienia wstępnego, tzn. rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, będącego we właściwości innego organu, mającego charakter zagadnienia otwartego (wcześniej nierozstrzygniętego) i samoistnego, od rozstrzygnięcia, którego zależy wynik sprawy głównej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zawieszając postępowanie odwoławcze słusznie uznał, że rozstrzygnięcie sądu powszechnego stanowi zagadnienie wstępne dla rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Ustalenie chwili, w której decyzja udzielająca pozwolenia na budowę stała się ostateczna ma zasadnicze znaczenie do zakwalifikowania powstania podmiotowego obiektu do odpowiedniej normy prawa budowlanego. Rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi samowolę budowlaną i wyczerpuje dyspozycję art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Skargę do Naczelny Sąd Administracyjny złożył H. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postępowania w celu rozpatrzenia samowoli budowlanej L. A. polegającej na wybudowaniu bez prawomocnego pozwolenia na budowę piwnicy, parteru i częściowo pierwszego piętra użyteczności publicznej w [...] przy ul. [...] (mylnie wpisano [...]).
Zdaniem skarżącego bezspornym w sprawie jest fakt, że pozwolenie na budowę nigdy się nie uprawomocniło, a inwestor pomimo tego wybudował częściowo swój budynek.
W odpowiedzi na skargę główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżane postanowienie zapadło z naruszeniem prawa procesowego art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Stosownie do tego artykułu, który stanowi podstawę zawieszenia postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi, więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie jest niedopuszczalne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2001r. sygn. akt ISA 2314/00).
Organy w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie wykazały, aby taki związek istniał, a rozpatrzenie odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] w [...] nakładającej obowiązki na inwestora w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego w celu doprowadzenia istniejącego stanu do zgodności z przepisami prawa i wydanie decyzji w drugiej instancji było niemożliwe do czasu rozpoznania przez Sąd Okręgowy w [...] Wydział Karny sprawy oskarżonego L. A. oskarżonego o czyn z art. 270 § 1 kk.
Kwestie ewentualnego sfałszowania klauzuli prawomocności zamieszczonej na decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1996r. o pozwoleniu na budowę budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...] nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu pkt 4 art. 97 § 1 kpa do nałożenia na inwestora obowiązków z art. 51 § 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Zauważyć należy, że od decyzji z dnia [...] października 1996r. H. B. wniósł odwołanie w wyniku, którego Wojewoda [...] wydał decyzję w dniu [...] grudnia 1996r., w której z kolei Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność. Sprawa była rozpoznana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, w którym wyrokiem z dnia 25 lutego 2000r. oddalono skargę.
Sprawa pozwolenia na budowę była ponownie rozpoznawana, a ponieważ pismem z dnia [...] marca 2001r. inwestorzy wnieśli o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji budowlanej z dnia [...] października 1996r. Urząd Miejski w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. umorzył na wniosek inwestora postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego.
Tak, więc rozpoznanie sprawy dotyczącej nałożenia na inwestora obowiązków z art. 51 § 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1994r. nie jest uzależnione od wyniku postępowania karnego w przedmiocie sfałszowania klauzuli prawomocności zamieszczonej na decyzji z [...] października 1996r.
Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszają art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak, w pkt I wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy orzeczono w pkt II wyroku, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.