Uzasadnienie
2 IV SA 5233/02
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia 28 sierpnia 2002 r., w trybie art., 155 kpa odmówił uchylenia decyzji wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 29 września 1992 r. nakazującej A. M. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego zlokalizowanego na działkach nr 656/24 i 565/71 (obecny nr 123) położonych w P. Od tej decyzji A. M. wniosła odwołanie wnosząc o umożliwienie zalegalizowania zaistniałej samowoli budowlanej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. rozpoznając odwołanie ustalił, że:
Postępowanie administracyjne w sprawie zaistniałej samowoli budowlanej zostało zakończone prawomocną decyzją organu I instancji z dnia 29 września 1992 r. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z l sierpnia 2001 r. odrzucił wniosek A. M. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. A. M. pismem z 22 sierpnia 2002 r. zwróciła się do PINB w S. o uchylenie w trybie art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 29 września 1992 r. Organ I instancji wbrew zawartemu we wniosku A. M. żądaniu rozpoznał sprawę w aspekcie art. 155 kpa.
Zatem została rozpoznana zupełnie inna sprawa niż tego domagała się skarżąca. W konsekwencji, zdaniem organu II instancji zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § l pkt 2 kpa, bowiem została wydana bez podstawy prawnej. Wobec faktu, że kpa wyłącza stosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym, organ ten uznał, że w/w decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego. Biorąc powyższe pod uwagę WINB w O. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji prowadzone z wniosku A. M. z dnia 22 sierpnia 2002 r. Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. M. zarzucając, że organy nadzoru budowlanego nie skorzystały z możliwości unormowania sprawy w myśl art. 49 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane mimo upływu 10 lat od zakończenia budowy. Podniosła też nierówność wobec prawa, z uwagi na to, że są budynki na terenie "[...]" w P. wybudowane w tym samym terminie, których właściciele otrzymali pozwolenie na budowę. Ponadto w jej ocenie organy powinny zastosować art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga w związku z reformą sądownictwa administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę—Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1271 z póz. zm.)
Skarga jest zasadna, ale nie z przyczyn w niej wskazanych. A. M. w swoim wniosku z 22 sierpnia 2002 r. zwróciła się do organu I instancji, aby "w myśl art. 49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. uchylić decyzję z 1992 r. i wydać postanowienie określające czynności zmierzające do legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej." Organ I instancji rozpoznał sprawę w aspekcie art. 155 kpa. Oczywistym jest, że podstawą wszczęcia postępowania o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nie może być przepis prawa materialnego w tym podany przez skarżącą art. 49 prawa budowlanego.
Zatem organ pierwszej instancji nie mógł domniemywać, na jakiej podstawie skarżąca żąda uchylenia ostatecznej decyzji, lecz ustalić to w oparciu o wyraźne oświadczenie A. M. Należało zwrócić się do niej, na jakiej podstawie żąda uchylenia decyzji (wznowienie postępowania, uchylenie w trybie art. 154 lub 155 kpa) bądź stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Bowiem z jej lakonicznego wniosku to nie wynika. Deklaracja A. M. pozwoliłaby dopiero na przeprowadzenie postępowania zgodnie z jej intencjami.
Słusznie, zatem organ II Instancji wyeliminował z obrotu decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jednak bezzasadnie umorzył postępowanie I instancji prowadzone z wniosku skarżącej, tym samym kończąc sprawę bez rozpoznania tego wniosku. Wniosek po jego sprecyzowaniu przez skarżącą należy rozpoznać. Należy, więc stwierdzić, że organ II instancji naruszył przepisy art. 138 § l pkt 2 i § 2 kpa nie przekazując sprawy do ponownego rozpoznania.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 póz. 1270 z 2002 r.) uznając, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i na podstawie art. 200 tej ustawy zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego. Z uwagi na przedmiot sprawy Sąd nie określił, w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana (art. 152 cyt. wyżej ustawy).