Uzasadnienie
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 1985 r. I SA 716/85 uchylono decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji I gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 5 kwietnia 1985 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji w sprawie podziału na dwie części działki nr 163 o powierzchni 1.640 m2, położonej w B. przy ulicy Z. nr 2/1. Decyzje te zaskarżył Włodzimierz K., ponieważ - jego zdaniem - dokonany podział nie uwzględniał wielkości udziałów poszczególnych właścicieli. Podał przy tym w wątpliwość, czy podział był zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, przewidującym scalenie działki nr 163 z działką nr 164, a następnie poprzeczny ich podział. Podkreślił, że dokonany zaskarżonymi decyzjami podział przekreśla na zawsze szanse realizacji ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wyraził pogląd, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz.U. nr 27 poz. 192 ze zm./, albowiem dokonany podział narusza ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, przewidującego łączny podział działek nr 163 i 164 na trzy działki.
W konsekwencji powyższego wyroku, decyzją z dnia 26 marca 1987 r. Geodeta Miejski w B. odmówił zatwierdzenia projektu podziału działki nr 1426 /dawny nr 163/ na dwie działki nr 1426/1 i 1426/2 o powierzchni 812 m2 każda, podając w uzasadnieniu, że projekt podziału działki przedłożony przez Włodzimierza K. jest sprzeczny z założeniami szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "S." w B., a równocześnie brak jest przesłanek do dokonania podziału stosownie do art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 22 poz. 99/. Zdaniem Geodety Miejskiego w B., podział nieruchomości niezależnie od ustaleń planu może nastąpić wówczas, gdy polega na wydzieleniu gruntu niezbędnego do użytkowania istniejących budynków, a ustalenia planu możliwości takiej nie stwarzają. W sprawie rozstrzyganej decyzją są takie możliwości, plan bowiem przewiduje utworzenie dwóch działek, na których znajdą się zabudowania stron, i trzeciej działki, która może zostać przeznaczona pod budowę.
Po rozpatrzeniu odwołania Włodzimierza K. Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku decyzją z dnia 5 maja 1987 r. nr G.V.8415/8/87 uchylił decyzję organu I instancji i zatwierdził projekt podziału działki nr 1426 na działkę 1426/1 i na działkę 1426/2 - każda o powierzchni 812 m2. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że dokonanie podziału działek, zgodnego z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, może nastąpić tylko wówczas, gdy podziałowi podlegać będą łącznie dwie działki nr 1426 i przyległa działka nr 1425 /poprzedni nr 164/, będąca w posiadaniu Franciszka S. Wobec tego, że działka nr 1426 jest działką zabudowaną, jest możliwość dokonania jej podziału niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego według propozycji stron przedstawionych we wniosku z dnia 23 listopada 1984 r. Podział taki nie powoduje utraty możliwości dokonania w przyszłości podziału pozostałych działek wraz z działką nr 1425 w sposób zgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego.
Po wydaniu decyzji organu II instancji Henryk S. zwrócił się do tego organu pismem z dnia 15 czerwca 1987 r., w którym oświadczył, że działając w imieniu własnym oraz matki i siostry wycofuje zgodę na podział działki nr 1426. Niezależnie od powyższego, Henryk S. i jego matka w dniu 29 maja 1987 r. wnieśli skargę na decyzję organu II instancji, w której zarzucili sprzeczność dokonanego podziału działki z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego oraz powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 1985 r., podkreślając, że podział działki dokonany sprzecznie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego narusza prawo. Główny Geodeta Wojewódzki wniósł o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Nie jest trafny pogląd skargi, jakoby podział omawianej działki, dokonany niezależnie od ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, ale uwzględniający udziały stron we współwłasności, nie był obecnie dopuszczalny.
Decyzja Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 5 kwietnia 1985 r. oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz.U. nr 27 poz. 192 ze zm./. Ustawa ta przewidywała w art. 18 ust. 2 sytuacje, w których na wniosek stron można było dokonać podziału nieruchomości nierolniczych niezależnie od ustaleń planu; żadna jednak z tych sytuacji nie występowała w sprawie.
Z dniem 1 sierpnia 1985 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego. W myśl art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 22 poz. 99/ podział nieruchomości stał się dopuszczalny niezależnie od ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w celu zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej dwoma lub więcej domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi lub domami mieszkalnymi wraz z budynkami gospodarczymi związanymi z indywidualnym gospodarstwem rolnym, jeżeli podział ten ma polegać na wydzieleniu poszczególnym współwłaścicielom domów wraz z gruntem niezbędnym do korzystania z tych domów.
W rozpatrywanej sprawie zatem została spełniona hipoteza art. 12 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., co oznacza, że zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa materialnego.
Nie można także uznać, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 209 Kpa. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie zarówno sąd, jak i organ administracji, dopóki nie następują zmiany stanu prawnego, w świetle których wspomniana ocena straci aktualność. W odniesieniu do rozpatrywanej sprawy taka właśnie zmiana stanu prawnego nastąpiła.
Skoro więc zaskarżona decyzja prawa nie narusza, skarga na tę decyzję podlega z mocy art. 207 par. 5 Kpa oddaleniu, jako nieuzasadniona.
Podkreślić należy, że dla oceny zgodności z prawem omawianej decyzji nie ma znaczenia okoliczność, iż skarżący po wydaniu decyzji organu II instancji cofnęli zgodę na podział działki. Ich pismo w tej sprawie - jako wystosowane po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie podziału - może być rozpoznawane w trybie art. 155 Kpa.