Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania I. Ś. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2002 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 1999 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął, na wniosek I. Ś., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazującej I.Ś. rozbiórkę ogrodzenia wykonanego z płyt eternitowych usytuowanego na działce przy ul. [...] w K. – jako wykonanego niezgodnie z przepisami wykonawczymi – rozporządzenie w sprawie warunków technicznych § 42.
Organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji uznając, iż jest ona zgodna z prawem i nie jest obarczona żadną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. W wniesionym odwołaniu skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2000 r., w którym orzeczono o niezgodności § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co jej zdaniem uzasadnia twierdzenie, iż decyzja organu stopnia podstawowego rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Analizując zebrany w sprawie materiał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, co do braku podstaw stwierdzenia nieważności wydanego nakazu rozbiórki. Wskazał jednocześnie w uzasadnieniu, iż na podstawie art. 145a kpa strona może żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik I.Ś. zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. § 42 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. oraz prawa procesowego – art. 156 § 1 pkt 2 kpa – poprzez rozpoznanie wniosku stwierdzenie nieważności w trybie przepisów o wznowienie postępowania oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 1999 r.
W uzasadnieniu podał, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2000 r. orzeczono o niezgodności § 42 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a zatem decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wadliwa. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż przepis ten jest niezgodny z ustawą od dnia wejścia w życie, bowiem wyrok ma charakter deklaratoryjny.
Nadto wskazał, iż wnioskodawczyni złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 1999 r., organy obu instancji zaś powołują się na przepisy o wznowieniu postępowania, co rodzi ten skutek, iż rozpoznano wniosek strony niezgodnie z żądaniem i przesądza o wadliwości tych decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesiono.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia pełnego między działkami, wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym, nadzwyczajnym postępowaniem mającym na celu stwierdzenie, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Badając zatem, w związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, zaistnienie przesłanek z art. 156 § 1 kpa organy administracji publicznej winny dokonać wnikliwej oceny decyzji, o której wzruszenie wystąpiono.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, że na budowę przez skarżącą spornego ogrodzenia nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. Jak to bowiem ustalił w czasie wizji lokalnej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], ogrodzenie to wybudowano między działkami, a jego wysokość wynosiła 1,85m. nakazując, kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją, rozbiórkę tego ogrodzenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ przyjął, że wybudowane ono zostało niezgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r., nr 10, poz. 46), gdyż jest to ogrodzenie pełne z płyt eternitowych, bez prześwitów umożliwiających naturalny przepływ powietrza.
Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej organy obu instancji uznały ją za zgodną z prawem, wskazując jednocześnie na możliwość żądania wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z ustawą na podstawie którego została wykonana.
Stanowiska tego nie można w pełni podzielić. Orzeczenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego rozbiórki ogrodzenia, którego wybudowanie pozostaje z woli ustawodawcy poza regulacją przepisów Prawa budowlanego, nastąpiło w ocenie Sadu z obrazą tego przepisu. Organy pominęły bowiem całkowicie cel regulacji zawartej w art. 50 i 51 Praw budowlanego. Przepisy te mają na celu legalizację samowoli budowlanej, a nie doprowadzenie do rozbiórki. Dopiero wówczas, gdy wznoszonego obiektu nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, bądź inwestor nie wykona nałożonych decyzją obowiązków, można nakazać rozbiórkę.
W niniejszej sprawie istniały możliwości doprowadzenia wykonanego ogrodzenia do stanu zgodnego z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa. Odmawiając, skarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją I instancji, stwierdzenia nieważności orzeczonego nakazu rozbiórki naruszono podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 i art. 77 kpa, zobowiązujące organy administracyjne do kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu administracyjnym, ustalenia prawdy obiektywnej oraz uwzględnienia słusznego interesu obywateli.
Wskazać dodatkowo należy, iż nie bez znaczenia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2000 r., stwierdzające niezgodność § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia prawa procesowego tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, Sąd uznał go bezzasadny.
Z akt sprawy bezspornie wynika, iż organ I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na wniosek skarżącej wszczął w dniu [...].07.2002 r. postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 1999 r., nakazującego rozbiórkę ogrodzenia, a następnie decyzję z dnia [...] września 2002 r. wydaną na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.