Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 6 stycznia 1987 r., IV SA 667/86

Teza

Obowiązek wymierzenia przez organ administracji kary pieniężnej za nieodpowiedni stan ścieków wprowadzanych do wód i do ziemi /art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne - Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./ jest niezależny od przyczyn powodujących taki stan rzeczy i łączy się z samym faktem wprowadzenia ścieków, które nie odpowiadają wymaganym warunkom.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę O-wskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego w O. na decyzję Ministra-Kierownika Urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 19 września 1985 r. w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnych ładunków zanieczyszczeń w ściekach odprowadzanych do rzeki.

Uzasadnienie

Decyzją byłego Ministra-Kierownika Urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 19 września 1985 r. nr OUW-IV-9614/84/1687/85 została utrzymana w mocy decyzja Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Urzędu Miasta Ł. z dnia 10 lipca 1985 r. znak OS-IV-7224/27/85 o wymierzeniu O-kiemu Przedsiębiorstwu Komunalnemu w O. kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnych ładunków zanieczyszczeń w ściekach odprowadzanych z miasta O. do rzeki B. w okresach od dnia 23 sierpnia 1984 r. do dnia 31 grudnia 1984 r., od dnia 1 stycznia 1985 r. do dnia 13 marca 1985 r. i od dnia 14 marca 1985 r. do dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji wskazał, że w świetle art. 130 prawa wodnego wymierzenie kary pieniężnej za odprowadzanie ścieków nie odpowiadających wymaganym warunkom jest obligatoryjne i niezależne od przyczyn, które taki stan wywołują. Nie ma na to wpływu brak urządzeń do oczyszczania ścieków ani też nie ma znaczenia okoliczność, że działalność przedsiębiorstwa nie pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z ilością, stanem i składem odprowadzanych ścieków. Minister powołał się przy tym na stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 1985 r. III SA 144/85.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego O-wskie Przedsiębiorstwo Komunalne wniosło o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając organowi naruszenie art. 130 ust. 1 prawa wodnego, art. 110 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. nr 3 poz. 6/ i par. 9-11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1975 r. w sprawie klasyfikacji wód, warunków jakim powinny odpowiadać ścieki, oraz kar pieniężnych za naruszenie tych warunków /Dz.U. nr 41 poz. 214/ przez niewłaściwe ich zastosowanie, gdyż nie dotyczą one przedsiębiorstwa gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, które nie wprowadza ścieków do ziemi i do wód, lecz jedynie przemieszcza ścieki wprowadzone przez inne jednostki organizacyjne do urządzeń kanalizacji miejskiej. Skarżące przedsiębiorstwo podniosło ponadto, że skład ścieków nie wynika ze złej eksploatacji sieci, lecz jest jedynie wynikiem braku urządzeń oczyszczających na wylocie. Suma kar dobowych za 1985 r. wyniesie około 7,5 mln. zł, co w konsekwencji może doprowadzić do upadłości przedsiębiorstwa.

W odpowiedzi na skargę Minister Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Podniósł, że przepisy prawa wodnego nie dają podstawy do uznania, iż nie mogą one być stosowane do przedsiębiorstw, które przejmują ścieki od innych jednostek organizacyjnych do utrzymywanych i eksploatowanych przez siebie państwowych urządzeń kanalizacyjnych i odprowadzają te ścieki do wód.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Jest oczywiste, że przedsiębiorstwo gospodarki komunalnej zarządzające państwowymi urządzeniami kanalizacyjnymi, przyjmuje do tych urządzeń ścieki od wielu innych zakładów w celu ich oczyszczenia i odprowadzenia z reguły do wód. Z chwilą ich przyjęcia do zarządzanych przez siebie urządzeń kanalizacyjnych odpowiada za dalszy stan ścieków. Jeżeli z zarządzanych przez siebie urządzeń kanalizacyjnych przedsiębiorstwo to wpuszcza takie ścieki do rzeki, jest ono zakładem, który wprowadza ścieki do wód. Jednakże ani art. 130 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./, ani żaden z przepisów powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1975 r. nie wyłączają przedsiębiorstwa komunalnego, zarządzającego państwowymi urządzeniami kanalizacyjnymi spod obowiązku uiszczenia kary pieniężnej za wprowadzanie do wód z państwowych urządzeń kanalizacyjnych ścieków nie odpowiadających wymaganym warunkom. Ponadto ani art. 130 ust. 1 prawa wodnego, ani par. 9-11 powołanego rozporządzenia nie uzależniają obowiązku wymierzenia kary pieniężnej za nieodpowiedni stan ścieków wprowadzanych do wód i do ziemi od przyczyn powodujących taki stan rzeczy. Obowiązek wymierzenia kary pieniężnej natomiast łączą z samym faktem wprowadzania do wód i do ziemi ścieków, które nie odpowiadają wymaganym warunkom.

Zarzuty strony skarżącej zatem, dotyczące naruszenia powyższych przepisów prawa materialnego, nie są zasadne, a powoływanie się na przyczyny, które powodują nieodpowiedni stan ścieków wprowadzanych przez ten zakład z urządzeń kanalizacyjnych do rzeki B., jest prawnie bezskuteczne.

Zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, a zatem skarga podlega oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.