Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 sierpnia 1985 nr CUW-IV-9614/45/412m/85 Minister - Kierownik Urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w B. B. z dnia 28 marca 1985 r. o wymierzeniu Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w B. B. na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./ kary pieniężnej za zanieczyszczenie wód rzeki P. ściekami z kanalizacji miejskiej w Ch., będącej w zarządzie Zakładu Nr 3 w O. Wymierzone kary obejmują kary dobowe oraz karę łączną w wysokości 11.824.669 zł za odprowadzenie w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 1984 r. do wód rzeki P. ścieków nie odpowiadających wymaganym warunkom. Ilość, stan i skład odprowadzonych ścieków ustalony został w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 6-18 grudnia 1984 r., czego Przedsiębiorstwo nie kwestionowało. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że część kary łącznej za okres od dnia 1 stycznia do dnia 5 grudnia 1984 r. została obliczona na podstawie prawomocnej decyzji Wojewody B. z dnia 22 lutego 1984 r. Przedsiębiorstwo nie uzyskało pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków do wód rzeki P., ponieważ nie ma odpowiednich urządzeń do ich oczyszczania, a od 1982 r. nie uzyskuje zwolnienia z obowiązku budowy oczyszczalni ścieków. Uzasadnia to wymierzenie kar za cały ładunek zanieczyszczeń, gdyż ścieki odprowadzane były z naruszeniem art. 53 ust. 2 prawa wodnego. Zdaniem organu odwoławczego z chwilą wprowadzenia jakichkolwiek zanieczyszczeń do urządzeń kanalizacyjnych Przedsiębiorstwo, w którego zarządzie są te urządzenia, ponosi odpowiedzialność za prawidłowe odprowadzenie ścieków do oczyszczalni, należyte ich oczyszczenie, a następnie wprowadzenie do wód, przy czym nie ma znaczenia okoliczność, że działalność Przedsiębiorstwa nie pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z ilością, stanem i składem ścieków.
Wymienioną decyzję zaskarżyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w B.B., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, ponieważ Przedsiębiorstwo nie może ponosić odpowiedzialności za brak oczyszczalni ścieków, skoro organ założycielski - Wojewoda - nie wyposażył Przedsiębiorstwa w tego rodzaju urządzenie. Jeśli przyjąć, że Przedsiębiorstwo bezprawnie odprowadza ścieki do wód rzeki P., konieczne jest zaprzestanie eksploatacji urządzeń kanalizacyjnych w Ch., zwłaszcza, że w okresie najbliższych 5 lat nie przewiduje się budowy oczyszczalni na tym terenie. Oprócz tego wysokość kar została obliczona wadliwie, gdyż zostały one wyliczone od tych parametrów, których stężenie odpowiada klasie czystości wód rzeki.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie dodatkowo wskazując, że wyliczenie kary od wszystkich zanieczyszczeń jest uzasadnione, ponieważ Przedsiębiorstwo odprowadzało ścieki bez pozwolenia wodnoprawnego, a więc bez określenia warunków, jakim powinny odpowiadać te ścieki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./ stanowi, że karę pieniężną wymierza się zakładowi za wprowadzenie do wód lub do ziemi oraz do stanowiących własność Państwa urządzeń kanalizacyjnych ścieków nie odpowiadających wymaganym warunkom. Z przepisu tego wynika, że kary wymierza się zarówno za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi, jak i za wprowadzenie ścieków do urządzeń kanalizacyjnych.
W rozumieniu tego przepisu zakładem jest również przedsiębiorstwo, w którego zarządzie znajdują się urządzenia kanalizacyjne. Przedsiębiorstwu takiemu wymierza się karę pieniężną za wprowadzenie ścieków do wód z urządzeń kanalizacyjnych bez względu na to, czy ścieki do urządzeń kanalizacyjnych wprowadzają także inne zakłady. Okoliczność, że inne zakłady wprowadzają ścieki do urządzeń kanalizacyjnych może uzasadnić wymierzenie kar pieniężnych także tym zakładom, jeżeli ścieki przez nie wprowadzane również nie odpowiadają wymaganym warunkom. To jednak nie może stanowić podstawy do zaniechania wymierzenia kary przedsiębiorstwu, w którego zarządzie znajdują się urządzenia kanalizacyjne. Zgodnie bowiem z art. 130 ust. 1 prawa wodnego wymierzenie kary pieniężnej następuje za spowodowanie skutku w postaci wprowadzenia ścieków, bez względu na przyczyny i okoliczności, które do tego doprowadziły. Dlatego też podstawy do zaniechania wymierzenia kary pieniężnej nie może stanowić okoliczność, że skarżące Przedsiębiorstwo nie zostało wyposażone w oczyszczalnię ścieków, jak i to, że eksploatacja urządzeń kanalizacyjnych przez skarżące Przedsiębiorstwo jest konieczna.
Karę pieniężną wymierza się za wprowadzenie ścieków nie odpowiadających wymaganym warunkom. Wymagane warunki zaś określa pozwolenie wodnoprawne /art. 53 ust. 2 pkt 2 prawa wodnego/. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że skarżące Przedsiębiorstwo nie uzyskało pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków do wód rzeki P. w Ch. W takim stanie rzeczy cały ładunek zanieczyszczeń nie odpowiada wymaganym warunkom. Dlatego też wymierzenie kary pieniężnej obliczonej za cały ładunek zanieczyszczeń nie narusza par. 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1975 r. w sprawie klasyfikacji wód, warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki oraz kar pieniężnych za naruszenie tych warunków /Dz.U. nr 41 poz. 214 ze zm./. Wbrew twierdzeniom skarżącego, podstawę do ustalenia kary pieniężnej za cały ładunek zanieczyszczeń stanowiła okoliczność, że skarżące Przedsiębiorstwo wprowadziło ścieki do wód bez pozwolenia wodnoprawnego, nie zaś to, że Przedsiębiorstwo nie kwestionowało wyników pomiarów dotyczących ilości, stanu i składu ścieków.
Skoro zarzuty skarżącego Przedsiębiorstwa okazały się nieuzasadnione i brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa - Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa oddalił skargę.