Uzasadnienie
Zaskarżona uchwała orzeka o odrzuceniu protestu do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego obwodnicy miasta O.-M. na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139/. W uzasadnieniu uchwały podnosi się, iż działki skarżącego, które objęte były wnioskiem o zmianę planu, znajdują się poza granicami obszaru objętego przedmiotowym projektem zmian planu. Skarżący wprawdzie używa określenia zarzut w piśmie kierowanym do organu gminy w związku z wyłożonym projektem planu, jednakże w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przyjęto, iż jest to błędne, bowiem, wobec niemożności uwzględnienia wniosku o zmianę planu oraz argumentów podniesionych w tym piśmie, stanowi ono w istocie protest a nie zarzut.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca podnosi, iż w rzeczywistości projekt przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmuje jej nieruchomość, a więc zaskarżona uchwała narusza interes prawny strony. W szczególności skarżący zakwestionował projektowaną możliwość przesunięcia trasy obwodnicy do 40,0 m na etapie sporządzania projektu budowlanego, co może niekorzystnie wpłynąć na wykorzystanie gruntów stanowiących jego własność. Skarżący jednocześnie wykazał, iż wyczerpał przewidziany przepisem art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wymóg wezwania organu gminy do usunięcia naruszania prawa zaskarżoną uchwałą.
W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie.
W toku rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w której uczestniczył zarówno skarżący jak i pełnomocnik Rady Gminy w O.-M., zostało w sposób jednoznaczny ustalone, iż nieruchomość skarżącego przynajmniej w części znajduje się na terenie objętym przedmiotowym -projektem zmiany miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, iż w sytuacji, gdy jak to ustalono na rozprawie przed Sądem przynajmniej część nieruchomości stanowiącej własność strony skarżącej jest położona na obszarze objętym projektowanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i w związku z tym projektem strona składa pismo zawierające zastrzeżenia do tego projektu, pismo to należy potraktować jako zarzut w rozumieniu art. 24 ust. 1 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ze skutkami przewidzianymi w ust. 3 i 4 tego artykułu. Przyjęcie zatem w niniejszej sprawie, iż pismo skarżącego było protestem, a nie zarzutem prowadzi do poważnego ograniczenia praw strony wynikających, z powyższych przepisów i skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się ponadto, iż brak wyczerpującego uzasadnienia uchwały o odrzuceniu zarzutu tak pod względem faktycznym jak i prawnym stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie natomiast nie tylko błędnie zakwalifikowano pismo skarżącego jako protest, ale również nie odniesiono się merytorycznie do podniesionych, przez stronę argumentów.
Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż została już podjęta uchwała (...) Rady Gminy w O.-M. z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie uchwalenia zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy O.-M., dotyczących obwodnicy miasta w ciągu drogi krajowej nr 18, uchwalonych uchwałą (...) z dnia 9 lutego 1999 r. /Dz.Urz. Woj. M. nr 20 poz. 421/, która w par. 2 przewiduje następującą zmianę: wykreśla się w par. 1 ust. 5 zapis w brzmieniu: "wyznaczone w rysunkach planu linie rozgraniczające, na etapie realizacji mogą być korygowane pod warunkiem że linie ostateczne mieścić się będą w liniach wyznaczonych w planie" i w to miejsce wprowadza się zapis: "na etapie projektu budowlanego dopuszcza się przesunięcie trasy obwodnicy w zakresie do 40,0 m pod warunkiem zachowania projektowanej szerokości w liniach rozgraniczenia".
Analogiczne postanowienie znajdowało się w kwestionowanym przez stronę skarżącą projekcie planu. W ocenie strony taki właśnie zapis planu, /co do możliwości korekty na etapie uzyskiwania przez inwestora pozwolenia na budowę z przesunięciem inwestycji na teren stanowiący własność strony/ powoduje naruszenie interesu prawnego skarżącego.
Z takim stanowiskiem strony skarżącej należy się zgodzić.
Stosownie do przepisu art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy ma prawo własności, zaś w myśl ust. 3 tego artykułu własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym przepisem art. 2 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu powierza gminom jako ich zadanie własne, wykonywane w formie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w razie jego braku - w decyzjach o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowiąc o przeznaczeniu i zasadach zagospodarowania terenu w istocie rzeczy wprowadza ograniczenia w zakresie wykonywania własności nieruchomości. Plan taki powinien w związku z tym być tak formułowany, aby nie dopuszczać do dowolności w zakresie ustalenia przeznaczenia terenu i jego zagospodarowania.
Z przepisu art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika w szczególności, iż w zależności od potrzeb w planie ustala się nie tylko przeznaczenie terenów, ale również tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, a w pkt 2 stanowi się, że w planie ustala się linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi.
W świetle powyższych przepisów postanowienie kwestionowane przez stronę skarżącą, przewidujące dopuszczalność przesunięcia trasy obwodnicy nawet do 40,0 m i to "na etapie projektu budowlanego" a wiec dopiero w postępowaniu administracyjnym mającym za przedmiot uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę obwodnicy wydaje się nie tylko rażąco naruszać przepis art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ale także przepis art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, zwłaszcza ze względu na to, iż wprowadza stan niepewności właściciela nieruchomości co do tego, czy w toku przygotowywania projektu budowlanego, bez względu na przeznaczenie w planie danego terenu, nie nastąpi "korekta" trasy drogi publicznej. W zmienianym planie przewidywano ponadto, iż korekta przebiegu drogi jest możliwa pod warunkiem zachowania linii wyznaczonych w planie, projektowana zmiana planu natomiast jako warunek korekty wprowadzała zachowanie "projektowanej szerokości w liniach rozgraniczenia", co może sugerować, iż istotne jest tylko zachowanie wymaganej szerokości, natomiast nie są obowiązujące przy dokonywaniu korekty linie wyznaczone w planie, /o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż zaskarżona uchwała nie może się ostać w obrocie prawnym ze względu na opisane wyżej naruszenia prawa, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1955 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 388 ze zm./. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 powyższej ustawy.