Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 20 lutego 2002 r., IV SA 974/00

Sprawa

sprawy ze skargi Tadeusza O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 marca 2000 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę - oddala skargę.

Teza

Zrealizowanie inwestycji nie stanowi o nieodwracalności skutków prawnych, przesądzając jedynie o stanie faktycznym a nie prawnym sprawy.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 14 stycznia 2000 r. Wojewoda O., działając z urzędu stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy F. z dnia 30 maja 1996 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Barbarze i Tadeuszowi O. pozwolenia na remont, adaptację i modernizację budynku oficyny na działce o nr ewid. 70/1 przy Pl. G. 23 w F. ze względu na wydanie przedmiotowej decyzji zezwalającej na remont, adaptację i modernizację oficyny z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności par. 12 ust. 7 i 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /niezachowanie wymaganej odległości od granicy - brak na to pisemnej zgody sąsiada/ i w konsekwencji naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 22 sierpnia 1997 r. Organ nadzoru podniósł też, że zatwierdzony projekt budowlany obejmował przebudowę i nadbudowę istniejącej części oficyny oraz jej rozbudowę poprzez nadbudowę piętra i poddasza użytkowanego jako pomieszczenia mieszkalnego nad samowolnie dobudowanym garażem w miejscu wyburzonej wcześniej części oficyny.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wojewody O. inwestorzy Barbara i Tadeusz O. zarzucili organowi nadzoru bezpodstawne przyjęcie, iż nie dysponowali zgodą właścicieli działek sąsiednich, w tym Zdzisława B., który w opinii skarżących, wyraził taką zgodę ustnie na spotkaniu w Urzędzie Miasta i Gminy w dniu 26.09.1994 r. stwierdzając, iż co prawda nie wyraża zgody na zbliżenie inwestycji ale tylko do czasu zniesienia współwłasności, który to warunek został później spełniony. Nadto skarżący powołali się na zrealizowanie inwestycji i związane z tym nieodwracalne skutki prawne. Szeroko odnieśli się do braku dobrej woli sąsiada, jaką ich zdaniem wykazuje Zdzisław B. Decyzją z dnia 3 marca 2000 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, podzielając pogląd Wojewody O. w sprawie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, iż interes prawny osób trzecich został naruszony już przez sam fakt sprzeczności projektu budowlanego spornej inwestycji z wymogami warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, poprzez dopuszczenie rozbudowy budynku w odległości 1,7 m od granicy działki sąsiedniej. Niezależnie od tego interes prawny sąsiada został naruszony - kontynuuje organ - w związku z tym, że zakres robót objętych pozwoleniem na budowę nie jest równoznaczny z zakresem robót objętych zatwierdzonym projektem budowlanym inwestycji. Jeżeli zaś chodzi o ww. zgodę sąsiada na zrealizowanie- inwestycji w odległości 1,7 m od granicy z działką sąsiednią, to zgoda ta nie może być domniemywana - stwierdza organ. Wreszcie organ odwoławczy nie podzielił poglądu skarżących o nieodwracalności skutków prawnych zrealizowanej inwestycji, uznając, iż zrealizowanie inwestycji odnosi się do stanu faktycznego, a nie prawnego sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważyły, co następuje:

Skarga jest: niezasadna.

Stosownie do regulacji art. 156 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ nadzoru, a w takim charakterze działały organy orzekające w niniejszej sprawie, jest zobowiązany do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jeżeli ta wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa to w myśl utrwalonego już orzecznictwa sądowego /zob. wyrok NSA już z dnia 6 sierpnia 1984 r. - GP 1984 nr 20/ wyraźne, nie budzące wątpliwości interpretacyjnych, naruszenie normy prawa materialnego lub procesowego, które nie może być zaakceptowane z punktu widzenia wymagań praworządności.

Trzeba zgodzić się z organami orzekającymi, że w sprawie rozpoznawanej przez Sąd, doszło do rażącego naruszenia prawa. Jeżeli bowiem zakwestionowana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy F. zezwalająca Barbarze i Tadeuszowi O. na remont, adaptację i modernizację budynku oficyny zapadła z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /dopuszczenie w projekcie budowlanym budowy budynku w odległości 1,7 m od granicy działki sąsiedniej na podstawie dorozumianej zgody sąsiadów/ i co równie ważne zakres robót objętych zatwierdzonym projektem budowlanym inwestycji wyraźnie różni się od zakresu robót objętych pozwoleniem na budowę /pozwolenie na budowę dotyczy jedynie budynku oficyny, a projekt budowlany także garażu z mieszkalnym piętrem/ - to już te naruszenia przesądzają o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa, czyniąc zasadnym rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie.

Nie mogły też odnieść zamierzonego skutku te argumenty strony skarżącej, które związane były z zarzutem nieuwzględnienia przez organy orzekające w sprawie nieodwracalności skutków prawnych, stanowiących negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Z nieodwracalnością skutków prawnych mamy bowiem do czynienia dopiero wówczas, gdy nie można powrócić do poprzedniego stanu prawnego w drodze działań administracyjno-prawnych, co oczywiście nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie. Zrealizowanie inwestycji nie stanowi o nieodwracalności skutków prawnych, przesądzając jedynie o stanie faktycznym a nie prawnym sprawy.

Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji, z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.