Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] H.S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Polskiego Związku Działkowców Zarządu Okręgowego w C. z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę nr [...] Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w C. z dnia [...], o odmowie nadania H.S. członkostwa Związku i prawa użytkowania działki.
W odpowiedzi na skargę Polski Związek Działkowców Zarząd Okręgowy w C. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do jej rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W niniejszej sprawie H.S. przedmiotem skargi uczyniła uchwałę Polskiego Związku Działkowców Zarządu Okręgowego w C. w sprawie odmowy nadania członkostwa i prawa użytkowania działki. Wobec tego przyjdzie wskazać, że przedmiot skargi nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej, gdyż nie należy do wskazanych powyżej spraw, które swoją kognicją obejmuje sądownictwo administracyjne. Fakt ten znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogródkach działkowych (Dz. U. z 2005 r., nr 169, poz. 1419 z późn. zm.). Stosownie bowiem do art. 32 ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych, w sprawach nabycia lub utraty członkostwa w PZD oraz nabycia lub utraty użytkowania działki w rodzinnym ogrodzie działkowym zainteresowany może - po wyczerpaniu postępowania wewnątrzorganizacyjnego - dochodzić swoich praw na drodze sądowej.
Należy w tym miejscu mieć na uwadze regulację zawartą w art. 177 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, która stanowi, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Zatem nie ulega wątpliwości, że art. 32 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych odsyła wymienionego tam zainteresowanego na drogę postępowania przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym.
Ponadto z ustawy wynika jednoznacznie, że Polski Związek Działkowców nie jest organem administracji publicznej, gdyż zgodnie z art. 25 ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych Polski Związek Działkowców, jest ogólnopolską, samodzielną i samorządną organizacją społeczną powołaną wyłącznie do reprezentowania i obrony praw i interesów swych członków wynikających z użytkowania działek w rodzinnych ogrodach działkowych. Potwierdza to dodatkowo, że PZD jest szczególną organizacją społeczną i nie działa w ramach administracji publicznej, której działania podlegają kontroli sądów administracyjnych.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że sprawa nie podlega jego kognicji i działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.