Uzasadnienie
A w T. pismem z dnia [...] wystąpiło do Starosty Powiatu [...] o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym obejmujących mapę zasadniczą w zakresie treści sytuacji, uzbrojenia, punkty adresowe + osie ulic + budynki na nośnikach CD. We wniosku tym wskazane Przedsiębiorstwo wystąpiło o uzyskanie nieodpłatnego dostępu do danych stanowiących państwowy zasób geodezyjny.
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 2 ust. 3 w związku z art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.), art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił nieodpłatnego udostępnienia danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego obejmujących mapę zasadniczą w zakresie sytuacji, uzbrojenia, punktów adresowych, osi ulic i budynków. W motywach postanowienia organ ten przywołał treść wymienionych w podstawie prawnej przepisów i wskazał, że przedmiotowe przedsiębiorstwo jest spółką handlową w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, jak również zaznaczono, że brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa wskazującego na obowiązek przekazania informacji do i od tego podmiotu.
Zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosło A w T., które wskazało na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 3 i art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, w jakich przypadkach organ administracji załatwia sprawę w drodze decyzji administracyjnej, jak również zaakcentował, że ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne nie określa prawnej formy udostępniania danych z państwowego zasobu geodezyjnego, a w szczególności nie określa, że w tym zakresie wydawana jest decyzja administracyjna czy postanowienie. Okoliczność ta skutkuje tym, że postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało bez podstawy prawnej, a tym samym musiało zostać uchylone, a postępowanie umorzone, jako bezprzedmiotowe. Nadto organ ten wskazał, w jaki sposób wnioskodawca może przeprowadzić kontrolę działań podejmowanych przez organy administracji w ramach udostępniania przedmiotowej informacji.
Pismem z dnia [...] A w T. wniosło do Starosty [...] wezwanie do zaprzestania naruszenia prawa. W wezwaniu tym powołano się na art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) i wystąpiono o zaprzestanie naruszania prawa w zakresie odmowy nieodpłatnego udostępnienia danych z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego. W wezwaniu tym zarzucono organowi naruszenie postanowień art. 2 ust. 2 i art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Starosta [...] pismem z dnia [...] odpowiadając na wezwanie z dnia [...] podtrzymał swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie i odmówił nieodpłatnego udostępnienia żądanych danych. W motywach pisma organ ten przywołał treść art. 15 i art. 2 ust. 2 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne i wskazał, że przedmiotowe przedsiębiorstwo jest spółką handlową w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, jak również zaznaczono, że brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa wskazującego na obowiązek przekazania informacji do i od tego podmiotu.
A w T. pismem z dnia [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na czynność z zakresu administracji publicznej Starosty Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...], mocą której odmówiono mu nieodpłatnego udostępnienia danych z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego i wystąpiło o zmianę zaskarżonej czynności z zakresu administracji publicznej z dnia [...] i o zobowiązanie Starosty do udostępnienia danych z państwowego zasobu geodezyjnego. W motywach skargi przedstawiono podejmowane w sprawie czynności jak również odniesiono się do przepisów ustawy o samorządzie gminnym normujących zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Podkreślono, że do tego typu zadań zalicza się zadania o charakterze użyteczności publicznej, czyli funkcjonowanie wodociągów, zaopatrzenie w wodę i kanalizację. Zaznaczono, że zadania stojące przed gminą realizowane mogą być przez różnego typu podmioty w tym również przez spółki prawa handlowego.
Zwrócono uwagę, że Przedsiębiorstwo realizuje zadania ze wskazanego zakresu w oparciu o stosowne rozstrzygnięcia organów jednostek samorządu terytorialnego. W dalszej części skargi przywołano unormowania prawne wskazujące na to, że Przedsiębiorstwo uprawnione jest do nieodpłatnego uzyskania dostępu do informacji z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego.
W odpowiedzi na skargę Starosta [...] reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego M.S. wniósł o oddalenie skargi. W odpowiedzi tej podtrzymano stanowisko, iż obowiązujące unormowania prawne nie dają podstaw do bezpłatnego udostępnienia informacji publicznej skarżącemu Przedsiębiorstwu. Podkreślono, że w stosunku do przedmiotowego Przedsiębiorstwa mającego status spółki prawa handlowego nie mają zastosowania unormowania ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne jak również przytoczono treść i przeprowadzono wykładnię art. 40 ust. 3c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 2 i art. 13 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W konkluzji stanowiska stwierdzono, że Przedsiębiorstwo nie realizuje zadań publicznych, a tym samym nie może otrzymać nieodpłatnie danych z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Stosownie do postanowień art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone powyżej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynność lub przewlekłość postępowania.
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 52 § 1 wyżej wymienionej ustawy skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak: zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy.
W rozpatrywanej sprawie skarżące Przedsiębiorstwo wniosło skargę na pismo Starosty [...] z dnia [...] będące odpowiedzią na jego pismo z dnia [...], będące wezwaniem organu do zaprzestania naruszenia prawa.
Mając na uwadze treść skargi jak również jej przedmiot w pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na kwestie formalne związane z jej dopuszczalnością w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na wstępie przyjdzie dostrzec, że skarżący kwestionuje pismo Starosty [...] z dnia [...], któremu nie można przyznać charakteru rozstrzygnięcia, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, ponieważ wskazane pismo nie jest decyzją administracyjną, czy też postanowieniem wydanym w ramach tego postępowania, jak również nie jest innym aktem dotyczącym uprawnień lub obowiązków. W tym miejscu przyjdzie odnieść się do kulis wydania tego pisma, otóż skarżące Przedsiębiorstwo wystąpiło do organu administracji o nieodpłatne udostępnienie danych z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego. Wskazany organ postanowieniem z dnia [...] odmówił nieodpłatnego udostępnienia danych, a w następstwie wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło je w całości i umorzyło postępowanie.
W motywach rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że w sprawie tej nie jest wydawany akt administracyjny, a zarazem wskazał skarżącemu Przedsiębiorstwu tryb kontroli czynności podejmowanych przez Starostę [...]. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że w pouczeniu tegoż orzeczenia zamieszczono informację, że na przedmiotowe postanowienie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zatem skarżące Przedsiębiorstwo miało do wyboru dwie drogi postępowania, jedną z nich było kwestionowanie wydanego rozstrzygnięcia, a drugą kierowanie się wskazaniami zamieszczonymi w tymże postanowieniu. Skarżące Przedsiębiorstwo wybrało tę drugą drogę i pismem z dnia [...] wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa i w tym zakresie powołało się na treść art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wynika z akt administracyjnych przywołane pismo podpisane zostało przez Prezesa Zarządu, natomiast z aktualnego wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu, albo członka zarządu łącznie z prokurentem.
W świetle powyższego pismo z dnia [...] będące wezwaniem organu do zaprzestania naruszania prawa nie może posiadać takiego charakteru, a sama czynność nie może wywoływać skutków prawnych, nadto wady tego pisma nie można konwalidować. Tym samym przyjdzie uznać, że skarżące Przedsiębiorstwo nie wyczerpało trybu postępowania przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, a zatem wyczerpana została przesłanka odrzucenia skargi przewidziana treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie skarga z innych przyczyn jest niedopuszczalna. Na marginesie powyższej uwagi przyjdzie podkreślić, że niedopuszczalność skargi wynika także i z tego, że wniesiono ją na pismo z dnia [...] w sytuacji, gdy prawidłowo wniesiona skarga powinna dotyczyć pierwszej czynności podjętej w sprawie, a zatem postanowienia Starosty [...] z dnia [...], przy czym wyeliminowanie tego postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zamknęło sprawę w kontekście wydania postanowienia, natomiast w ocenie składu orzekającego postanowienie to pozostało jako inna czynność organu administracji, co znalazło także odzwierciedlenie w piśmie skarżącego Przedsiębiorstwa z dnia [...].
Obok wskazanych przesłanek odrzucenia skargi zwrócić uwagę należy na fakt, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych odmowa nieodpłatnego udostępnienia danych ewidencyjnych z zasobu geodezyjno-kartograficznego następuje w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Po 430/13 niepublikowane), zatem mając na uwadze ten kierunek orzecznictwa sądów administracyjnych skarżące Przedsiębiorstwo winno kwestionować rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., jednakże pomimo prawidłowego pouczenia w tym zakresie, z takiej możliwości nie skorzystało, lecz wybrało inną drogę ochrony własnych praw, która jak wykazano to powyżej nie przeprowadzona została w sposób prawidłowy.
Zatem mając na myśli postanowienia art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.