Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek W.R. o*przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że skarżący został wezwany do usunięcia brak formalnego złożonego wniosku o prawo pomocy poprzez jego podpisanie. Jednocześnie wezwano skarżącego do uzupełnienia i*uprawdopodobnienia danych dotyczących jego sytuacji materialnej, w*szczególności o nadesłanie kopii decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy; sprecyzowanie, czy pobiera aktualnie świadczenia z pomocy społecznej; udokumentowanie faktu, że poza w/w świadczeniami nie uzyskuje żadnego innego dochodu, np. poprzez zaświadczenie powiatowego urzędu pracy potwierdzające, iż jest osobą bezrobotną. W odpowiedzi na wezwanie skarżący usunął brak formalny wniosku, jednak nie złożył wyjaśnień ani nie przedstawił dokumentów, o które się do niego zwrócono.
Powyższe postanowienie z zachowaniem przewidzianego terminu zaskarżył sprzeciwem z 16 maja 2016 r. W.R. Wskazał m.in., że od 2004 r. pozostaje bez pracy i bez prawa do zasiłku. Do sprzeciwu dołączył kopię decyzji o przyznaniu aktualnego dodatku mieszkaniowego, kopie decyzji MOPS w C. o przyznaniu świadczeń pomocy społecznej oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Należy podkreślić, że skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego jest wolna od kosztów sądowych z mocy samego prawa, toteż wniosek skarżącego o zwolnienie z obowiązku uiszczania tych kosztów był od samego początku zbędny.
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, stanowi bowiem odejście od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z własnym udziałem w sprawie. Oznacza to, że może ona być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt I GZ 107/05).
Z kolei przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uważa się za uzasadnione w sytuacji, gdy strona udowodni, iż jest osobą ubogą i nie jest w stanie – z powodu zdarzeń losowych, sytuacji rodzinnej lub niezaradności życiowej – ponieść pełnych kosztów postępowania (postanowienia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. ATK III SA/Wa 1756/05).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy podkreślić, że w chwili wydawania niniejszego orzeczenia skarżący przedłożył dokumenty, których brak zaważył na oddaleniu wniosku o prawo pomocy przez starszego referendarza sądowego. Załączonymi dokumentami były kopie: decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy na okres od 1 grudnia 2015 r. do 31 maja 2016+r., decyzji przyznających zasiłki celowe w miesiącu lutym, marcu i kwietniu 2016 r., decyzji przyznających zasiłki okresowe w miesiącu styczniu, lutym, marcu oraz kwietniu. Zasiłki celowe były przeznaczone na zakup środków czystości, żywności oraz leków i leczenia. Wśród przesłanych dokumentów znalazło się także datowane na 16 maja 2016 r. zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w B. o zarejestrowaniu skarżącego jako bezrobotnego.
Analiza treści tych dokumentów w związku z treścią złożonego wniosku o prawo pomocy prowadzi do konkluzji, że skarżący spełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
Należy podkreślić, że W.R. jest osobą samotną, a na jego miesięczny dochód składają się dodatek mieszkaniowy (255,29 zł) oraz zasiłki (w kwietniu 2016 r.: 170 zł tytułem zasiłku celowego oraz 189,36 zł tytułem zasiłku okresowego). Suma powyższych kwot wynosi 614,65 zł. Skarżący nie posiada majątku. Z punktu widzenia uzyskiwanego przez skarżącego dochodu za niemającę znaczenia należy uznać nieprzedstawienie przez stronę oświadczeń co do wysokości miesięcznych wydatków, w tym na wyżywienie i czynsz. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem, że kwoty rzędu około 600 zł na osobę miesięcznie, otrzymywane w tym wypadku jako pomoc społeczna, zapewniają utrzymanie na granicy minimum egzystencji. W żadnym wypadku nie pozwalają więc na pokrycie kosztów fachowej pomocy prawnej, a nawet na poczynienie jakichkolwiek oszczędności.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił zmienić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i orzec o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, a to na podstawie art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt*2 p.p.s.a.