Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], wydaną w trybie wznowieniowym, Prezydent Miasta D. orzekł o:
- – odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] uznającej R. D. z dniem [...] za osobę bezrobotną oraz przyznającą mu prawo do zasiłku od dnia [...].
- – odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] orzekającej o utracie prawa do zasiłku z dniem [...].
i stwierdził wydanie tych decyzji z naruszeniem prawa.
Ponadto tą samą decyzją wskazany organ uchylił:
- – decyzję z dnia [...] o utracie przez R.D. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...],
- – decyzję z dnia [...] o uznaniu R.D. z dniem [...] za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku
- – decyzję z dnia [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].
i orzekł o odmowie uznania R.D. za osobę bezrobotną z dniem [...].
W podstawie prawnej decyzji wymieniono art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) a także art. 146 § 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 104 kpa. Natomiast w jej motywach podniesiono, że w czasie dwóch rejestracji w charakterze osoby bezrobotnej R.D. miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, która w ewidencji była ujęta od dnia [...] do [...]. W dniu tych rejestracji strona nie spełniała więc przesłanek ustawowych do uznania jej za osobę bezrobotną. Odnośnie dwóch pierwszych decyzji – z dnia [...] i z dnia [...] nie można było ich uchylić z uwagi na upływ terminu z art. 146 § 1 kpa, w związku z czym ograniczono się do stwierdzenia, że zostały one wydane z naruszeniem prawa.
W odwołaniu R.D. zarzucił, że nigdy nie wykonywał działalności gospodarczej, którą zgłosił do ewidencji.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, podzielając jej ustalenie i wnioski w zakresie prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej i jej wpływu na uprawnienia przysługujące osobom bezrobotnym. Wprawdzie działalność ta była dwukrotnie zawieszona, ale nie tylko nie jest to tożsame z zaprzestaniem działalności, a przeciwnie – zawieszenie może dotyczyć wyłącznie prowadzonej działalności gospodarczej.
W podstawie prawnej decyzji Wojewoda powołał art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...), natomiast w jej uzasadnieniu przytoczył taką samą jednostkę ale z ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz. U. Nr 6 z 2001 r., poz. 56 ze zm.), nie wyjaśniając tej rozbieżności.
W skardze R. D. zarzucił, podobnie jak w odwołaniu, że nie wykonywał działalności gospodarczej.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Niezależnie od treści skargi zaskarżona decyzja nie może być utrzymana w obrocie prawnym, bowiem zapadła z rażącym naruszeniem prawa.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, że w kontrolowanym nadzwyczajnym postępowaniu w trybie wznowieniowym wzruszono trzy odrębne ostateczne decyzje administracyjne, a odnośnie dalszych dwóch orzeczono o wydaniu ich z naruszeniem prawa. Tego rodzaju rozstrzygnięcia mogą zapaść wyłącznie w razie stwierdzenia istnienia podstaw z art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Stwierdzenie to winno znaleźć wyraz w decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe, zarówno przez powołanie w podstawie prawnej decyzji konkretnej podstawy wznowieniowej z wymienionych przepisów, jak i przez szczegółowe wyjaśnienie tego stwierdzenia w jej uzasadnieniu. Tymczasem w decyzjach obu instancji w ogóle nie odniesiono się do ustawowych podstaw wznowieniowych mogących prowadzić do uchylenia decyzji ostatecznych. Nie jest oczywiście wystarczające wskazanie tego rodzaju podstawy w postanowieniu o wznowieniu postępowania, które jedynie inicjuje to postępowanie, ale nie rozstrzyga żadnej kwestii nim objętej.
Kolejne rażące nieprawidłowości decyzji są o tyle specyficzne, że analogiczne były powodem wydania przez Wojewodę decyzji z dnia [...] stwierdzającej nieważność poprzedniej decyzji organu podstawowego stopnia, wydanej w niniejszej sprawie. Mianowicie, jak już wskazano, obecnie uchylone zostały trzy odrębne decyzje ostateczne. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 winno to skutkować wydaniem nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Przedmiot rozstrzygnięć w owych trzech decyzjach był różny, w związku z czym po ich uchyleniu należało wydać trzy zastępujące je nowe merytoryczne rozstrzygnięcia. Tymczasem organ I instancji wydał jedno zbiorcze orzeczenie o odmowie uznania R.D. za osobę bezrobotną z dniem [...], co mieści się, i to tylko częściowo, w przedmiocie sprawy z decyzji wydanej w dniu [...], ale nijak nie ma się do przedmiotu objętego pozostałymi dwoma decyzjami. Tym razem jednak Wojewoda przeszedł do porządku dziennego nad tym naruszeniem prawa.
W powyższej decyzji Wojewody z dnia [...] zasadniczym powodem stwierdzenia nieważności było to, że organ podstawowego stopnia uchylił jedną z decyzji mimo upływu 5 lat od daty doręczenia tej decyzji, co naruszyło art. 146 § 1 kpa. Obecnie organ I instancji miał tę okoliczność na uwadze. Jednakowoż w związku z dwuinstancyjnością postępowania administracyjnego terminy z art. 146 § 1 kpa liczone są według chwili orzekania przez organ odwoławczy. Tymczasem w toku postępowania międzyinstancyjnego przyjmowany przez organ 5-letni termin z tego przepisu upłynął również w stosunku do kolejnej decyzji objętej zaskarżoną decyzją, tj. decyzji z dnia [...], która według stanu akt administracyjnych została doręczona w dniu [...]. Ta okoliczność powinna była skutkować zmianą rozstrzygnięcia I instancji w stosunku do tej ostatnio wymienionej decyzji, nawet przy abstrahowaniu od poprzednio wytkniętych wadliwości.
W tym stanie rzeczy, wobec kwalifikowanych wad zaskarżonej decyzji, do których odnosi się przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zbędne jest omawianie merytorycznych zagadnień poruszanych przez skarżącego. Przy dalszym procedowaniu organ odwoławczy ponownie dokona w tym zakresie stosownych ustaleń, uwzględniając w szczególności, że z punktu widzenia statusu osoby bezrobotnej, także w stanie prawnym obowiązującym w czasie rejestrowania się przez skarżącego, istotne jest nie stwierdzenie wpisu do ewidencji gospodarczej, lecz okoliczność, czy działalność ta faktycznie została podjęta. W tym zakresie możliwe jest uzupełnienie materiału dowodowego, przy czym zasadniczo obowiązek wykazania, że działalność nie została podjęta, spoczywa na skarżącym.
Mając powyższe na uwadze z mocy art. 145 § 1 pkt 2 i 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
SJ/