Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. odmówił stwierdzenia u E.G. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). Orzeczenie wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...]r. nr [...] i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r. nr [...]. Organ wskazał jednocześnie, że nie wykazano szkodliwego wpływu pracy na powstanie schorzenia z uwagi na fakt, iż w obecnym stanie wiedzy pisanie przy użyciu klawiatury i myszki nie stanowi obciążenia monotypią ruchów oraz czynności te nie powodują długotrwałego ucisku na pnie nerwów obwodowych, które predysponują do wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka o etiologii zawodowej.
E.G. wniosła od powyższej decyzji odwołanie zarzucając organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeks postępowania administracyjnego. Wskazała, że wydane w sprawie opinie lekarskie są niezrozumiałe i zawierają istotne wątpliwości, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny. Zakwestionowała brak uznania jej pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, skoro okoliczność ta wynika wprost z karty oceny narażenia zawodowego i pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Podkreśliła również, że to organ inspekcji sanitarnej stwierdza lub odmawia stwierdzenia choroby zawodowej, a nie placówka diagnostyczno-konsultacyjna.
Natomiast w decyzji organ oparł się wyłącznie na orzeczeniach lekarskich i formularzu oceny narażenia zawodowego, bez przeprowadzenia własnych rozważań i oceny pozostałych okoliczności sprawy, w tym wcześniejszego zdiagnozowania u odwołującej choroby - zespołu cieśni kanału nadgarstka i podjęcia próby złagodzenia towarzyszących jej objawów (operacja 2008 i 2009 r.).
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1520/11 uchylił wymienioną decyzję organu odwoławczego wskazując przede wszystkim, że organ ten nie rozstrzygnął wątpliwości dotyczących narażenia zawodowego skarżącej.
Sąd podkreślił, że według karty oceny narażenia zawodowego (k. 9 akt administracyjnych), przy wykonywaniu pracy przez skarżącą, występowało nadmierne obciążenie stawów nadgarstkowych, które mogło stwarzać ryzyko powstania choroby zawodowej. Dodał, że organ I instancji, przesyłając do WOMP kartę oceny narażenia zawodowego, podniósł w piśmie z dnia [...]r. (k. 10 akt), że z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, iż warunki pracy skarżącej stwarzają ryzyko powstania choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Jak wskazał sąd - pomimo tego, organ I instancji stwierdził brak narażenia zawodowego, zaś organ odwoławczy nie wyjaśnił sprzeczności pomiędzy treścią powyższych dokumentów a ustaleniami organu I instancji.
Ponadto Sąd dodał, że w postępowaniu w niniejszej sprawie, nie zostało ustalone, czy przed wykonanym w dniu 17 października 2008 r. i w dniu 24 kwietnia 2009 r., uwolnieniem nerwów pośrodkowych, występowała u skarżącej jednostka chorobowa, wymieniona w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Wobec tego, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ został zobowiązany do ustalenia, czy skarżąca pracowała w warunkach narażenia zawodowego oraz do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez uzyskanie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy zawierającego stwierdzenia dotyczące tego, czy przed wykonaniem zabiegów odbarczających występowała u skarżącej wyżej wymieniona jednostka chorobowa. W tym zakresie Sąd wskazał, że należy szczegółowo odnieść się do dokumentacji medycznej dołączonej do odwołania.
Zdaniem Sądu, biegli nie wyjaśnili (przy uwzględnieniu całej dokumentacji medycznej), czy przed wykonanym w dniu 17 października 2008 r. i w dniu 24 kwietnia 2009 r. uwolnieniu nerwów pośrodkowych u skarżącej występowała choroba zawodowa opisana w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.
Dodatkowo, Sąd wskazał, że skoro obecnie nie stwierdzono klinicznych objawów zespołu cieśni nadgarstka, należało podać, czy przy obecnym stanie wiedzy medycznej możliwe jest całkowite, operacyjne wyleczenie tego schorzenia, bez ryzyka powrotu jego objawów, czy dolegliwości. Ma to bowiem decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem gdyby wykazano pracę skarżącej w narażeniu zawodowym, to jedynie "zaleczenie" powstałego w jej wyniku schorzenia pod postacią cieśni nadgarstka, nie mogłoby stanowić wystarczającej podstawy do braku rozpoznania choroby zawodowej.
W opinii Sądu, również nie dokonano przekonującej analizy, dlaczego pozazawodowy czynnik - otyłość w jednoznaczny sposób wyklucza zawodowy charakter występującego u skarżącej schorzenia.
Zauważył przy tym, że istnieje domniemanie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a występującymi w środowisku pracy warunkami narażającymi na jej powstanie. Jest to domniemanie wzruszalne, jednakże wymaga przekonującego wykazania, że nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku choroby z wykonywaną pracą, gdyż istnieją inne pozazawodowe czynniki wywołujące chorobę zawodową. Istniejącego domniemania nie można obalić wyłącznie przez wymienienie czynnika pozazawodowego, bez dokonania przekonującej analizy medycznej w tym zakresie, tym bardziej, że z oceny narażenia zawodowego wynikało, iż warunki pracy skarżącej stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej.
Nadto Sąd zauważył, że brak jest w aktach administracyjnych potwierdzenia występującego u skarżącej czynnika pozazawodowego oraz, czy istniał on również w trakcie pracy skarżącej przed wykonaną w 2008 r. pierwszą operacją, a tym samym czy mógł mieć wpływ na chorobę skarżącej.
W konsekwencji tego wyroku, organ odwoławczy zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, uwzględniającego wskazania zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 października 2012 r.
W orzeczeniu z dnia [...] r., kierownik Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy – specjalista medycyny pracy, stwierdził brak podstaw do rozpoznania u skarżącej, choroby zawodowej wymienionej w pozycji 20/1 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu wskazał, że u skarżącej rozpoznano stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych. Dodał, że biorąc pod uwagę dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wynik aktualnego badania neurograficznego, nie stwierdził klinicznych objawów zespołu cieśni nadgarstka.
Następnie podniósł, że "Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. (pismo z dnia 30 września 2010 r.) nie wykazał szkodliwego wpływu pracy na powstanie schorzenia." W konsekwencji stwierdził, że biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, należy przyjąć pozazawodową przyczynę powstania zespołu cieśni nadgarstka (m.in. otyłość). Wskazał, że z dochodzenia epidemiologicznego wynika, że skarżąca była pracownikiem biurowym i jej praca polegała na pisaniu ręcznym oraz na komputerze, ponadto była to praca w terenie. Stwierdził, że czynności te nie są uznane za czynniki mogące wywołać zespół cieśni nadgarstka. W piśmie uzupełniającym z dnia 22 sierpnia 2013 r., wyżej wymieniony biegły ponownie stwierdził, że czynniki występujące w okresie zatrudnienia skarżącej, nie są uznane za czynniki wywołujące zespół cieśni nadgarstka.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 29 czerwca 2011 r. W uzasadnieniu przedstawił obszerne sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i wskazał, że po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczeń lekarskich WOMP i IMPiZŚ w S. oraz uzupełniających opinii IMPiZŚ w S. – nie uwzględnił odwołania skarżącej.
Wspomniana decyzja z dnia [...]r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1210/13 uchylił wyżej wymienioną decyzję organu odwoławczego, wskazując przede wszystkim, że organ ten nie rozstrzygnął wątpliwości dotyczących narażenia zawodowego skarżącej.
Sąd podkreślił, że w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, organ odwoławczy wydał decyzję z dnia [...]r., w której całkowicie pominął wskazanie jakichkolwiek ustaleń w sprawie. Wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji organ przedstawił tylko obszerne sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i przytoczył fragment orzeczenia uzupełniającego IMPiZŚ z dnia [...]r. oraz pisma lekarza orzecznika IMPiZŚ z dnia [...]r. Jednakże nie wskazał żadnych ustaleń i ocen w powyższym zakresie. W związku z tym Sąd stwierdził, że organ odwoławczy – w sposób rażący - naruszył nie tylko art. 153 P.p.s.a., poprzez zaniechanie wykonania wskazań zawartych w wyroku WSA, ale również art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Sąd zaakcentował, iż przytoczenie w uzasadnieniu decyzji fragmentów orzeczeń i pism - nie czyni zadość obowiązkom organu odwoławczego w zakresie wskazania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w zakresie wykonania wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2012 r.
Decyzją z dnia [...]r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzje w całości.
W uzasadnieniu organ odwoławczy obszernie opisał dotychczasowy tok czynności w sprawie. Wskazał, że zwrócił się pismem z dnia 12 maja 2015 r. do PPIS w D. o uzupełnienie materiału dowodowego zgodnie z wymogami zawartymi w uzasadnieniu powyższego wyroku. PPIS w D. przygotował kartę oceny narażenia zawodowego z dnia [...]r. z której wynika, iż w latach 1991-1998 E.G. była zatrudniona na stanowisku referenta i aspiranta, gdzie pisząc na maszynie do pisania obciążała nadmiernie stawy nadgarstkowe, następnie w latach 1998-2006 w/wym. pracowała na stanowisku inspektora w dziale finansowo-księgowym, gdzie sporządzała dokumentację ręcznie i na maszynie do pisania, co również obciążało stawy nadgarstkowe. Podkreślił, iż w uzyskanym od IMP i ZŚ w S. uzupełnionym orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. ponownie nie rozpoznano choroby zawodowej - zespół cieśni nadgarstka w oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną i ortopedyczną analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualny wynik badania neurograficznego potwierdzający stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych.
Organ odwoławczy nadmienił, że z uzupełnionej oceny narażenia zawodowego z dnia [...]r. wynika, iż E.G. wykonywała czynności zawodowe (ręczne prowadzenie rejestrów, pisanie ręczne, kompletowanie dokumentów bieżących, pisanie na maszynie i na komputerze) nie prowadzące zdaniem orzeczników do powstania choroby zawodowej - zespół cieśni nadgarstka. Jedynie długotrwałe pisanie na maszynie starego typu (maszynistki piszące całą dniówkę) mogło doprowadzić do powstania zespołu cieśni nadgarstka. W związku z powyższym, zdaniem lekarzy specjalistów można dopatrywać się genezy zespołu cieśni nadgarstka z przyczyn pozazawodowych - jedną z nich jest np. otyłość.
Organ zaznaczył, że E.G. w dniu 29 kwietnia 2015 r. dostarczyła kserokopie historii choroby z poradni ortopedycznej z rozpoznaniem zespołu cieśni nadgarstka z lat 2008-2015 i wynikiem badań EMG z 17 lipca 2008 r. Powyższą dokumentację przesłano ponownie do IMP i ZŚ w S., w celu zajęcia stanowiska wobec zarzutów E.G., dotyczących dotychczasowych badań w Instytucie i wobec przedstawionej dokumentacji. W odpowiedzi z dnia 09 lipca 2015 r. podkreślono, iż lekarze orzecznicy z IMP i ZŚ w S. nie negują istnienia u E.G. zespołu cieśni nadgarstka, który ustąpił po leczeniu. Jednakże zespół cieśni nadgarstka (zen) występuje w ogólnej populacji i jest dużo częstszy, a więc nie dotyczy wyłącznie ludzi pracujących. Wieloprzyczynowość powstania towarzyszy m.in. otyłości, zmianom zwyrodnieniowym kręgosłupa szyjnego, zaburzeniom metaboliczno-hormonalnym, chorobom krążenia, chorobom alergicznym, zmianom pourazowym, uprawianiu sportu (zwichnięcia, podwichnięcia), a czynności zawodowe wykonywane przez E.G. podczas zatrudnienia jako pracownika biurowego nie są uznawane za czynniki przyczyniające się do powstania zespołu cieśni nadgarstka.
[...]PWIS wskazał, ze dodatkowo pismem z dnia 04 sierpnia 2015 r. zwrócił się do IMP i ZŚ w S. o udzielenie bardziej wyczerpującej odpowiedzi na pytania zawarte już w piśmie ŚPWIS z dnia 12 lutego 2015 r. dotyczące m.in. oceny czynności obciążających stawy nadgarstkowe, co stwarzałoby ryzyko powstania choroby zawodowej oraz o ustalenie czy przed wykonanym w dniu 17 października 2008 r. iw dniu 24 kwietnia 2009 r. uwolnieniem nerwów pośrodkowych występowała u E.G. jednostka chorobowa wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2015 r. kierownik kliniki IMP i ZŚ i kierownik Przychodni Chorób Zawodowych podtrzymali dotychczasowe stanowisko o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka uznając, że jako czynnik przyczyniający się do powstania zespołu cieśni nadgarstka jest pisanie na maszynie starego typu - czynność ta była wykonywana przez w/w sporadycznie w czasie pracy, gdyż nie pracowała jako etatowa maszynistka i to przez dłuższy okres czasu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca E.G. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- - naruszenie przepisu art. art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, poprzez jego niezastosowanie i wydanie przez to błędnej decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej;
- - przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) poprzez jego niezastosowanie i wydanie błędnej decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z pominięciem oceny narażenia zawodowego;
- - przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające w szczególności na niepełnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, braku poddania należytej ocenie wszystkich dowodów w sprawie, w tym Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 23 lipca 2009 r., oraz z dnia 03 marca 2015 r., pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia 30 września 2010 r. nr [...] oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...]r., zaniechanie podjęcia dodatkowych czynności koniecznych do. uzupełnienia materiału dowodowego i wydania decyzji na podstawie materiału dowodowego niewystarczającego dla wydania decyzji w sprawie, w szczególności polegających na zaniechaniu wyjaśnienia podstawy przyjęcia w orzeczeniu lekarskim pozazawodowej przyczyny powstania zespołu cieśni nadgarstka wskazującej m.in. na otyłość, brak przesłuchania zawnioskowanych przez skarżącą w piśmie z dnia 18 maja 2015 r. świadków na okoliczności związane z charakterem wykonywanej przez skarżącą pracy;
- - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezgodne ze wskazanym przepisach sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji zawierającego elementarne braki, w tym w szczególności niezawierającego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak i wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;
- - przepisu art. 153 P.p.s.a. polegającego na ponownym niewykonaniu przez organ wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 października 2012 r. (sygn. akt IV SA/GL 1520/11) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 września 2014 r. (sygn. akt IV SA/GL 1210/13).
W obszernym uzasadnieniu strona skarżąca uzasadniła wyżej naprowadzone zarzuty. Między innymi zaakcentowała, że w przedmiotowej sprawie, po raz kolejny nie została wyjaśniona przez organ kwestia związana z otyłością jako czynnikiem pozazawodowym jak i wzajemnych relacji z innymi czynnikami, czy czynnik ten był jedynym i wyłącznym powodem powstania u skarżącej schorzenia, choć na ten aspekt zwracał uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w obu wydanych wyrokach. Zaakcentowała nadto, że zaskarżona decyzja nie wyjaśnia podstawowych dla sprawy zagadnień, mianowicie, czy przy obecnym stanie wiedzy medycznej możliwe jest całkowite, operacyjne wyleczenie schorzenia zespołu cieśni nadgarstka, bez ryzyka powrotu jego objawów, czy dolegliwości, oraz czy u skarżącej występował czynnik w postaci otyłości, czy istniał on również w trakcie pracy skarżącej przed pierwszą operacją, ale również organ nie wyjaśnił, czy ów czynnik mógł mieć decydujący i wyłączny wpływ na chorobę skarżącej.
Zwróciła nadto uwagę, iż w dalszym ciągu organ nie dokonał oceny danych zawartych w Kartach oceny narażenia zawodowego z dnia 23 lipca 2009 r. oraz z 03 marca 2015 r., które to dokumenty - stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Sąd w wyroku z dnia 22 października 2012 r. wyraźnie bowiem wskazał, iż: "W tym zakresie istotne będzie odniesienie się do wniosków płynących z karty oceny narażenia zawodowego" (uzasadnienie, strona 9). Analiza kolejnego uzupełnienia orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...]r. o które organ administracji zwrócił się przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jak i dalszych pism wyjaśniających Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego prowadzi do wniosku, że wątpliwości Sądu ponownie nie zostały wyjaśnione.
Ponadto w piśmie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia 09 lipca 2015 r. wskazana jest wielość przyczyn powstania zespołu cieśni nadgarstka m.in. otyłość, lecz w dalszym ciągu nie odpowiedziano na pytanie, czy te pozazawodowe czynniki wystąpiły u skarżącej. W piśmie tym podniesiono natomiast, iż - jak wynika z charakterystyki narażenia zawodowego - skarżąca sporadycznie pisała na maszynie. Stwierdzenie to jest sprzeczne choćby z kartą narażenia zawodowego z dnia 03 marca 2015 r. w której takiej adnotacji brak. Ponadto na okoliczność charakteru wykonywanej przez nią pracy skarżąca w piśmie z dnia 18 maja 2015 r. zgłosiła szereg wniosków dowodowych w tym o przesłuchanie jej i wymienionych w piśmie świadków. Organ zaniechał rozpoznania tych wniosków.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie nadal nie znajduje podstaw do zmiany swojej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) - (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd wykazała, że decyzja ta narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1520/11 oraz z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1210/13.
W związku z tym – w tym miejscu –dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu.
Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie.
Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy podnieść, że w realiach rozpatrywanej sprawy pierwszorzędną ale i zasadniczą kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy organ odwoławczy uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w w/wym. uzasadnieniach wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W tym miejscu wskazać przyjdzie – z uwagi na zarysowany w sprawie spór – iż Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził, ażeby zaistniały okoliczności umożliwiające przyjdzie, że odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w przywołanych orzeczeniach WSA w Gliwicach.
Co do wyroku z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1520/11 Sąd wyraźnie wskazał w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1210/13, że zalecenia wynikające z tego wyroku nie zostały wykonane. Ten stan w odniesieniu do znacznej części zaleceń Sadu z wyroku z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1520/11 trwa nadal.
Należy podkreślić, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1520/11 (k. 8 i 9 tego wyroku) Sąd w sposób jasny wskazał w nim m.in. następujące zalecenia (pytania) i nakazał ich wyjaśnienie:
Po pierwsze – biegli winni wyjaśnić (przy uwzględnieniu całej dokumentacji medycznej), czy przed wykonanym w dniu 17 października 2008 r. i w dniu 24 kwietnia 2009 r. uwolnieniu nerwów pośrodkowych u skarżącej występowała choroba zawodowa opisana w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych,
Po drugie - czy przy obecnym stanie wiedzy medycznej możliwe jest całkowite, operacyjne wyleczenie przedmiotowego schorzenia, bez ryzyka powrotu jego objawów, czy dolegliwości,
Po trzecie – nakazał dokonać przekonującej analizy, dlaczego pozazawodowy czynnik - otyłość w jednoznaczny sposób wyklucza zawodowy charakter występującego u skarżącej schorzenia,
Po czwarte – Sąd zauważył, że brak jest w aktach administracyjnych potwierdzenia występującego u skarżącej czynnika pozazawodowego (otyłości) oraz, czy istniał on również w trakcie pracy skarżącej przed wykonaną w 2008 r. pierwszą operacją, a tym samym czy mógł mieć wpływ na chorobę skarżącej.
Analizując treść uzupełniających opinii lekarskich trzeba stwierdzić, że lekarze diagności odpowiedzieli na pytanie pierwsze, a mianowicie w piśmie z dnia 09 lipca 2015 r. (k. 57 akt administracyjnych) wskazali, że "nie negują", że skarżąca chorowała na zespół cieśni nadgarstka, który ustąpił po leczeniu.
Jednakże, lekarze diagności, a co za tym idzie i organ prowadzący postępowanie nie odpowiedzieli w ogóle na następne trzy pytania Sądu.
Stąd też zachodzi potrzeba ponownego uzupełnienia opinii diagnostycznej poprzez jasne i wyraźne udzielenie przez lekarzy orzeczników – na wyżej naprowadzone pytania drugie, trzecie i czwarte. Wspomniane tamże kwestie mają wynikać wprost i jednoznacznie z opinii lekarskiej.
Tym samym nie zrealizowano w całości zaleceń wynikających z wyżej już naprowadzonych, poprzednich wyroków tut. Sądu.
Stąd też, rolą organu będzie więc uzyskanie takiego orzeczenia lekarskiego, które odniesie się wprost do naprowadzonych kwestii.
Na marginesie godzi się nadto zauważyć, że Karta narażenia zawodowego z dnia 03 marca 2015 r. nie zawiera kluczowej informacji, a mianowicie oceny podsumowującej, którą zawiera poprzednia Karta narażenia zawodowego z dnia 28 września 2010 r., a mianowicie, jednoznacznej oceny inspektora BHP - czy warunki pracy skarżącej stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej.
Godzi się także wskazać, że organ odwoławczy – wbrew swoim obowiązkom – nie odniósł się w ogóle do wniosków skarżącej o przesłuchanie świadków zawartych w piśmie z dnia 18 maja 2015 r.
Na zakończenie przyjdzie przyznać racje stronie skarżącej, że sygnalizowana w piśmie IMPiZŚ okoliczność, że skarżąca "sporadycznie" pisała na maszynie, nie jest poparta jakimkolwiek dowodem w sprawie, albowiem nie wynika żadnej z sporządzonych w sprawie Kart narażenia zawodowego, ani też innych dokumentów.
Konsekwencją powyższego musi być stwierdzenie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przede wszystkim art. 7 k.p.a., a co za tym idzie zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. należało uchylić. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 P.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni powyższe wskazania, w tym przede wszystkim w zakresie obowiązku wykonania wytycznych poprzednich i obecnego wyroku WSA w Gliwicach, które zostały przytoczone zarówno w części wstępnej, jak i w rozważaniach niniejszego uzasadnienia. W wyniku rozpoznania sprawy organ wskaże w uzasadnieniu rozstrzygnięcia istotne oceny i ustalenia oraz określi – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom.