Uzasadnienie
Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", uchylił z dniem [...] r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przyznanego M. B. decyzją z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] r. wydane zostało orzeczenie zaliczające M. B. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem jej niezdolności do pracy, przy czym w piśmie z dnia [...] r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. wyjaśnił, że nie jest ona zdolna do wykonywania pracy chronionej na okres ważności orzeczenia, tj. do dnia [...] r. Tym samym nastąpiła zmiana sytuacji rodzinnej strony, gdyż wobec jej niezdolności do pracy nie można uznać, by zachodziła przewidziana w art. 17 ust. 1 ustawy przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Od dnia [...] r. strona jest nadto uprawniona do renty.
Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. Wobec niepełnosprawności strony nie ma ona możliwości podjęcia zatrudnienia, a nie wynika to z faktu opieki nad niepełnosprawnym synem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. B. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżąca zarzuciła, że przesłanki wyłączające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostały taksatywnie wymienione w art. 17 ust. 5 ustawy i nie ma wśród nich posiadania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które w jej przypadku nie pozbawia zdolności do podjęcia pracy. Podniosła również okoliczności dotyczące zakresu sprawowanej przez nią opieki nad dzieckiem.
Powołując się na orzecznictwo wywodziła, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z niezdolnością do pracy jako przesłanką prawa do renty. Dlatego w lipcu 2010 r. przysługiwało jej jeszcze prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna, gdyż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy. Trafnie zarzuciła bowiem skarżąca, że legitymowanie się przez nią orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie stanowi przesłanki wyłączającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Tego rodzaju przesłanki zostały wymienione w art. 17 ust. 5 ustawy i nie obejmują wskazanej okoliczności. Przy uwzględnieniu charakteru świadczenia pielęgnacyjnego i powołanych w skardze zasad konstytucyjnych, brak jest podstaw do dokonywania rozszerzającej wykładni tego przepisu.
Dodatkowo można wskazać na nowe brzmienia art. 17 obowiązujące od dnia 14.10.2011 r. (nowelizacja ustawy – Dz. U. Nr 205 z 2011 r., poz. 1212). Obecnie wyłącza on wprost prawo do omawianego świadczenia w stosunku do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale to wyłączenie nie obejmuje matki albo ojca (art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2). To nowe uregulowanie oznacza zatem, że ustawodawca potwierdził, iż dotychczas stopień niepełnosprawności nie miał wpływu na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, obecnie nie ma wpływu na takie prawo względem matki lub ojca, a wobec innych osób tylko znaczny stopień niepełnosprawności wyłącza to prawo. Tak jednoznaczne unormowanie wyklucza obecnie możliwość ustalenia, czy osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności jest zdolna do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o ile spełnione są pozostałe przesłanki od których zależy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
W tym zakresie stan prawny obowiązujący w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie był może tak klarowny, ale nie pozwalał na rozszerzającą wykładnię na niekorzyść osób uprawnionych. Nawet jeżeli organy oceniały przesłanki zmiany sytuacji rodzinnej z art. 32 ust. 1 ustawy w kontekście innych niż sprawowanie opieki powodów niepodejmowania pracy przez skarżącą, to nie mogły tego dokonywać wyłącznie w oparciu o wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które samo w sobie nie było równoznaczne w wystąpieniem także innej przyczyny rezygnacji z zarobkowania. Tym bardziej nie dawało do tego podstaw pismo sekretarza Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] r., które zostało sporządzone poza jakąkolwiek dopuszczalną procedurą, a zatem pozbawione jest w ogóle mocy dowodowej. Z drugiej strony Kolegium nie odniosło się do kwestii uprawnienia skarżącej do renty, która w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Według organu I instancji renta przysługuje skarżącej do [...].08.2010 r., a więc – przy potwierdzeniu tego ustalenia (co wydaje się oczywiste w świetle informacji ZUS z dnia [...].11.2010 r. i stanowiska samej skarżącej) – uchylenie pierwotnej decyzji winno nastąpić od tej daty. W tym zakresie sentencja decyzji I instancji też jest wadliwa, gdyż art. 32 ust. 1 ustawy mówi o zmianie lub uchyleniu decyzji, a nie o uchyleniu prawa do świadczenia. Dokonanie korekt w zakresie daty i sformułowania sentencji nie wymaga przekazywania sprawy na poziom pierwszoinstancyjny, gdyż w ramach art. 138 § 1 pkt 2 kpa może tego dokonać organ odwoławczy.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono, jak w sentencji.
SW