Uzasadnienie
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. Nr 212 poz. 1263 ze zm.) oraz art. 237 §1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy orzekł wobec L.S. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią zawodowej astmy oskrzelowej, wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013, poz. 1367).
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono okresy zatrudnienia pracownika wskazując, że pracował on od 5 maja 1983 r. do 30 kwietnia 1984 r. w Zakładach A w B., w charakterze montera urządzeń mechanicznych pod ziemią; od 1 maja 1984 r. do 31 maja 1985 r. w Zakładach A w B., w charakterze ślusarza Kop. A pod ziemią; od 1 czerwca 1985 r. do 30 kwietnia 1986 r. w Zakładach A w B., w charakterze górnika pod ziemią; od 1 maja 1986 r. do 1 stycznia 1988 r. w Zakładach A w charakterze górnika operatora samojezdnych maszyn przodek; od 2 stycznia 1988 r. do 5 maja 1992 r. w B w B. (zakład zlikwidowany) - w charakterze górnika pod ziemią, nadgórnika pod ziemią, sztygara zmianowego pod ziemią i sztygara oddziałowego górniczego pod ziemią; od 4 maja 1993 r. do 14 sierpnia 1999 r. w C Sp. z o.o. w O. w charakterze sztygara oddziału górniczego pod ziemią; od 16 sierpnia 1999 r. do 31 października 2005 r. w C S.A. [...]w J. - obecnie: D S.A. [...] w J. w charakterze sztygara zmianowego oddziału pozaprzodkowego pod ziemią; od 1 listopada.2005 r r. do 7 września 2012 r. w C S.A. [...]" w J. - obecnie: D [...]S.A. [...]w J., w charakterze nadsztygara górniczego pod ziemią.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. (PPIS) uznał, że zatrudnienie wykonywane w latach 1983-1985 na stanowiskach monter urządzeń mechanicznych pod ziemią i ślusarz pod ziemią było pracą wykonywaną w narażeniu na pyły przemysłowe zawierające wolną krystaliczną krzemionkę, natomiast w latach 1985-2012 na stanowiskach górnika pod ziemią, nadgórnika pod ziemią, sztygara zmianowego pod ziemia, nadsztygara zmianowego pod ziemią, sztygara oddziałowego górniczego pod ziemią – z narażeniem na działanie pyłu kamienno-węglowego jak tez pyły z zawartością krzemionki.
Organ odniósł się do treści orzeczeń wydanych przez obie placówki medyczne, w których L. S. był badany. Wyjaśnił, że w Poradni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K.(MOMP) przeprowadzono dodatni test rozkurczowy, ujemny test niespecyficznej nadreaktywności oskrzeli, prawidłowe wartości wskaźników spirometrycznych oraz dodatnie testy skórne z podstawowymi alergenami inhalacyjnymi, a także dokonano analizy dostarczonej dokumentacji. Pozwoliło to na rozpoznanie astmy oskrzelowej o łagodnym przebiegu, pozazawodowej. Według lekarzy orzeczników, aby stwierdzić zawodową etiologię schorzenia, w środowisku pracy musi występować czynnik alergizujący wziewnie. Zgodnie z wiedzą medyczną pył kamienno-węglowy, na który narażony był pracownik nie ma działania alergizującego, a więc brak jest podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii stwierdzonej astmy oskrzelowej.
Pracownik, nie zgadzając się z treścią orzeczenia lekarskiego nr [...]z dnia [...] roku o braku podstaw do rozpoznaniu choroby zawodowej wystawionego przez MOMP, złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia - Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (IMPiZŚ) w S..
Lekarze orzecznicy z IMPiZŚ, biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy, dane z dostępnej dokumentacji medycznej, wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej (ujemne wyniki punktowych testów skórnych), prawidłowe stężenie tlenku azotu w wydychanym powietrzu, prawidłowe wyniki badań czynnościowych płuc, a także brak nadreaktywności oskrzeli wykazany zarówno w trakcie diagnostyki w MOMP, jak i w trakcie obecnej hospitalizacji - nie znaleźli podstaw do rozpoznania u badanego w chwili obecnej astmy oskrzelowej, w tym astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, wydając orzeczenie lekarskie nr [...]z dnia [...]r. o braku podstaw do rozpoznaniu choroby zawodowej.
Na wniosek pracownika organ wystąpił do IMPiZŚ o dodatkowe wyjaśnienie i uzasadnienie orzeczeń.
W odpowiedzi IMPiZŚ wyjaśnił, że rozstrzygające znaczenie w omawianym przypadku miały wyniki obserwacji klinicznej pacjenta przeprowadzonej w IMPiZŚ w dniach od 30 czerwca do 4 lipca 2014 roku. W trakcie hospitalizacji wykonano punktowe testy skórne z pospolicie występującymi alergenami wziewnymi. Ne potwierdziły one m.in. wcześniej opisywanego uczulenia na roztocza kurzu domowego, pyłki traw, drzew, chwastów, sierści psa i kota, a także grzyby pleśniowe. Wykonana w Instytucie próba z metacholiną, mająca na celu ocenę nieswoistej nadreaktywności skurczowej oskrzeli wypadła ujemnie.
Również w trakcie diagnostyki prowadzonej przez MOMP ujemny był test niespecyficznej nadreaktywności skurczowej. Powyższe przemawiało przeciwko istnieniu u badanego nieswoistej nadreaktywności oskrzeli będącej nieodłącznym elementem definicji astmy oskrzelowej. Całość obrazu klinicznego w ocenie IMPiZŚ przemawiała za rozpoznaniem przewlekłego zapalenia oskrzeli z okresowymi zaostrzeniami z komponentą spastyczną. Nadmieniono również, że obydwa orzeczenia lekarskie wydane w przedmiotowej sprawie przez MOMP w K. i IMPiZŚ w S. są merytorycznie zgodne w kwestii braku podstaw do rozpoznania u L.S.choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej.
Na podstawie przedstawionego orzeczenia lekarskiego nr [...]z dnia [...]r.. o braku podstaw do rozpoznaniu choroby zawodowej wystawionego przez MOMP oraz orzeczenia o braku podstaw do rozpoznaniu choroby zawodowej wydanego przez IMPiZŚ, a także oceny narażenia zawodowego pracownika PPIS uznał, że nie został spełniony podstawowy warunek - choroba zawodowa astma oskrzelowa nie została rozpoznana przez lekarzy zatrudnionych we właściwych placówkach medycznych.
W odwołaniu od przedstawionej powyżej decyzji L. S. zakwestionował kompletność oceny narażenia zawodowego z uwagi na nieuwzględnienie w niej wszystkich czynników szkodliwych i alergizujących występujących w środowisku jego pracy, a także ze względu na niezrozumiałe dla niego stwierdzenie placówki diagnostycznej szczebla drugiego, sprzeczne ze stanowiskiem placówki MOMP, z którego wynikało, że w chwili badania w IMPiZŚ brak jest podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej. Odwołujący wniósł o ponowne przeprowadzenie badań w innej niż IMPiZS w S. placówce.
[...] Państwowy Inspektor Sanitarny decyzją Nr [...], z dnia [...]r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.
Na wstępie organ przytoczył definicję legalną terminu "choroba zawodowa" wskazując, że jest to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych, narażeniem zawodowym.
Podzielił ustalenia organu I instancji co do okresów i miejsc zatrudnienia odwołującego.
Na podstawie oceny narażenia zawodowego dokonanej przez PPIS uznał, że odwołujący pracował w latach 1993-2012 w narażeniu na pył kamienno-węglowy i czynniki uczulające (grzyby pleśniowe).
Przytoczył treść orzeczenia MOMP (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...]), w którym lekarze specjaliści na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych orzekli o braku podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego wym. w poz. 6 wykazu chorób zawodowych stwierdzając, że analiza dostarczonej dokumentacji oraz przeprowadzone badania (dodatni test rozkurczowy, ujemny test niespecyficznej nadreaktywności oskrzeli, prawidłowe wartości wskaźników spirometrycznych oraz dodatnie testy skórne z podstawowymi alergenami inhalacyjnymi w wywiadzie) pozwalają na rozpoznanie astmy oskrzelowej o łagodnym przebiegu, dobrze kontrolowanej, pozazawodowej.
W orzeczeniu tym zauważono, zgodnie z definicją choroby zawodowej, że stwierdzenie zawodowej etiologii schorzenia wymaga występowania w środowisku pracy czynnika, który wywołuje objawy rozpoznanej choroby. W sprawie odwołującego jest to czynnik alergizujący wziewnie. Badany pracował na stanowisku górnika pod ziemią w narażeniu na pył węglowo-krzemowy. W powołaniu na wiedzę medyczną wskazano, że ten typ pyłu zawodowego nie ma działania alergizującego. Brak narażenia zawodowego na czynniki alergizujące wziewnie na stanowisku pracy badanego nie pozwala na stwierdzenie zawodowej etiologii rozpoznanej wcześniej astmy oskrzelowej pomimo, że schorzenie to figuruje w wykazie chorób zawodowych. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 6 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Organ odwoławczy przytoczył również opinię IMPiZŚ, w której po przeprowadzeniu obserwacji klinicznej odbywającej się w dniach od 30 czerwca do 4 lipca 2014r. lekarze również nie znaleźli podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego wym. w poz. 6 wykazu chorób zawodowych. W trakcie hospitalizacji w Instytucie badaniem fizykalnym nad polami płucnymi stwierdzano szmer pęcherzykowy symetryczny, prawidłowy. W wykonanych badaniach spirometrycznych nie stwierdzano zaburzeń wentylacji o typie obturacji, badanie bodypletyzmograficzne nie wykazało zaburzeń restrykcyjnych. W badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej. Ustalono, że wynik zdolności dyfuzji gazów w płucach (DLCO-115% w.n.) oraz stężenie tlenku azotu w powietrzu wydychanym były prawidłowe, jak też poziom całkowitej IgE w surowicy (31 kU/1).
W wykonanych punktowych testach skórnych uzyskano wynik negatywny z pospolitymi alergenami - sierściami psa i kota, w rozszerzonych testach punktowych z grzybami pleśniowymi uzyskano jedynie wątpliwy odczyn z Aspergillus fumigatus, z pozostałymi grzybami testy wypadły ujemnie. Nie stwierdzono obecności w surowicy alergenoswoistych przeciwciał IgE przeciwko mieszance grzybów pleśniowych, m.in. p/Aspergillus fumigatus (klasa 0). Przeprowadzony test nieswoistej prowokacji oskrzeli z metacholiną nie wykazał istnienia u badanego nadreaktywności oskrzeli.
Organ stwierdził na podstawie opinii placówek diagnostycznych, brak podstaw do rozpoznania u badanego astmy oskrzelowej, w tym - astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Całokształt obrazu klinicznego u badanego wskazywał ich zdaniem na przewlekłe zapalenie oskrzeli z okresowymi spastycznymi zaostrzeniami. Wzięto przy tym pod uwagę wyniki całokształtu obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy (nawracające infekcje dróg oddechowych, przewlekły kaszel poranny), dane z dostępnej dokumentacji medycznej, wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej (ujemne wyniki punktowych testów skórnych), prawidłowe stężenie tlenku azotu w wydychanym powietrzu (mimo odstawienia glikokortykosterydów wziewnych), prawidłowe wyniki badań czynnościowych płuc, a także brak nadreaktywności oskrzeli wykazany zarówno w trakcie diagnostyki w MOMP, jak i w trakcie hospitalizacji w IMPiZŚ [...]Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie przeprowadził wnioskowanego przez stronę odwołującą dowodu o przeprowadzenie kolejnych badań lekarskich, bowiem uznał orzeczenia lekarskie MOMP oraz IMPiZŚ za uzasadnione w stopniu pozwalającym na ich przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Zauważył, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu.
Stwierdzono nadto, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej - uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych został zachowany, a lekarze orzecznicy kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia (MOMP oraz IMPiZŚ) uznali, że brak jest podstaw diagnostyczno-orzeczniczych do rozpoznania u badanego choroby zawodowej - astmy oskrzelowej wym. w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy.
W ocenie organu orzeczenia lekarskie kompetentnych placówek medycznych wydane w oparciu o szczegółową diagnostykę są wyczerpujące, spójne oraz zgodne w swoich konkluzjach i pozwalają wydać rozstrzygnięcie.
Dodatkowo wyjaśniono, że organ nie kwestionuje istnienia narażenia zawodowego odwołującego na czynniki uczulające jak również nie podważa okresu jego trwania, lecz z uwagi na fakt niespełnienia wymogów formalnych wobec orzeczeń lekarskich MOMP oraz IMPiZŚ w S. nie jest możliwe stwierdzenie u niego choroby zawodowej.
Wskutek skargi wniesionej przez pracownika, wyrokiem z dnia 22 stycznia 2016r. sygn. akt IV SA/Gl 445/15 uchylona została decyzja organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po dokonaniu kontroli działania organów inspekcji sanitarnej stwierdził, że przeprowadzone postępowanie administracyjne wymaga uzupełnienia. Nie zostało bowiem przeprowadzone w sposób prawidłowy, pozwalający uznać, że wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione. Tym samym naruszone zostały w sposób istotny zasady wynikające z art. 7 i art. 77 K.p.a. Zdaniem Sądu, nie wszystkie czynniki uznane przez organy inspekcji sanitarnej za szkodliwe, a więc takie, które mogły mieć wpływ na powstanie choroby zawodowej, zostały wzięte pod uwagę przez placówki medyczne wydające w sprawie opinie medyczne. Orzeczenie lekarskie MOMP wskazuje jako czynnik narażenia – pył węglowo-krzemowy, a orzeczenie placówki stopnia drugiego określa jako czynniki narażenia zawodowego – pył kamienno-węglowy i czynniki uczulające (grzyby pleśniowe).
Jako czynniki narażenia w karcie narażenia zawodowego wskazano - pyły przemysłowe o zawartości SiO2, spaliny silników diesla. Na kartach 119 do 120 dokonano zestawienia pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia skarżącego w tym Pb, Cd, Zn, Co, So2 Nox Co2. Skarżący wymienił nadto jako czynniki szkodliwe dla jego zdrowia – gazy postrzałowe powstałe po detonacji materiałów wybuchowych zawierające tlenki azotu, dwutlenek siarki, węglowodory, tlenek węgla oraz spaliny z samogrzewnych maszyn dołowych zawierające tlenki azotu, siarki, aldehydy, sadze, węglowodory aromatyczne.
Druga wątpliwość Sądu co do należytego wyjaśnienia sprawy dotyczyła odmienności rozpoznania stanu zdrowia skarżącego jaka występuje pomiędzy rozpoznaniami medycznymi w składanej przez niego dokumentacji lekarskiej ((vide karta 110 akt administracyjnych – i wymieniona tak dokumentacja potwierdzająca u skarżącego rozpoznanie astmy oskrzelowej), jak też sprzeczności pomiędzy oboma placówkami w tym samym zakresie. Ta sprzeczność wymagała szczególnego uzasadnienia, a jako niewystarczające Sąd uznał stwierdzenie, że "rozstrzygające znaczenie w omawianym przypadku miały wyniki obserwacji klinicznej pacjenta przeprowadzonej w tut. Instytucie", gdyż zasadnicza różnica diagnozy jednego i drugiego ośrodka wymagała racjonalnego przedstawienia przyczyn odmienności stanowisk. W cyt. piśmie, zdaniem Sądu, IMPiZŚ nie odniesiono się nadto do dokumentacji lekarskiej przedstawionej przez skarżącego, w której jednoznacznie zdiagnozowano u pacjenta schorzenie pod postacią astmy oskrzelowej.
W celu pełnego wyjaśnienia sprawy Sąd zalecił w ponownym postępowaniu usunąć rozbieżność występującą w obu orzeczeniach medycznych pomiędzy eksponowanymi w karcie narażenia zawodowego czynnikami powodującymi narażenie, a czynnikami branymi pod uwagę przez lekarzy orzeczników. Zalecono nadto zwrócić się do MOMP w celu wyjaśnienia podstaw medycznych zdiagnozowania u skarżącego astmy oskrzelowej, a do IMPiZŚ w celu sprecyzowania przyczyn różnicy pomiędzy stanowiskiem przedstawianym w opinii tej placówki, a diagnozami zawartymi w:
- - skierowaniu do Poradni Pulmonologicznej wystawionym przez lek. H.M. dnia [...]. z rozpoznaniem spastycznego zapalenia oskrzeli;
- - informacji dla lekarza kierującego POZ z dnia 23 maja 2008r. z Poradni Alergologicznej [...] (lek. L. G.) z rozpoznaniem astmy oskrzelowej przewlekłej łagodnej;
- - wyniku konsultacji pulmonologicznej z dnia [...]r. w Poradni [...]w O. (lek. Z. S.) z rozpoznaniem astmy oskrzelowej, z prawidłową spirometrią;
- - kartoteki z Poradni [...]w O. prowadzonej od dnia [...]r. (lek. Z. S.) z rozpoznaniem astmy oskrzelowej;
- - dokumentacji MOMP, który wydał orzeczenie lekarskie opierając się na wynikach testów wcześniej wykonanych u pacjenta.
Sąd nakazał również uzasadnić jakiego rodzaju diagnostyka prowadzona w IMPiZŚ ma przemawiać za jej "rozstrzygającą rolą", jak też zobligował placówkę do dokonania szczegółowego porównania rodzajów punktowych testów skórnych wykonanych w IMPiZŚ oraz MOMP w celu racjonalnego wyjaśnienia diametralnych różnic w ich wynikach (dodatnie – MOMP, ujemne – IMPiZŚ), jak też wyjaśnienia w opinii medycznej czy astma oskrzelowa może być wyłącznie następstwem kontaktu z czynnikami alergizującymi czy też może mieć inną genezę związaną z warunkami w jakich praca była wykonywana.
Wykonując zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 22 stycznia 2016r. sygn. akt IV SA/Gl 445/16 wystąpił do MOMP o uzupełnienie orzeczenia z dnia [...]r. poprzez uwzględnienie w niej wszystkich czynników szkodliwych wpływających na ocenę warunków pracy w środowisku pracy, a więc oprócz pyłu kamienno-węglowego i czynników uczulających (grzyby pleśniowe) także - pyłów przemysłowych o zawartości SiO2, spalin silników diesla, Pb, Cd, Zn, Co, So2 Nox Co2, gazów postrzałowych powstałych po z detonacji materiałów wybuchowych oraz spalin z samogrzewnych maszyn dołowych zawierające tlenki azotu, siarki, aldehydy, sadzy, węglowodorów aromatycznych. Zwrócono się również o wyjaśnienie jakie testy skórne w czasie badania w MOMP wywołały efekt dodatni i co było przyczyną zdiagnozowania astmy oskrzelowej w tej placówce.
W odpowiedzi organ otrzymał orzeczenie MOMP nazwane "korygujące’, które wydano na podstawie analizy dostępnej dokumentacji medycznej i wyników przeprowadzonych uprzednio badań zarówno przez MOMP jak i IMPiZŚ.
Wyjaśniono, że badaniem umożliwiającym wykrycie przewlekłego stanu zapalnego w drzewie oskrzelowym jest test nieswoistej nadreaktywności oskrzeli z metacholiną. Wykonany dwukrotnie w odstępstwie czasowym w niezależnych jednostkach orzeczniczych w obu przypadkach okazał się ujemny. Z tej przyczyny lekarze MOMP nie znaleźli podstaw do podtrzymania rozpoznania astmy oskrzelowej opisywanej u pacjenta w dostępnej dokumentacji z [...]w O. z [...]r. i z maja [...]r.
Odnosząc się do wpływu potencjalnych czynników występujących w środowisku pracy wskazano, że utrzymywanie się objawów, mimo zakończenia pracy zawodowej we wrześniu 2012r., przemawia przeciwko etiologii zawodowej. W dokumentacji Poradni [...] w O. badany poddany był testom na grzyby pleśniowe, roztocza kurzu domowego, pyłki traw i drzew oraz sierść psa i kota, co dało wynik dodatni. Testy punktowe pospolitymi alergenami przeprowadzone w MOMP dały wynik ujemny. Wykonane w IMPiZŚ punktowe testy skórne z powszechnymi wziewnymi alergenami oraz sierścią psa i kota były ujemne. Testy skórne z grzybami pleśniowymi wykazały odczyn wątpliwy. Zweryfikowano to oznaczeniem surowicy w swoistych przeciwciałach IgE przeciwko mieszance grzybów pleśniowych, których obecności nie potwierdzono.
Powyższe pozwoliło lekarzom placówki na zmianę stanowiska i nie podtrzymanie rozpoznania astmy oskrzelowej pozazawodowej ani też astmy opisanej w pkt 6 wykazu chorób zawodowych.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił także do IMPiZŚ o uzupełnienie dotychczas wydanego orzeczenia o kwestie przywołane in extenso z treści uzasadnienia wyroku WSA z dnia 22 stycznia 2016r.
W uzyskanej w odpowiedzi opinii uzupełniającej IMPZiŚ zaprzeczono, by w procesie diagnostyczno-orzeczniczym prowadzonym w Instytucie nie uwzględniono wszystkich czynników szkodliwych dla badanego w środowisku pracy. Zdaniem lekarzy środowisko pracy należało ocenić pod kątem obecności potencjalnych czynników astmogennych i ryzyka powstania choroby Czynniki takie jak pył kamienno-węglowy, pył przemysłowy o zawartości SiO2, spaliny silników diesla i maszyn dołowych, Pb, Cd, Zn, Co, So2 Nox Co2, oraz gazy postrzałowe nie są według instytutu czynnikami astmogennymi w kopalni węgla kamiennego i nie mogły być odpowiedzialne za rozwój astmy oskrzelowej. Większość z nich wywołuje nieswoiste działanie drażniące na drogi oddechowe, tlenek czy dwutlenek węgla w ogóle nie wykazuje działania alergizującego.
Wyjaśniono, że istnieją dwa typy astmy - alergiczny obejmujący astmę wywoływana przez różnego rodzaju czynniki alergizujące występujące w środowisku pracy i niealergiczny odnoszący się do astmy wywołanej przez czynniki chemiczne o działaniu drażniącym występujące w bardzo wysokich stężeniach odpowiadających wielokrotnościom normatywów higienicznych (tzw. zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych). Astma tego typu rozwija się najdalej w ciągu 24 godzin po masywnym narażeniu na czynniki drażniący występujący w bardzo dużych stężeniach. W sytuacji badanego nie było podstaw, by podejrzewać u badanego zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych. Warunki pracy w środowisku kopalnianym mogą natomiast jedynie w sposób niespecyficzny negatywnie wpływać na przebieg astmy oskrzelowej etiologicznie nie związanej z ekspozycją zawodową i nasilać jej objawy.
Odnosząc się do wyników badań pacjenta pochodzących z różnych placówek medycznych lekarze wskazali, że wątpliwości co do rozpoznania dotyczyć mogą jedynie precyzyjnego określenia charakteru schorzenia układu oddechowego występującego u niego (spastyczne zapalenie oskrzeli; astma oskrzelowa przewlekła łagodna, astma oskrzelowa z prawidłowa spirometrią).
Wskazano, że w trakcie hospitalizacji pacjenta (na podstawie wywiadu danych z dokumentacji, wyników diagnostyki alergologicznej, prawidłowego stężenia tlenku azotu w wydychanym powietrzu, prawidłowych wyników badań czynnościowych płuc, braku nieswoistej nadreaktywności skurczowej oskrzeli) nie znaleziono podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej. Zaznaczono, że w dostępnej dokumentacji medycznej, począwszy od 2008r., nie znaleziono ani jednego badania spirometrycznego, wyniku próby rozkurczowej z lekiem z grupy beta-2mimektyków, czy testu nieswoistej nadreaktywności oskrzeli. Ten objaw jest jednym z nieodłącznych elementów rozpoznania klinicznego astmy oskrzelowej. Całokształt wyników badań przeprowadzonych w czasie hospitalizacji uzasadniał natomiast rozpoznanie przewlekłego zapalenia oskrzeli z zachowaną pełna wydolnością wentylacyjną i oddechową, a w odniesieniu do astmy oskrzelowej można jedynie mówić o "astmie oskrzelowej w wywiadzie".
Odnosząc się do wyników diagnozy przeprowadzonej w MOMP lekarze Instytutu wskazali, że uzyskano tam ujemne wyniki testów punktowych z pospolitymi alergenami inhalacyjnymi, tak jak w Instytucie. W orzeczeniu MOMP powołano się na wyniki testów skórnych wykonanych u pacjenta w [...]w Ol. w [...]r., a więc dodatnie odczyny skórne na szereg powszechnie występujących alergenów wziewnych – trawy, drzewa, roztocza kurzu domowego, grzyby pleśniowe, sierść psa i kota). Natomiast testy przeprowadzone w 2014r. w Instytucie, nawet w szerszym zakresie, (testy poszerzono o różne gatunki grzybów pleśniowych) poza wątpliwie dodatnim wynikiem na Aspergillus fumigatus były ujemne. Zaznaczono, ze wyniki te nie były efektem pobierania przez pacjenta leków. Wyniki te nie były więc fałszywie ujemne. Wyjaśniono nadto, że pomiędzy badaniami w Poradni w O. i badaniami w IMPiZŚ upłynęły 4 lata i w tym czasie mogła ulec zmianie odpowiedź immunologiczna i reakcja organizmu badanego na powszechne alergeny środowiska pozazawodowego, tym bardziej, że pobierał on leki o działaniu przeciwalergicznym.
Podsumowując stwierdzono, że brak jest podstaw do rozpoznania u pacjenta co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem, astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego.
W odpowiedzi na zawiadomienie o możliwości skorzystania z uprawnienia do czynnego udziału w postępowaniu były pracownik przesłał wyniki testu na odwracalność skurczu oskrzeli wykonanych w [...]w O. i w [...] w K. wskazując, że organ pominął tę metodę badań w swoich wywodach. W piśmie z dnia 11 lipca 2016r. zwrócił uwagę na zmianę stanowiska MOMP, który bez przeprowadzenia nowych badań wycofał się z dotychczasowo postawionej diagnozy. Zarzucił, że nadal pominięto występujące w jego środowisku czynniki alergizujące w postaci spalin silników diesla, czy gazy postrzałowe (Pb, Cd, Co, So2 Nox), węglowodany aromatyczne, benzen, aldehydy, sadze. Jego zdaniem, wbrew stanowisku zajętemu przez IMPiZŚ w uzupełniającej opinii, czynniki te są wybitnie alergizujące, na co wskazują badania z ostatnich lat. Powołał się na opracowanie Państwowego Instytutu Ochrony Pracy z 2010r. pt. "Zagrożenie spalinami silników diesla", jak też opracowanie katedry Toksykologii U.J. w Krakowie "Izocyjaniany i formaldehydy - małocząsteczkowe ksenobiotyki".
Pismo skarżącego przesłano do IMPiZŚ, który oświadczył się na jego treść wyjaśniając, że próby rozkurczowe wykonywane po inhalacji leku rozkurczającego służą do oceny odwracalności obturacji. Ocena odwracalności skurczu oskrzeli jest elementem diagnostyki zarówno astmy oskrzelowej jak też przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Wskazaniem do tego typu badania jest stwierdzenie w badaniu spirometrycznym zaburzeń wentylacji płuc o charakterze obturacji. W przypadku astmy oskrzelowej, w przeciwieństwie do przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, próba rozkurczowa jest na ogól dodatnia. W diagnostyce astmy oskrzelowej ocena nieswoistej nadreaktywności oskrzeli (próba prowokacyjna z metacholiną czy histaminą ma większą wartość diagnostyczna niż ocena odwracalności skurczu oskrzeli w próbie rozkurczowej). Załączone wyniki próby rozkurczowej wskazują, że próby te wypadły dodatnio. Obserwowano wzrost wartości FEv1 o ponad 200ml w badaniu z 2012r. i o 300 ml i 370 ml w 2014r. ale bez przyrostu procentowego co najmniej o 12% w stosunku do wartości wyjściowej.
Lekarze Instytutu powołali się na aktualne wytyczne postępowania w astmie (GINA) i w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (GOLD), zgodnie z którymi wynik próby rozkurczowej w aspekcie istotności poprawy nie różnicuje tych chorób i nie ma wartości rokowniczej zarówno co do długoterminowej odpowiedzi na stosowane leczenie jak i co do postępu tych chorób. Jedynie praktycznie istotnym wynikiem próby jest normalizacja FEV1(F)VC po leku, co zwiększa prawdopodobieństwo astmy oskrzelowej. Utrzymywanie się obturacji po leku spotyka się zarówno w przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, jak i w astmie. W badaniu spirometrycznym wykonanym u pacjenta w dniu 13 sierpnia 2008r., po inhalacji leku, obturacja utrzymywała się nadal.
W związku z powyższym podtrzymano swoje dotychczasowe stanowisko.
Skarżący przesłał dodatkową "Historię zdrowia i choroby w części dotyczącej porad ambulatoryjnych lub wizyt domowych" oraz pismo, w którym kwestionował stanowisko orzeczników, uznając je za sprzeczne wewnętrznie. Zarzucił brak ustosunkowania się do zarzutu nieuwzględnienia jako czynników narażenia zawodowego, spalin diesla i dymów postrzałowych.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją Nr [...], z dnia [...]r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.
Po pełnym przedstawieniu dotychczasowego postępowania, w tym treści opinii obu placówek diagnostycznych, decyzji organu I instancji, decyzji organu odwoławczego oraz wyroku uchylającego tę decyzję z dnia 22 stycznia 2016r.. organ przedstawił w całości stanowiska lekarzy orzeczników uzyskane w odpowiedzi na wnioski o wydanie uzupełniających opinii uwzględniających wskazania Sądu zawarte w w/w wyroku.
Ustosunkowując się do zebranego materiału dowodowego zebranego po wyroku uchylającym decyzję organu odwoławczego [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał uzupełniające opinie obu placówek medycznych za wydane w oparciu o szczegółową diagnostykę, wyczerpujące, spójne oraz zgodne w swoich konkluzjach. W ocenie organu materiał sprawy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia.
Tak jak w uchylonej decyzji, powołano się na stanowisko orzecznictwa podnosząc, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
Podkreślono nadto specyfikę postępowania w sprawie stwierdzania chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia.
W konsekwencji uznano, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach L. S. zarzucił nieuwzględnienie przez organ jego argumentów. Wskazał na błąd w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronie jej uzasadnienia. Organ powołując się na diagnozę pulmonologa NZOZ [...]w M. stwierdził, że nie rozpoznano tam astmy oskrzelowej. Tymczasem placówka ta rozpoznała u skarżącego dychawicę oskrzelową, a więc astmę oskrzelową. Zauważył, że pięciokrotnie rozpoznano u niego to schorzenie, co wykazał w składanej dokumentacji, a wyłącznie IMPiZŚ zaprzeczył tej diagnozie..Uznał, że nie można odmówić kompetencji lekarzom, którzy rozpoznali u niego schorzenie.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ inspekcji sanitarnej stwierdził, że po ponownym przeanalizowaniu całości materiału dowodowego nie znalazł podstaw do zmiany swego stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Jak stanowi art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza konieczność zbadania, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego względnie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej.
W związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 22 stycznia 2016r. sygn. akt IV SA/Gl 445/15 decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. powtórne rozpoznanie sprawy przez organy nastąpiło w ramach związania wynikającego z art. 153 P.p.s.a
Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami co do dalszego postępowania determinuje działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu.
Tym samym kontrola legalności zaskarżonej decyzji wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 P.p.s.a. dokonywana obecnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się w głównej mierze do oceny, czy organ podporządkował się ocenie prawnej wyrażonej w cyt. wyroku.
W związku z powyższym, konieczne jest ustalenie co zostało "przesądzone" przez Sąd w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 445/15.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że organy uchybiły regulacjom zawartym w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. W celu pełnego wyjaśnienia sprawy Sąd zalecił w ponownym postępowaniu usunąć rozbieżność występującą w obu orzeczeniach medycznych pomiędzy eksponowanymi w karcie narażenia zawodowego czynnikami powodującymi narażenie, a czynnikami branymi pod uwagę przez lekarzy orzeczników. Zalecono nadto zwrócić się do MOMP w celu wyjaśnienia podstaw medycznych zdiagnozowania u skarżącego astmy oskrzelowej, a do IMPiZŚ w celu sprecyzowania przyczyn różnicy pomiędzy stanowiskiem przedstawianym w opinii tej placówki, a diagnozami zawartymi w przedstawionej przez skarżącego dokumentacji, jak też dokumentacji MOMP, który wydał orzeczenie lekarskie opierając się na wynikach testów wcześniej wykonanych u pacjenta.
Sąd nakazał również uzasadnić jakiego rodzaju diagnostyka prowadzona w IMPiZŚ ma przemawiać za jej "rozstrzygającą rolą" jak też zobligował placówkę do dokonania szczegółowego porównania rodzajów punktowych testów skórnych wykonanych w IMPiZŚ oraz MOMP w celu racjonalnego wyjaśnienia diametralnych różnic w ich wynikach (dodatnie – MOMP, ujemne – IMPiZŚ), jak też wyjaśnienia w opinii medycznej czy astma oskrzelowa może być wyłącznie następstwem kontaktu z czynnikami alergizującymi czy też może mieć inną genezę związaną z warunkami w jakich praca była wykonywana.
Przedstawione Sądowi wraz ze skargą akta administracyjne pozwalają stwierdzić, że organ wykonał zalecenia zawarte w wyroku z dnia 22 stycznia 2016r. zwracając się do obu placówek diagnostycznych o wyjaśnienie spornych kwestii, cytując dosłownie zalecenia i ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku sygn. akt IV SA/Gl 445/15.
W odpowiedzi na swoje pismo otrzymał pisemną wypowiedź IMPiZŚ, w której ustosunkowano się kolejno do zadanych przez organ pytań.
IMPiZŚ wskazał, że pył kamienno-węglowy, pył przemysłowy o zawartości SiO2, spaliny silników diesla i maszyn dołowych, Pb, Cd, Zn, Co, So2 Nox Co2, oraz gazy postrzałowe nie są czynnikami astmogennymi w kopalni węgla kamiennego i nie mogły być odpowiedzialne za rozwój astmy oskrzelowej. Natomiast w Instytucie przeprowadzono testy poszerzone o różne gatunki grzybów pleśniowych. Wyniki ich, poza wątpliwie dodatnim wynikiem na Aspergillus fumigatus, były ujemne.
Odnosząc się do wskazanych przez Sąd różnic w diagnozie pochodzącej z różnych placówek medycznych (spastyczne zapalenie oskrzeli; astma oskrzelowa przewlekła łagodna, astma oskrzelowa z prawidłowa spirometrią) IMPiZŚ wyjaśnił, że w wynikach badań specjalistycznych przeprowadzonych w trakcie hospitalizacji pacjenta nie znaleziono podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej. Natomiast dostępna dokumentacja medyczna, począwszy od 2008r., nie zawiera danych z badań pozwalających na rozpoznanie kliniczne astmy. Całokształt wyników badań przeprowadzonych w czasie hospitalizacji uzasadniał natomiast rozpoznanie przewlekłego zapalenia oskrzeli z zachowaną pełną wydolnością wentylacyjną i oddechową, a w odniesieniu do astmy oskrzelowej można jedynie mówić o "astmie oskrzelowej w wywiadzie".
Różnica w diagnozie MOPM, (która opierała się na wynikach testów skórnych wykonanych u pacjenta w [...]w O. w [...].) i IMPiZŚ, wyjaśniona została upływem czasu pomiędzy badaniami w Poradni w O. i badaniami w IMPiZŚ. Wskazano, że pomiędzy oboma badaniami upłynęły 4 lata i w tym czasie mogła ulec zmianie odpowiedź immunologiczna i reakcja organizmu badanego na powszechne alergeny środowiska pozazawodowego, tym bardziej, że pobierał on leki o działaniu przeciwalergicznym.
Odpowiadając na pytanie o genezę astmy oskrzelowej wyjaśniono, że są dwa typy astmy - alergiczny obejmujący astmę wywoływana przez różnego rodzaju czynniki alergizujące występujące w środowisku pracy i niealergiczny odnoszący się do astmy wywołanej przez czynniki chemiczne o działaniu drażniącym występujące w bardzo wysokich stężeniach odpowiadających wielokrotnościom normatywów higienicznych (tzw. zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych). Astma tego typu rozwija się najdalej w ciągu 24 godzin po masywnym narażeniu na czynniki drażniący występujący w bardzo dużych stężeniach. W sytuacji badanego nie było podstaw, by podejrzewać u badanego zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych. Warunki pracy w środowisku kopalnianym mogą natomiast jedynie w sposób niespecyficzny negatywnie wpływać na przebieg astmy oskrzelowej etiologicznie nie związanej z ekspozycją zawodową i nasilać jej objawy.
MOPM przekazał organowi opinię korygującą, w której wyjaśniono, że utrzymywanie się u badanego objawów, mimo zakończenia pracy zawodowej we wrześniu 2012r., przemawia przeciwko etiologii zawodowej. Przeciwko etiologii zawodowej świadczy także przeprowadzona w IMPiZŚ weryfikacja testów skórnych oznaczeniem surowicy w swoistych przeciwciałach IgE przeciwko mieszance grzybów pleśniowych, których obecności nie potwierdzono.
Przedstawione stanowisko obu placówek diagnostycznych świadczy o wypełnieniu zaleceń zawartych w wyroku z dnia 22 stycznia 2016r. i wyjaśnieniu wątpliwości w ustaleniach organu, będących przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji.
W toku ponownego postępowania, ponad wykonanie wytycznych zawartych w/w wyroku, organ wzywał dwukrotnie IMPiZŚ do ustosunkowania się do twierdzeń skarżącego i przedstawianej przez niego dokumentacji medycznej.
Odpowiadając na postawiony przez skarżącego zarzut nieuwzględnienia w jego diagnostyce wyników próby rozkurczowej diagności powołali się na aktualne wytyczne postępowania w astmie (GINA) i w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (GOLD), zgodnie z którymi wynik próby rozkurczowej w aspekcie istotności poprawy nie różnicuje tych chorób i nie ma wartości rokowniczej zarówno co do długoterminowej odpowiedzi na stosowane leczenie jak i co do postępu tych chorób. Jedynie praktycznie istotnym wynikiem próby jest normalizacja FEV1(F)VC po leku, co zwiększa prawdopodobieństwo astmy oskrzelowej.
Oceniając działania organu podjęte w postępowaniu prowadzonym po wyroku WSA z dnia 22 stycznia 2016r. skład orzekający stwierdza, że sprawa została wyjaśniona zarówno stosownie do wskazań przedstawionych w tym wyroku jak również z uwzględnieniem stanowiska i dokumentacji przedstawianej przez skarżącego w ramach jego uprawnień wynikających z prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.
Opinia medyczna IMPZiŚ jest dla Sądu jednoznaczna i przesądzająca o braku możliwości stwierdzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że zdiagnozowane u skarżącego schorzenie odpowiada schorzeniu opisanemu pod poz. 6 wykazu chorób zawodowych. Opinia ta przemawia przeciwko uznaniu, że zdiagnozowana choroba wywołana została działaniami czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Skarżący poddany został specjalistycznym badaniom wykonywanym w czasie hospitalizacji przez lekarzy profesjonalistów z zakresu medycyny pracy. Wyniki tych badań wraz z oceną medyczną zostały w sposób logiczny przedstawione w uzasadnieniu opinii uzupełniającej.
Skarżący poza polemiką ze stanowiskiem zaprezentowanym przez IMPZiS przedstawiał również treść opracowań naukowych i wyniki badań placówek medycznych nie uprawnionych do wydawania orzeczeń w trybie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Odnosząc się do powołanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego poglądów zawartych w piśmiennictwie specjalistycznym Sąd stwierdza, że są to prace poglądowe, które nie mogą stanowić podstawy orzekania.
Natomiast wyniki badań lekarzy spoza placówek diagnostycznych, nie mogły być przez organ traktowane jako istotny kontrargument dla opinii medycznej lekarzy specjalistów, zatrudnionych w jednostkach diagnostyczno-orzeczniczych, upoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Istotne jest to, że wyniki badań przedstawiane przez skarżącego konfrontowane były ze stanowiskiem rzeczników.
Ponownie powtórzyć tu trzeba ugruntowany pogląd judykatury, do którego skład orzekający przychyla się w całości. Zgodnie z tym poglądem każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie – jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń.
Reasumując Sąd stwierdza, że organ drugoinstancyjny odniósł się szczegółowo do wszystkich kwestii uznanych za niewyjaśnione lub sporne w wyroku WSA z dnia 22 stycznia 2016r. Przedstawił w tym zakresie stosowną argumentację podpartą uzyskaną opinią uzupełniającą. Opinia ta w stanowi wiarygodny środek dowodowy wykluczający stwierdzenie choroby zawodowej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – na podstawie art. 151 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.