Uzasadnienie
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. pismem Nr [...] z dnia [...] r. poinformował K. B. jako dłużnika alimentacyjnego o przyznaniu osobie uprawnionej D. B. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Od ww. pisma stanowiącego. K. B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Strona stwierdziła w nim, że ww. pismo jest decyzją administracyjną, a ona nie brała udziału w postępowaniu w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdziło, że odwołanie w przedmiotowej sprawie wniosła osoba uprawniona, jednakże odwołanie wniesione zostało nie od decyzji lecz od pismo stanowiącego informację dla dłużnika alimentacyjnego. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławczego Kolegium wydało w dniu 28.11.2017 roku postanowienie znak: [...], którym stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Wskazało w uzasadnieniu, iż stosownie do postanowień przepisów kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się od decyzji administracyjnej (art. 127 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Z analizy treści pisma zdaniem Kolegium nie wynika by spełniało ono wymogi stawiane decyzji administracyjnej, nawet w rozumieniu materialnoprawnym, ponieważ nie rozstrzyga ono indywidualnej sprawy załatwianej w tej formie działania administracji. Powyższym pismem zawiadomiono jedynie K. B. o przyznanych na mocy decyzji administracyjnej świadczeniach z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej D. B. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu, o ile adres zamieszkania dłużnika jest znany, oraz organowi właściwemu dłużnika informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobie uprawnionej.
Na postanowienie SKO znak: [...] strona wniosła skargę organowi zarzucając:
- 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 KPA, przez jego niezastosowanie albowiem skarżący nie był stroną postępowania w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i w konsekwencji nie brał udziału w postępowaniu mającym na celu przyznanie prawa do alimentów osobie uprawnionej, pomimo istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego w zakresie udziału w tym postępowaniu administracyjnym;
2.naruszenie przepisów art. 8 i 11 k.p.a., polegające na tym, że organ nie odniósł się do wszystkich twierdzeń podniesionych przez Skarżącego, które uważał on za istotne dla sposobu załatwienia sprawy i w konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie określa stron postępowania. Ocena legitymacji procesowej strony w postępowaniu w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego winna być dokonana w oparciu o art. 28 kpa. Wskazał iż postępowanie w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wtórny względem obowiązku alimentacyjnego, niemniej jednak nie zmienia to faktu, że wydanie decyzji we wskazanym postępowaniu powoduje powstanie w ramach nowego stosunku prawnego obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami, o czym stanowi art. 27 ust 1 powoływanej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tak: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 lipca 2007 r., II SA/Ol 53/07).
Niewątpliwie wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego spowodowała powstanie zobowiązania po stronie Skarżącego do ich zwrotu, to zaś powoduje, że interes prawny Skarżącego w prowadzonym postępowaniu wynikał wprost z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Na potwierdzenie powyższych twierdzeń powołał wyrok NSA z 5.10.2011 r. sygn. akt I OSK 800/11 oraz wyrok z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 2226/12, wyrok NSA z dnia 5 października 2011 roku sygn. akt I OSK 800/11.
Ponadto podkreślił skarżący że, jego sytuacja materialna, zawodowa i zdrowotna jest wyjątkowo trudna. Skarżący wskutek wypadku z 2000 roku, posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane w dniu [...]. przez Miejski Zespól do spraw orzekania o Niepełnosprawności nr [...], od ponad [...] lat pozostaje podopiecznym MOPS w K. i otrzymuje comiesięczny zasiłek stały w wysokości 553,00 zł. Po pokryciu miesięcznych kosztów utrzymania - czynsz, leki, jedzenie, pozostaje mu jedynie kwota 50,00 zł Ze względu na zły stan zdrowia, Skarżący nie pracuje. Podniósł, że nie jest ojcem małoletniego dziecka D. B. jednak w chwili obecnej nie ma możliwości uchylenia wyroku zaocznego zasądzającego alimenty od Komornika Sądowego w K., który to rozpoczął egzekucję należności alimentacyjnych. Skarżący podjął czynności prawne, aby zakwestionować ojcostwo, a w efekcie zasądzone na mocy wyroku alimenty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i uzasadnienie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie SKO w K. Komisji stwierdzające niedopuszczalność odwołania strony od informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Nr [...] z dnia [...]. informującego K. B. jako dłużnika alimentacyjnego o przyznaniu osobie uprawnionej – D. B. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W jego podstawie prawnej wskazany został art. 127 3 k.p.a.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy od wymienionej informacji o przyznaniu osobie uprawnionej – D. B. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego wydanej na podstawie zgodnie z art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w myśl którego organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu, o ile adres zamieszkania dłużnika jest znany, oraz organowi właściwemu dłużnika informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobie uprawnionej przysługuje podmiotowi będącemu dłużnikiem alimentacyjnym prawo wniesienia środka odwoławczego
Zgodnie z art. 127. § 1. Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. § 2. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W myśl zaś art. 134.
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Stosownie do art. 127 kpa organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobligowany ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność odwołania może wynikać między innymi z przyczyn o charakterze podmiotowym, bądź przedmiotowym. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z niedopuszczalnością o charakterze przedmiotowym, która występuje w sytuacjach gdy czynność organu administracji publicznej nie jest rozstrzygnięciem, a stanowi np. czynność materialno- techniczną. W tym miejscu przypomnieć powtórnie należy, że stosownie do art. 127 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Przepis ten realizuje konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą każda sprawa indywidualna, rozpoznawana i rozstrzygana decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji.
Jednakże prawo odwołania służy stronie wyłącznie od takich rozstrzygnięć organów administracji, które w sposób władczy, jednostronny i skierowany na zewnątrz rozstrzygają o prawach lub obowiązkach jednostki. Rozstrzygnięcia, od których służy odwołanie muszą spełniać choćby minimum elementów przewidzianych przez przepisy prawa procesowego dla decyzji administracyjnej (art. 107 §1 i § 3 kpa). Ponadto sprawa powinna kwalifikować się do rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w badanej sprawie. Zaskarżone odwołaniem pismo, będące informacją o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobie uprawnionej z powołaniem się na przepisy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji (Dz. U. z 2009r.
Nr 1 poz.7) - postępowania administracyjnego stanowi czynność materialno – techniczną. Jak wynika z jego treści ma ono charakter stricte informacyjny, wypełnia bowiem nałożony na organ w/w przepisem obowiązek zawiadomienia o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ administracji zaskarżonym odwołaniem pismem zawiadomił skarżącego o takim fakcie i podstawie prawnej tej czynności. Od takiego pisma nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, bowiem nie jest to decyzja od której to przewiduje odwołanie Kodeks postępowania administracyjnego.
Natomiast odwołanie jest wtedy między innymi niedopuszczalne, gdy ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia takiego środka zaskarżenia. Pojęcie niedopuszczalności odwołania nie zostało zdefiniowane na gruncie procedury administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r. sygn. II OSK 316/08, CBOSA). Do przesłanek o charakterze przedmiotowym zalicza się m.in.: zaskarżenie aktu nie będącego decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a. Zatem zaskarżenie odwołaniem informacji o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie jest dopuszczalne.
W związku z tym organ dokonując oceny odwołania strony we wstępnej fazie postępowania odwoławczego prawidłowo uznał, że zachodzi niedopuszczalność odwołania. Stwierdzenie bowiem braku istnienia aktu administracyjnego w dacie wniesienia odwołania, od którego skarżący mógłby wnieść środek zaskarżenia jest podstawą do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z przyczyn przedmiotowych.
Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze. zm.) do oddalenia skargi.