Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną, z upoważnienia Prezydenta Miasta D., przez Naczelnika Wydziału Lokalowego na podstawie art. 1 do 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiono M. Ł. przyznania dodatku mieszkaniowego na pokrycie kosztów związanych z lokalem położonym przy ulicy A w D..
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w świetle art. 2 ust. 1 i ust. 2 cytowanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom tylko na podstawie jednego z tytułów wymienionych w tym przepisie. Ponieważ wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do lokalu dlatego orzeczono jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu, zarzucając powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa oraz zasad współżycia M. Ł. wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu dodatku mieszkaniowego. Przedstawił swoją trudną sytuację, podnosząc, iż pomimo niskich dochodów stara się regularnie płacić czynsz, by nie dopuścić do zadłużenia, uniemożliwiającego mu staranie się o przedmiotowy dodatek mieszkaniowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż M. Ł. zamieszkuje w D. przy ulicy A, jednakże do zajmowanego lokalu mieszkalnego nie posiada tytułu prawnego, gdyż korzysta bezumownie z przedmiotowego mieszkania. Fakt ten potwierdził zarządca domu adnotacją na wniosku. Skoro zatem M. Ł. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, nie jest także osobą oczekująca na lokal zamienny lub socjalny, a jest to, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, warunek niezbędny dla skutecznego ubiegania się o ów dodatek mieszkaniowy, to w świetle powyższych ustaleń należało orzec jak w sentencji.
Odnosząc się do okoliczności podnoszonych w odwołaniu, Kolegium orzekło, iż nie mogły one stanowić podstawy do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazało również, że strona powinna w pierwszej kolejności uzyskać tytuł prawny do zajmowanego mieszkania, a dopiero następnie będzie mogła skutecznie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało przez M. Ł. zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium skarżący domagał się przyznania mu dodatku mieszkaniowego. Podnosząc, iż regularnie płaci czynsz pomimo swej trudnej sytuacji ekonomicznej i nie rozumie dlaczego dodatkowo pogarsza się jego i tak ciężką sytuację. Podnosi, iż brak dodatku może spowodować szybkie zadłużenie, którego nie będzie miał z czego uregulować.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie prezentując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodało, że skarżący ani w odwołaniu, ani w skardze nie kwestionuje ustaleń, iż nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, powołując się tylko na zasady współżycia społecznego, które nie mogą spowodować innego rozstrzygnięcia. Dodało, że organy administracji publicznej nie są kompetentne do podważania oświadczenia zarządcy budynku, złożonego na wniosku o dodatek mieszkaniowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sad ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. To zaś oznacza, że Sąd rozpatruje sprawę kasacyjnie, sprawdzając, czy kwestionowane decyzje zgodne są z obowiązującym prawem nie może zaś, jak to wnioskował skarżący, przyznać mu dodatku mieszkaniowego. Z brzmienia bowiem art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Z mocy art. 134 § 1 powyższej ustawy sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym.
Zasady przyznawania dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Stosownie zatem do art. 2 ust. 1 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji dodatek mieszkaniowy przysługuje:
- 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,
- 2) członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,
- 3) osobom zajmującym lokale mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych,
- 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,
- 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Z powyższej regulacji wynika, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobie, która legitymuje się jednym z tytułów wymienionych w art. 2 ust. 1 tej ustawy.
Organy orzekające, po analizie wniosku M. Ł. o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia [...] r., uznały, że skarżący zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, nie jest także osobą oczekującą na dostarczenie przysługującego mu lokalu zamiennego lub socjalnego. W ocenie Sądu organ mógł takie wnioski wyciągnąć po pobieżnej ocenie tego wniosku. Jednakże w przypadku dokładniejszej analizy tego samego wniosku, można na nim dostrzec dopisek: "skierowanie [...]". Trudno z tak enigmatycznego zapisu wnioskować, co on oznacza i czy zmienia w sposób zasadniczy sytuację skarżącego.
Nie można jednak w takiej sytuacji nie zauważyć, że w tym zakresie rozpatrujące sprawę organy administracyjne nie poczyniły żadnych ustaleń. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie skarżący M. Ł. zajmuje przedmiotowy lokal i co oznacza "owo skierowanie". Wprawdzie informacja o oczekiwaniu na dostarczenie przysługującego mu lokalu zamiennego lub socjalnego została wykreślona, ale w takim przypadku co oznacza ten niedbały dopisek. Może ona sugerować "jakieś" działanie organów. Nie zostało tylko wyjaśnione – jakie to działanie.
Powyższe uchybienie wskazuje, że organy orzekające nie wyjaśniły dokładnie sprawy tytułu prawnego, w oparciu o który skarżący zajmuje przedmiotowy lokal mieszkalny. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak dokładnych ustaleń w powyższym zakresie spowodował, że zaskarżona decyzja mogła zostać wydana z naruszeniem art. 2 ust. 1 pkt 4, ewentualnie pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Ponieważ nieprawidłowość obciążająca zaskarżoną decyzję dotyczy także rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji, właściwe będzie aby czynności zmierzające do dokonania wskazanych wyżej ustaleń przeprowadzone zostały przez Prezydenta Miasta D..
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, działając na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.