Uzasadnienie
J. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na pismo Kierownika Referatu Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...] zobowiązujące ja do zwrotu nadpłaty wynikającej z różnicy pomiędzy wysokością otrzymanego dodatku mieszkaniowego, a kwotą wynikająca z ponownego wyliczenia tego świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga J. P. podlega odrzuceniu.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U nr 78, poz. 483) z dniem 1 stycznia 2004 r. zostało wprowadzone dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.
Z tym dniem na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270), zwana dalej P.p.s.a.
Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
Natomiast w myśl art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), w okresie dwóch lat od wejścia jej z życie skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 (tj. od trzydziestu dni o dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie), sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działania lub bezczynności dotyczy skarga.
Zestawienie powyższych uregulowań wskazuje, że przewidują one pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący, aby zainicjować i zachować właściwą drogę postępowania sądowoadministracyjnego powinien skierować skargę bezpośrednio do organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jedynie w okresie wskazanym w art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc od 1 stycznia 2004 roku do 1 stycznia 2006 r., bezpośrednie wniesienie skargi do sądu administracyjnego pozwalało na konwalidowanie niewłaściwego trybu wszczęcia postępowania.
Skarga J. P. wniesiona została bezpośrednio do sądu administracyjnego w dniu [...] r., a więc w dacie wykraczającej poza czasookres przewidziany w art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co czyni niemożliwym przekazanie jej organowi, którego bezczynność została zaskarżona. Jak wynika z powołanych przepisów, po dniu 1 stycznia 2006 r. właściwą i konieczną drogą dla prawidłowego zachowania trybu wniesienia skargi jest jej złożenie w organie, którego dotyczy przedmiot skargi, tak jak stanowi art. 54 § 1 P.p.s.a.
Wskazać również należy, iż brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do przekazania organowi administracyjnemu skargi, która wpłynęła (zaadresowana została) do sądu administracyjnego, w szczególności nie wynika ona z treści żadnego aktu prawnego obowiązującego sądy administracyjne. Brak jest też odesłania do innych aktów prawnych, w tym zwłaszcza do art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), który przewiduje możliwość przekazania przez organ administracji podania organowi właściwemu. Zastosowanie powyższego przepisu wyłącza jego zakres podmiotowy. Pojęcie organ administracji publicznej, użyty w treści art. 65 K.p.a, definiuje art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organami administracji publicznej są ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2, tj. inne organy państwowe oraz inne podmioty powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej.
Sąd administracyjny nie jest, w myśl cytowanych wyżej przepisów, organem administracji publicznej. Zatem nie ma kompetencji oraz jakichkolwiek podstaw proceduralnych do przekazania wniesionej bezpośrednio do Sądu skargi organowi, którego dotyczy przedmiot skargi.
W tym stanie rzeczy, skarga J. P. jako wniesiona z pominięciem ustawowej drogi do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 54 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., podlega odrzuceniu.
Podnieść również należy, iż skarga J. P. podlega odrzuceniu ze względu na zawartość merytoryczną.
Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Przedmiotem zaskarżenia J. P. uczyniła pismo Kierownika Referatu Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miasta S. zobowiązujące ją do zwrotu nadpłaty wynikającej z różnicy pomiędzy otrzymywanym dodatkiem mieszkaniowym, a dodatkiem należnym.
Zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji.
Z przepisu art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego powstaje z mocy prawa, a organ administracyjny nie wydaje w tym zakresie żadnej decyzji administracyjnej.
Tak więc zaskarżone pismo nie może być uznane za decyzję administracyjną. Nie mieści się ono również w żadnej innej kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego sąd skargę odrzuca.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 oraz § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.