Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. po rozpoznaniu sprzeciwu od zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli sanitarnej złożonego przez A Sp. jawna orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Postanowienie to zawierało w swojej treści pouczenie o możliwości i terminie złożenia zażalenia, a doręczone zostało stronie w dniu 20 września 2013r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - k. 6 akt administracyjnych). Strona skorzystała z tego środka odwoławczego wysyłając zażalenie za pośrednictwem placówki pocztowej listem poleconym nadanym w dniu 25 września 2013r. (koperta ze stemplem pocztowym – k. 8 akt administracyjnych).
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wydanym na podstawie art. 84c ust. 10 ustawy z dnia 2 lipca n2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013r. poz. 672 ze zm.) w zw. z art. 126 k.p.a. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez A Sp. jawna
Uzasadniając wydane orzeczenie organ wskazał, że zgodnie z art. 84c ust. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej na postanowienie, o którym mowa w jej art. 84c ust. 9 przysługuje zażalenie, które należy wnieść w terminie 3 dni od daty doręczenia stronie skarżonego postanowienia.
Zażalenie zostało wniesione z w dniu 25 września 2013r. a więc po upływie trzydniowego terminu do jego wniesienia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu zarzucając organowi obrazę art. 84c ust. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu skargi odniesiono się szeroko do zasadności podjętej przez organ inspekcji sanitarnej kontroli zaprzeczając zarówno kompetencjom tego organu do działania w tym przedmiocie, jak też podnosząc argumenty skierowane przeciwko treści zawiadomienia o rozpoczęciu kontroli.
Odnosząc się natomiast do zaskarżonego postanowienia skarżący zaprzeczył, by zażalenie zostało wniesione w dniu 25 września 2013r. nie podając jednak innej daty jego wniesienia. Wyraził nadto pogląd, że przepis art. 84c ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mówi o terminie liczonym w dniach roboczych. Z tej przyczyny strona skarżąca działała w uzasadnionym przekonaniu, że dochowuje ustawowego termin jeżeli postanowienie otrzymała w sobotę, a zażalenie nadała w środę. Z tej przyczyny, zdaniem pełnomocnika skarżącej, organ mimo stwierdzenia uchybienia terminu powinien w myśl zasady legalizmu uchylić zaskarżone postanowienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych zauważył, że przedmiotem postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest wyłącznie ustalenie stanu faktycznego, a postanowienia wydawane w trybie tego postępowania nie są wydawane w postępowaniu administracyjnym. Droga sądowoadministracyjna nie jest więc dopuszczalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać trzeba, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.". W ramach tej wstępnej kontroli dokonują przede wszystkim badania swojej właściwości biorąc pod uwagę treść art. 3 § 2 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika niezaprzeczalnie, że do właściwości sądów administracyjnych należy orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, jak też w sprawach skarg na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów praw. Przed przejściem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd był zobligowany do zbadania swojej właściwości, a w konsekwencji tego zbadania dopuszczalności skargi.
Kluczową kwestią, przesądzającą o dopuszczalności skargi wniesionej na postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o nieuwzględnieniu sprzeciwu złożonego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, było ustalenie charakteru postępowania, jakie inicjuje w/w sprzeciw.
Wobec daleko idących rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnym co do wskazanej kwestii, przedłożono składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne. W uchwale z dnia 13 stycznia 2014r. sygn. akt II GPS 3/13 zawierającej odpowiedź na postawione zagadnienie stwierdzono, że na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Z motywów uchwały wynika, że kontrola działalności gospodarczej, o której mowa w rozdziale 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej polega na ustaleniu stanu faktycznego i nie jest związana z kompetencją do władczego działania. Dopiero wynik kontroli może stanowić podstawę do działań o tym charakterze. Przedmiotem sprzeciwu jest podjęcie i wykonywanie przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79 -79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 i art. 83 ust 1 i 2 w/w ustawy. W przepisach tych brak jest regulacji materialnoprawnej wyznaczającej uprawnienia i obowiązki materialnoprawne, a graniczona jest do określonych obowiązków organu kontroli i osób ją wykonujących. Postępowanie, o którym mowa w art. 84c wymienionej ustawy nie jest więc postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1- 4 k.p.a. W uzasadnieniu uchwały zauważono nadto, że odesłanie do przepisów kodeksu postepowania administracyjnego w art. 84c ust. 16 w/w ustawy stanowi wyłącznie wąskie odesłanie w zakresie rozpatrzenia sprzeciwu i zażalenia na postanowienie, co nie powoduje, że postępowanie kontrolne staje się postępowaniem administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że w sytuacji, gdy na postanowienie o rozpatrzeniu sprzeciwu wnoszonego na podstawie art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego nie do zaaprobowania byłoby poddanie kontroli tego sądu postanowień wydawanych w jego toku – w sprawie niedopuszczalności zażalenia, uchybieniu terminu do jego wniesienia, czy odmowie wszczęcia postępowania.
Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego posiada tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 P.p.s.a.. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu tego sądu. Skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu. Sytuacja taka nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany stanowiskiem zaprezentowanym w cytowanej uchwale, uznaje skargę za niedopuszczalną, w konsekwencji czego orzeczono o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.