Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] A.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na pismo Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...]. Pismem tym działający z upoważnienia Prezydenta Miasta C. Naczelnik Wydziału Komunalnego Urzędu Miasta C. poinformował skarżącą, iż jej odwołanie od projektu wykazu osób zakwalifikowanych do wynajmu lokalu komunalnego na rok 2009 zostało rozpatrzone negatywnie z uwagi na brak możliwości zabezpieczenia lokali mieszkalnych osobom wcześniej zakwalifikowanym do nawiązania umów najmu. Nadto poinformowano skarżącą, iż jej wniosek będzie ponownie rozpatrzony przez Społeczną Komisje Mieszkaniową w [...], kiedy będzie ustalany wykaz osób zakwalifikowanych do najmu w roku [...].
A.W. zaskarżyła wyżej wskazane pismo w całości oraz wniosła o jego uchylenie. Dodatkowo wniosła o rozpatrzenie jej wniosku z dnia [...] o wynajem komunalnego lokalu mieszkalnego, a także o przekazanie tego wniosku Społecznej Komisji Mieszkaniowej działającej przy Prezydencie Miasta C. celem jego ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając skargę wskazała, iż od 2004 roku ubiega się o wynajem mieszkania z zasobów Gminy C. i do tej pory nie otrzymała satysfakcjonującej ją odpowiedzi. W dalszej części uzasadnienia wskazała, iż obecnie mieszka w [...], a stan zdrowia jej małoletnich niepełnosprawnych dzieci wymaga zapewnienia im odpowiednich warunków mieszkaniowych, które są niezbędne dla ich właściwego rozwoju psychofizycznego. Skarżąca dodała również, iż Gmina C. nie kwalifikując jej do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego nie bierze pod uwagę tych okoliczności oraz, że dopuszcza się naruszeń przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.), rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Pomocy Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328), a także uchwały Rady Miasta C. regulującej tą materię.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta C. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając stanowisko dotyczące wniosku o odrzucenia skargi organ wskazał, że skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego nie wyczerpała trybu postępowania wskazanego w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dodatkowo wskazał, iż pismo z dnia 6 stycznia 2009 r. jest pismem informacyjnym i nie może być przedmiotem skargi.
Uzasadniając natomiast alternatywny wniosek o oddalenie skargi, organ podał, iż sposób rozpatrzenia wniosku skarżącej w przedmiocie najmu lokalu jest zgodny z postanowieniami uchwały Rady Miasta C. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Należy jednak wskazać w tym miejscu, że obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie czy nie zachodzi jedna z przesłanek prowadzących do odrzucenia skargi. Katalog tych przesłanek określa art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Wymienionymi tam przesłankami są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie do jej wniesienia (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej jednej ze stron lub brak zdolności procesowej skarżącego, gdy nie działa za niego przedstawiciel ustawowy, albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5) niedopuszczalność wniesienia skargi z innych przyczyn (pkt 6).
Zakres kognicji sądów administracyjnych został uregulowany przepisami art. 3 § 2 i § 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Po myśli art. 4 tej ustawy, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Z kolei art. 5 p.p.s.a. określa katalog spraw, w których sądy administracyjne nie są właściwe. Do nich należą sprawy wynikające z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej (pkt. 1), wynikające z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi (pkt 2) oraz wynikające z odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa (pkt 3).
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na pismo Prezydenta Miasta C., którym została poinformowana o sposobie rozpatrzenia jej odwołania od projektu wykazu osób zakwalifikowanych do wynajmu lokalu komunalnego w [...] roku oraz o przyczynach nie umieszczenia jej w gronie tych osób, a także o tym, iż jej wniosek zostanie ponownie rozpatrzony w trakcie ustalania przez Społeczną Komisję Mieszkaniową wykazu takich osób na rok [...].
W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania tego pisma za inny akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie sposób bowiem przyjąć, że będące przedmiotem skargi pismo organu jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym praw lub obowiązków skarżącej, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Pismo to nie jest również żadnym z aktów administracyjnych, o jakich jest mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 lub 4a cytowanej ustawy. Należy podnieść również, iż Prezydent Miasta C. nie był zobowiązany do wydania w sprawie któregokolwiek z tych aktów. Pismo to jest w istocie informacją o przyczynach nie ujęcia skarżącej w wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu Gminy C. oraz o sposobie postępowania z jej wnioskiem w przyszłości.
Zasady przydziału mieszkań pozostających w zasobach mieszkaniowych gminy uregulowane zostały ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), stosownymi przepisami Kodeksu cywilnego oraz postanowieniami uchwał organów stanowiących gmin wydawanych na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 21 wyżej przywołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. Z regulacji tych wynika, iż organ wykonawczy gminy zawiera z osobą spełniającą określone kryteria umowę najmu. Umowa najmu jest natomiast nazwaną umową cywilnoprawną, zatem sprawa zainicjowana skargą A.W. z dnia [...] ma cywilnoprawny charakter.
Wobec powyższego należało uznać, iż niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Na marginesie zauważyć należy, iż gdyby nawet uznać (jak to uczynił organ w odpowiedzi na skargę), że zaskarżone pismo jest czynnością materialno – techniczną organu administracji publicznej, mieszczącą się w pojęciu innego aktu, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to w takim przypadku skuteczne wniesienie skargi wymaga uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Skarżąca obowiązku tego nie dopełniła. W takiej sytuacji jej skargę należałoby uznać za niedopuszczalną, co również skutkowałoby jej odrzuceniem.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zapaść może na posiedzeniu niejawnym.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.