Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 3 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 199/17

Uzasadnienie

Dnia 16 lutego 2017 r. K. N. skontaktował się telefonicznie z Biurem Obsługi Interesantów Sądu Okręgowego w C. i złożył ustny wniosek o udostępnienie sygnatur spraw cywilnych oraz karnych przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi [...] w L. oraz pracownikom tego szpitala.

Prezes Sądu Okręgowego w C. pismem z dnia [...] r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, że żądana przez niego informacja nie mieści się w zakresie pojęcia informacji publicznej, która podlegałaby udostępnieniu w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej u.d.i.p.). Wskazano wnioskodawcy, że domaga się on informacji, która nie jest związana z funkcjonowaniem Sądu jako instytucji publicznej, tylko zmierza do uzyskania danych dotyczących określonej osoby prawnej oraz osób fizycznych i ewentualnie ich sytuacji procesowej w poszczególnych sprawach, gdyby takowe toczyły się z ich udziałem.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze K.N. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa w całości i zobowiązanie do udostępnienia żądanej informacji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w C. wniósł o jej odrzucenie. Organ podniósł, że uznano, iż żądanie objęte wnioskiem skarżącego nie stanowi informacji publicznej, wobec czego jego załatwienie nastąpiło w formie pisemnego powiadomienia, a nie w formie decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie K. N. przedmiotem skargi uczynił pismo Prezesa Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] r. nr [...] uznane przez skarżącego za decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy pismem tym Prezes Sądu Okręgowego w C., będącym odpowiedzią na ustny wniosek skarżącego z dnia 16 lutego 2017 r. o udostępnienie sygnatur spraw cywilnych oraz karnych przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi [...] w L. oraz pracownikom tego szpitala, poinformował, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r.

W ocenie Sądu zaskarżone pismo ma jedynie charakter informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków, a tym samym nie wpływa w sposób władczy na sytuację prawną strony. W szczególności, wbrew twierdzeniu skarżącego, przedmiotowe pismo nie może być traktowane jako decyzja administracyjna wydana w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdyż nie zawiera władczego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (a więc niezbędnego elementu decyzji). Nie orzeka bowiem o odmowie udzielenia informacji publicznej, lecz stanowi wyłącznie wypowiedź organu odnośnie braku możliwości załatwienia wniosku strony i to w prawnie dopuszczalnej formie.

Podkreślić należy, że u.d.i.p. wyodrębnia następujące prawne formy działania podmiotów zobowiązanych do udzielenia tej informacji:

1. 1) udostępnienie informacji publicznej;
2. 2) zawiadomienie (powiadomienie), przybierające postać pism skierowanych do wnioskodawcy;
3. 3) decyzja administracyjna o odmowie udostępnienia informacji;
4. 4) decyzja o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

Udzielenie informacji w trybie u.d.i.p. to zespół określonych czynności materialno-technicznych, czyli forma tzw. faktycznego działania. Postępowanie w tym przedmiocie nie zawsze następuje poprzez udostępnienie żądanej informacji. W praktyce często kończy się negatywnie dla wnioskodawcy, jednak bez konieczności wydania decyzji odmownej w tym zakresie, lecz wystosowaniem do niego pisma informacyjnego mającego postać zawiadomienia (powiadomienia). Z taką sytuacją mamy do czynienia między innymi w przypadku, gdy żądana informacja – w ocenie adresata wniosku – nie stanowi informacji publicznej.

Z przepisów u.d.i.p. wynika, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej może być wydana tylko wówczas, gdy chodzi o informację mieszczącą się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym tej ustawy (art. 16 u.d.i.p.). Jeśli zatem według oceny podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej, informacja, której domaga się wnioskodawca nie ma takiego waloru, to w takiej sytuacji przepisy u.d.i.p. nie mają zastosowania i wówczas nie można wydać decyzji odmownej na podstawie art. 16 u.d.i.p., a odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej powinna nastąpić w formie pisma informacyjnego. Niedopuszczalne jest bowiem wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, wedle którego pismo informacyjne o tym, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych, nie mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 928/05, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 233/15, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 590/16, dostępne w CBOIS). Taki właśnie charakter zaskarżonego pisma potwierdza jego treść.

Ponadto należy wskazać, że nawet gdyby przyjąć, że pismo Prezesa Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] r. stanowi decyzję administracyjną, to skarga do sądu administracyjnego przysługuje wyłącznie po wyczerpaniu środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, a więc na decyzję ostateczną. Skarga na decyzję organu pierwszej instancji jest niedopuszczalna.

Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.