Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. B. B. wniosła o objęcie jej opieką socjalną, udzielenie pomocy pieniężnej oraz wyjaśnienie czemu nie otrzymuje zasiłku pielęgnacyjnego do zakładu karnego.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działając na podstawie art. 13 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 8 i art. 14 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz art. 12 k.p.a. odmówił wnioskodawczyni pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego pieniężnego, z uwagi na fakt, iż odbywa ona karę pozbawienia wolności.
Od powyższej decyzji B. B. wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna nie może być udzielona osobie odbywającej karę pozbawienia wolności. Pomoc społeczna przysługuje osobom znajdującym się w szczególnie trudnych sytuacjach, gdy nie mogą one same zapewnić sobie minimum egzystencji. W przypadku osób odbywających karę pozbawienia wolności, minimum egzystencji jest im już zagwarantowane na koszt Skarbu Państwa. Osoby te są zwolnione z zapewniania sobie podstawowych potrzeb bytowych. Brak jest zatem argumentów uzasadniających potrzebę objęcia tych osób pomocą finansową ze środków pomocy społecznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., B. B. przedstawiła swą trudna sytuację materialną i wniosła o przyznanie pomocy społecznej w postaci pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Trafnie organ wprawdzie wskazał, że B. B., jako osoba pozbawiona wolności prawomocnym wyrokiem wskazującym jest z mocy ustawy wyłączona z kręgu osób uprawnionych do świadczeń z ustawy z dnia 11 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U, Nr 64 poz. 503 ze zmianami), co zwalnia organ z obowiązku badania przesłanek przedmiotowych – brak uprawnień skutkuje oddaleniem wniosku. Jednak w rozpoznawanej sprawie doszło do uchybień formalnych, mających wpływ na rozstrzygnięcie.
Otóż zarówno organ stopnia podstawowego jak i organ odwoławczy w istocie nie rozpoznały wniosku skarżącej. Z pisma B. B., wszczynającego postępowanie w sprawie nie wynika w sposób niewątpliwy, iż wnosi ona o przyznanie jej zasiłku celowego. Pisze ona jedynie, iż wnosi o wyjaśnienie, czemu nie otrzymuje zasiłku pielęgnacyjnego, chociaż pozostaje nadal inwalidką [...] grupy, że świadczenia wypłacał jej MOPS a także ZUS oraz prosi o pomoc pieniężną i opiekę socjalną. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej rozstrzyga tymczasem o zasiłku celowym. W aktach brak jakiejkolwiek informacji, że w zakresie świadczeń zgłoszonych we wniosku z [...] r. toczy się odrębne postępowanie. Ograniczenie rozpoznania wniosku jedynie do zasiłku celowego oznacza nierozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Wprawdzie w odwołaniu od decyzji z dnia [...]r. i w skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego B. B. pisze już tylko o zasiłku celowym, niewątpliwie jednak jest to wynikiem ograniczenia przedmiotu postępowania przez organy rozpoznające sprawę a nie ograniczenie żądań z woli strony.
Pismo B.B. istotnie mogło nasuwać wątpliwości co do rodzaju świadczeń i pomocy, przyznania których żąda wnioskodawczyni. Obowiązkiem organów zarówno stopnia podstawowego jak i odwoławczego było wszak jednoznaczne ustalenie zakresu żądania B.B. i wydanie decyzji odpowiadających rzeczywistemu zakresowi wniosku. Należało w tym celu przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do bezspornego ustalenia przedmiotu postępowania. Jest to obowiązek wynikający wprost z przepisu art. 7 k.p.a., który m.in. stanowi, iż organy zobowiązane ą w toku postępowania do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron.
Jak wykazano wyżej w niniejszej sprawie obowiązku tego zaniechano, co doprowadziło do braku ustaleń co do zakresu żądania a więc niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Stanowi to przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z mocy art. 145 §1 pkt 1 "c" w zw. z art. 135 ustawy o p.s.a.