Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga E.O. skierowana przeciwko uchwale podjętej przez Radę Miejską w D. w sprawie wszczętej w wyniku złożonej przez skarżącą skargi na działanie pracowników placówki prowadzonej przez organ administracji, a to Schroniska dla Ofiar Przemocy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie powołując się na brak drogi sądowoadministracyjnej w sprawach rozpoznanych na podstawie art. 227 i nast. K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
W treści art. 221 k.p.a, ustawodawca zagwarantował konstytucyjne prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych określając, iż petycje, skargi i wnioski mogą być składane do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej i można składać w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą.
Jak stanowi art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga, o której mowa w art. 227 kpa, jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego albo też nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Skargi tego rodzaju są załatwione w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialnotechniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy.
W tym miejscy należy zauważyć, iż słusznie Rada Miasta D. uznała złożoną przez E.O. skargę na działalność Kierownika Schroniska dla Ofiar Przemocy jako skargę złożoną w trybie art. 227 k.p.a. i rozpoznała ją uchwałą stanowiącą obecnie przedmiot kontroli Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego.
Koniecznym zatem stało się zatem rozstrzygnięcie, czy tego typu skargi objęte są kognicją sądów administracyjnych.
Zakres kontroli działalności administracji publicznej został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych/ Dz. U. Nr 153 poz. 1269/, poprzez stwierdzenie, że sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawa stanowi inaczej /art. 1 § 2 ustawy/. Natomiast w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ zwanej tu P.p.s.a. określone zostało, że właściwość sądu administracyjnego obejmuje rozpatrywanie skarg na określone prawne formy działania administracji publicznej oraz inne sprawy z zakresu działalności administracji publicznej, jeżeli ustawa tak stanowi /art. 3 §2 i § 3/, oraz w innych sprawach, jeżeli ustawa szczególna tak stanowi, a w art. 5 p.p.s.a. wskazane zostały spraw, w których wyraźnie wyłączona jest właściwość sądu administracyjnego.
W ramach prawnych form działania administracji, po myśli wskazanego art. 3 § 2 p.p.s.a ustawodawca wskazał decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż określone wcześniej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, oraz bezczynność organów w zakresie spraw, w których winny być wydane decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo postanowienia kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, jeżeli służy na nie zażalenie.
Prowadzi to do wniosku, że właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a, występuje wówczas, gdy akt /czynność/ podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt /czynność/ dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Chodzi tu o takie akty lub czynności, które dotyczą uprawnień lub obowiązków określonych osób, wynikających z przepisów prawa, a więc takich uprawnień lub obowiązków, które określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego.
Odnosząc się natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a,, który stanowi, że sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, należy uznać, iż przepis ten dotyczy prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia, jednakże i w tym przypadku chodzi tu o takie akty lub czynności, które dotyczą uprawnień lub obowiązków określonych osób, wynikających z przepisów prawa, a więc takich uprawnień lub obowiązków, które określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego. /vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004r. sygn. OSK 247/04 publ ONSAiWSA 2004/2/30/.
Rozpatrzenie skargi wniesionej do organu w trybie art. 227 kpa nie jest objęte wyżej przytoczonym zakresem przedmiotowym a zatem do postępowania skargowego określonego w przepisach działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego nie ma zastosowania art. 52 ustawy P.p.s.a. co oznacza, iż postępowanie w sprawie skarg i wniosków z działu VIII kpa nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, iż mimo wymogu formy uchwały dla rozpatrzenia skarg wnoszonych na podstawie art. 227 k.p.a. w sprawach, w których właściwe są rady gminy, nie będzie miał zastosowania tryb przewidziany w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, bowiem uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 kpa są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 kpa, którym uchwała nie jest przypisana jako forma prawna działania. Uznanie że w sytuacji gdy załatwienie skargi, o której mówi art. 227 kpa, nastąpiło w formie uchwały, służy skarga do sądu administracyjnego, powodowałoby niczym nie uzasadnioną nierówność prawną podmiotów. Tym bowiem, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu na czynność informującą o sposobie załatwienia nie służyłaby.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, co skutkowało jej odrzuceniu w oparciu o przepisy art. 58 §1 pkt1 p,p.s.a.