Uzasadnienie
W dniach [...] i [...] przeprowadzony został konkurs na stanowisko dyrektora Ośrodka A. Konkurs został przeprowadzony w oparciu o regulamin przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Ś. Nr [...] podjętą na podstawie przepisu art. 36 a pkt. 5 ustawy z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.). W wyniku procedury konkursowej wyłoniono kandydata na stanowisko dyrektora Ośrodka A. Pismem z dnia [...] Komisja A zwróciła się do Zarządu Województwa Ś. o unieważnienie przedmiotowego konkursu na stanowisko dyrektora Ośrodka A "[...]" i jego powtórzenie.
W dniu [...] Zarząd Województwa Ś. skierował do Komisji A pismo informujące, że na posiedzeniu w dniu [...] odrzucił sprzeciw od wyniku przedmiotowego konkursu.
W dniu [...] Komisja A złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyżej opisane pismo Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] nazywając je "[...]". W skardze wskazano, że strona skarżąca podtrzymuje zarzuty dotyczące przebiegu przedmiotowego konkursu, domagając się jego unieważnienia.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Ś. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), gdyż zdaniem organu procedura konkursowa w rozumieniu art. 3 cyt. ustawy nie podlega ocenie Sądu Administracyjnego. Alternatywnie wniesiono o oddalenie skargi, jako złożonej przez podmiot nie posiadający interesu prawnego w przedmiotowej kwestii w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie należy stwierdzić, iż z dniem 01 stycznia 2004 r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U,. nr 153, poz. 1269), ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271). W myśl art. 97 § 1 ostatniej z powołanych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zakres kognicji sądu administracyjnego określa przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi w § 1, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei w § 2 tego przepisu przewiduje, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
W § 3 natomiast przepis ten stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W pierwszym rzędzie wskazać należy co następuje.
Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a zatem organom władzy terytorialnej wolno jedynie to, na co zezwalają ustawy, mogą one działać tylko tam i o tyle, o ile są do tego upoważnione przez prawo.
Przepisy ustawy z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty, przepisy ustawy z dnia 05 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, jak też inne ówcześnie obowiązujące przepisy prawa (w datach przeprowadzania konkursu i sporządzenia przez Zarząd Województwa Ś. zaskarżonego pisma) nie wyposażyły organu samorządu województwa jako prowadzącego placówkę oświatową w materialno-prawną kompetencję do unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora placówki. W obowiązujących wówczas przepisach prawa brak było norm prawnych wskazujących, że do zadań samorządu województwa należy badanie prawidłowości przebiegu konkursów na stanowiska dyrektorów szkół i placówek oświatowych, a co za tym idzie prawa do korygowania wyników przeprowadzonych konkursów poprzez ich unieważnianie. Na marginesie można wspomnieć, że przepisy przewidujące weryfikację czynności konkursowych na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki weszły w życie dopiero w dniu 14 listopada 2003 r. (rozporządzenie MENiS z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu (...) – Dz.U. Nr 189, poz. 1855).
Procedura przeprowadzenia przedmiotowego konkursu została określona w regulaminie przyjętym uchwałą Zarządu Województwa Ś. Nr [...] z dnia [...], podjętą na podstawie przepisu art. 36 a pkt. 5 ustawy z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.). Analiza treści zapisów regulaminu konkursu (§ [...]) wskazuje jednoznacznie, że akt ten nie zawiera jakiegokolwiek upoważnienia dla organu prowadzącego placówkę (Zarządu Województwa Ś.) do unieważnienia konkursu. Wskazana tamże w § [...] pkt. [...] droga odwoławcza, nie daje żadnych podstaw organowi prowadzącemu placówkę do podjęcia decyzji o unieważnieniu konkursu, czy też podejmowania władczej ingerencji w działania komisji konkursowej. Zapisy te pozwalają jedynie organowi gminy rozpatrzyć zastrzeżenia, i to jedynie zastrzeżenia złożone przez wskazany w tym regulaminie podmiot, a mianowicie uczestnika konkursu (kandydata na stanowisko dyrektora) i wyrazić w tej mierze stanowisko (przedstawić wyjaśnienia) organu prowadzącego placówkę.
Za tym, że przez "uczestnika" należy rozumieć osobę (kandydata) która przystąpiła do konkursu, przemawia także przykładowo treść zapisu pkt. 4 § 7 regulaminu, gdzie zapisano, że przewodniczący komisji konkursowej przekazuje "uczestnikom konkursu" rozstrzygnięcia komisji konkursowej.
W tym stanie rzeczy, abstrahując od wcześniejszych rozważań wskazujących na brak ustawowej podstawy prawnej do podjęcia przedmiotowej decyzji, sama treść obowiązującego regulaminu nie dawała organowi samorządu wojewódzkiego prawa do podejmowania decyzji o unieważnieniu konkursu, skoro takiej procedury w tymże regulaminie w ogóle nie przewidziano.
W świetle obowiązujących ówcześnie przepisów prawa, a to art. 36 a ust. 2 ustawy z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty jedyną możliwością odstąpienia od powierzenia stanowiska dyrektora osobie, która wygrała konkurs, jest brak akceptacji tejże osoby przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, który to organ władny jest w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na stanowisko dyrektora, wyrazić umotywowany sprzeciw. Innego przypadku zaniechania powierzenia stanowiska, gdy konkurs został rozstrzygnięty obowiązujące ówcześnie ustawodawstwo nie przewidywało.
Z powyższego wynikają następujące wnioski.
Po pierwsze Komisja A, nie będąca w świetle postanowień regulaminu konkursu jego uczestnikiem nie posiadała legitymacji do wniesienia "zastrzeżeń" o których mowa w pkt. [...] § [...] regulaminu konkursu.
Po drugie Zarząd Województwa Ś. nie posiadał żadnego umocowania prawnego do władczego wypowiedzenia się w kwestii ważności przedmiotowego konkursu, a co za tym idzie nie był uprawniony do wydania jakiejkolwiek decyzji w kwestii ważności (unieważnienia) konkursu.
Zatem nie sposób traktować pisma Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] jako decyzji administracyjnej, skoro organ ten nie był w ogóle uprawniony do podejmowania jakichkolwiek rozstrzygnięć w kwestii ważności (nieważności) omawianego konkursu.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż będące przedmiotem skargi pismo nie jest decyzją administracyjną, skoro organ którego działalności dotyczy skarga w ogóle w omawianym wypadku nie mógł wydać takiego rozstrzygnięcia. Nadto można wskazać, że pismo to nie spełnia podstawowych wymogów przewidzianych dla decyzji administracyjnej w art. 107 k.p.a., a w szczególności nie zawiera podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego, jak i pouczenia o trybie odwołania.
Pismo to jest jedynie informacją dla strony skarżącej o sposobie załatwienia jej – pozbawionego jakichkolwiek podstaw prawnych - żądania unieważnienia przedmiotowego konkursu.
Na marginesie można wskazać, iż gdyby nawet uznać skarżący związek zawodowy za uczestnika postępowania konkursowego uprawnionego do złożenia zastrzeżeń o których mowa w § [...] pkt. [...] regulaminu konkursu (do czego brak jest, jak już wyżej wykazano jakichkolwiek podstaw prawnych), to w takim przypadku przedmiotowe pismo Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] można by co najwyżej uznać za czynność materialno – techniczną. A zatem w takim przypadku skarga do ówczesnego Naczelnego Sądu Administracyjnego na tego rodzaju czynność powinna była być poprzedzona stosownym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (art. 34 ust. 3 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA - Dz.U. 74 poz. 368 ze zm.), której to czynności strona skarżąca nie dokonała.
Reasumując wskazać należy, że na przedmiotowe pismo Zarządu Województwa Ś., stanowiące jedynie informację dla strony skarżącej, nie przysługuje skarga do Sądu Administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) przedmiotową skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną.