Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego – stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca nie była obecna na rozprawie, o której terminie została prawidłowo zawiadomiona.
Pismem z dnia 28 listopada 2013 r., skarżąca złożyła wniosek o wysłanie jej odpisu wyroku z rozprawy, która odbyła się 26 listopada 2013 r. Następnie w dniu 4 grudnia 2013 r. wniosła o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Wskazała, że pomyliła się przy sporządzaniu pisma z dnia 28 listopada 2013 r., gdyż nie napisała, iż domaga się "wydania wniosku o sporządzenie uzasadnienia". Usprawiedliwiała się, że pomyliły jej się pojęcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 P.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. jednakże nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje możliwość uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności. Według ugruntowanego orzecznictwa jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto to na stronie ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu.
W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w niedochowaniu terminu jest m.in.: przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (vide wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., II SA/Łd 1199/10, Lex nr 755754).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu podała swój błąd przy sporządzeniu wniosku z dnia 28 listopada 2013 r., w którym domagała się doręczenia sentencji wyroku, a nie sporządzenia jego uzasadnienia. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, a wskazana przez nią przyczyna nie usprawiedliwia w żadnym stopniu uchybienia terminu.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy i wówczas pouczono ją również o trybie i sposobie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (k. 9 akt sądowych). Skarżąca zamiast wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożyła wniosek o doręczenie odpisu wyroku, co jak przyznaje było jej pomyłką. Bezsprzecznie świadczy to o zawinieniu, gdyż pomyłka związana z nieznajomością prawa nie usprawiedliwia przekroczenia terminu, a co więcej strona za została prawidłowo pouczona o przepisach potrzebnych do terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Stosując się do przekazanych pouczeń miała wobec tego obiektywną możliwość dokonania uchybionej czynności w terminie. Świadczy to o braku zachowania przez stronę należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, czego ponosi ona konsekwencje.
Skarżąca winna mieć świadomość, że wszczynając postępowanie sądowe musi mieć pieczę nad stanem sprawy i pozostawać w gotowości do dokonywania określonych czynności procesowych z nią związanych. Wprawdzie Sąd czuwa nad zapewnieniem stronie, która nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pomocy i wskazówek w toku postępowania (czemu czyni zadość poprzez stosowanie pouczeń), jednakże nie może jej zastępować w czynnościach procesowych.
Dlatego też na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.