Uzasadnienie
W treści skargi z dnia 18 marca 2010 r. J. C. zawarła wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu powołując się na brak wiedzy prawniczej oraz wskazując na skomplikowany charakter niniejszej sprawy.
Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 6 maja 2010 r. skarżącą wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
J. C. nadesłała rzeczony formularz w dniu 25 maja 2010 r. potwierdzając, iż zakres jej żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lub radcy prawnego.
W uzasadnieniu strona podniosła, iż nie jest w stanie opłacić takiego pełnomocnika z wyboru, a jego udział w sprawie uważa za niezbędny z uwagi na jej zawiłość. Równocześnie oświadczyła, że nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, zamieszkuje w wynajmowanym lokalu o powierzchni [...], pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem i trojgiem małoletnich dzieci, sama jest bezrobotna i nie osiąga żadnego dochodu, natomiast źródłem utrzymania jej rodziny jest wynagrodzenie męża w kwocie [...] oraz świadczenia rodzinne pobierane na dzieci w wysokości [...].
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku (zarządzenie z dnia 31 maja 2010 r.) skarżąca nadesłała dokumenty potwierdzające wysokość kosztów bieżącego utrzymania (ich ogólną miesięczną kwotę określiła na [...], do czego dochodzą koszty zakupu papierosów dla palącego małżonka: 250 zł oraz wyżywienie: [...]). Przedłożyła również aktualne zaświadczenie potwierdzające fakt, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku, kopię decyzji administracyjnej o przyznaniu świadczeń rodzinnych, kopię zeznania podatkowego złożonego wspólnie z małżonkiem za rok 2009 oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia męża. W nadesłanym równocześnie oświadczeniu strona podkreśliła, że ujęta w powyższym zaświadczeniu kwota wynagrodzenia małżonka wynosząca [...] netto obejmuje premię otrzymaną przezeń w maju 2010 r., natomiast zazwyczaj wynosi ono około [...] (z dołączonego wyciągu bankowego wynika, że w marcu 2010 r. wyniosło [...]).
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku J. C. godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu, zaś źródłem utrzymania jest dla jej rodziny wynagrodzenie małżonka w kwocie netto wahającej się od [...] (wysokość płacy za marzec 2010 r. potwierdzona stosownym wyciągiem bankowym) do [...] (kwota płacy za maj 2010 r. potwierdzona zaświadczeniem pracodawcy, która zgodnie z wywodami wnioskującej obejmuje premię) oraz świadczenia rodzinne na dzieci w wysokości [...] (vide: nadesłana kopia decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K.). Suma dochodu tego gospodarstwa domowego wynosi zatem od [...] do [...], co zdaniem rozpoznającego wniosek nie pozwala na poczynienie oszczędności umożliwiających opłacenie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru, bez poniesienia uszczerbku dla koniecznych potrzeb tej rodziny, składającej się wszak z pięciu osób (dochód w przeliczeniu na osobę wynosi tu więc od [...] do [...]).
Rozstrzygnięcie takie podjęto nawet pomimo faktu, iż wśród kosztów utrzymania wnioskodawczyni wymieniła 250 zł przeznaczane na zakup papierosów dla małżonka. Nie budzi wprawdzie wątpliwości, że wydatek ten nie może zostać uznany za konieczną potrzebę życiową i już sam fakt, że strona, która z jednej strony powołuje się na trudną sytuację materialną, z drugiej jest w stanie go ponieść, przemawia zdecydowanie przeciw przyznaniu jej prawa pomocy. Nie sposób jednak tracić z pola widzenia, że nawet gdyby środki w przywołanej wyżej kwocie, zamiast na zakup używek, były przez nią zaoszczędzone, to nie wystarczyłyby one na pokrycie kosztów, jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem w sprawie adwokata z wyboru.
Mając na względzie powyższe uznano, iż skarżąca spełniła wymóg, od którego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. uzależnia przyznanie prawa pomocy. Dlatego działając na podstawie tego przepisu oraz w oparciu art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy, postanowiono jak w sentencji.
Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.